Türkiye Büyük Millet Meclisi Adalet Komisyonu, yargı sisteminin etkinliğini ve verimliliğini artırmaya yönelik önemli değişiklikler içeren 'Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi'ni görüşmeye başladı. Kamuoyunda 12. Yargı Paketi olarak adlandırılan bu düzenleme, vatandaşların adalete erişimini kolaylaştırmayı ve yargılama sürelerini kısaltmayı amaçlıyor.
Yargı Reformunda Yeni Dönem: Vatandaşın Adalete Erişimi Kolaylaşıyor
AK Parti İstanbul Milletvekili ve Adalet Komisyonu Başkanı Cüneyt Yüksel, komisyon çalışmalarının temel amacının vatandaşların haklarına daha hızlı ulaşmasını sağlamak olduğunu belirtti. Yüksel, yargı süreçlerinin daha etkin işlemesi ve adaletin zamanında tecelli etmesi için bu tür reformların sürekli devam ettiğini vurguladı. Teklifin, sahadan gelen talepler ve uygulamada karşılaşılan ihtiyaçlar doğrultusunda hazırlandığını ifade eden Yüksel, paketin genel olarak yargıda bürokrasiyi azaltma ve süreçleri sadeleştirme vizyonunu taşıdığını dile getirdi.
Teklifin ilk imza sahibi AK Parti İstanbul Milletvekili Nurettin Alan da düzenlemenin üç ana başlık altında toplandığını söyledi. Alan'a göre, özel hukuk, idari yargı ve Anayasa Mahkemesi kararları sonrası ortaya çıkan gereksinimlere yönelik düzenlemelerle, vatandaşların adalete erişiminin kolaylaştırılması, yargılama sürelerinin kısaltılması ve bürokratik engellerin azaltılması hedefleniyor.
Miras Taşınmazlarında Ortaklığın Giderilmesi ve Bilirkişi Uygulamalarına Yenilikler
12. Yargı Paketi kapsamında miras yoluyla intikal eden taşınmazlara ilişkin önemli bir değişiklik dikkat çekiyor. Yalnızca yasal mirasçıların hissedar olduğu taşınmazlarda, ortaklığın satış yoluyla giderilmesi sürecinde ilk artırmadaki ihalenin sadece mirasçı maliklerin katılımıyla yapılması öngörülüyor. Bu düzenlemeyle, mirasçıların mülkiyet hakkının korunması ve aile içinde kalması istenen taşınmazların öncelikle aile bireyleri arasında el değiştirmesi sağlanmaya çalışılıyor.
Öte yandan, hukuki bilgiyle çözülebilecek konularda gereksiz bilirkişi incelemelerinin önüne geçilmesi de paketin hedefleri arasında yer alıyor. Bu kapsamda, bilirkişiye başvuran hâkim ve cumhuriyet savcıları hakkında disiplin incelemesi yapılabilmesine olanak tanıyan hükümler teklifte yer alıyor. Bu adımın, yargı süreçlerindeki gereksiz uzamaları engellemesi ve maliyetleri düşürmesi bekleniyor.
Duruşma Süreleri Kısalıyor, E-Duruşma Yaygınlaşıyor
Teklifle birlikte hukuk mahkemelerinde iki duruşma arasındaki sürenin kural olarak en fazla üç ay olması yönünde bir düzenleme yapılması planlanıyor. Bu değişikliğin, davaların daha hızlı sonuçlanmasına katkı sağlaması ve yargıdaki yığılmaların önüne geçilmesi amaçlanıyor. Ayrıca, ön inceleme duruşmalarının e-Duruşma yoluyla yapılabilmesine imkan sağlanması öngörülüyor. Bu dijitalleşme adımı, hem avukatlar hem de yargı mensupları için zaman ve maliyet tasarrufu sağlayarak adalete erişimi kolaylaştıracak.
İdari Yargıda ve Anayasa Mahkemesi Kararlarında Yeni Düzenlemeler
Paket, idari yargıya ilişkin önemli düzenlemeler de içeriyor. Danıştay’ın mevcut iş yükü göz önünde bulundurularak, daire sayısının 12’den 10’a düşürülmesine yönelik uygulamanın süresinin dört yıl daha uzatılması hedefleniyor. Ayrıca, bazı öğrenci işlemleri, kamu görevlilerine ilişkin belirli uyuşmazlıklar ve bazı sosyal yardım davalarının tek hâkim tarafından görülmesine yönelik düzenlemeler de teklif kapsamında yer alıyor. Bu değişikliklerin, idari yargıdaki süreçleri hızlandırması ve daha etkin hale getirmesi bekleniyor.
12. Yargı Paketi ile Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararları doğrultusunda bazı yasal boşlukların giderilmesi de amaçlanıyor. Teklifte ayrıca, kanuni faiz oranının, Merkez Bankası tarafından belirlenen reeskont faiz oranının yüzde 80’i üzerinden hesaplanmasına yönelik bir hüküm bulunuyor. İşkence, eziyet ve kötü muamele kapsamında değerlendirilen suçlarda ise hükmün açıklanmasının geri bırakılması uygulamasının kaldırılması öngörülüyor. Bu son düzenlemenin, insan hakları ihlallerine karşı daha caydırıcı bir etki yaratması hedefleniyor.
