Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, çocukların dijital ortamdaki güvenliğini sağlamaya yönelik önemli bir adım atıldığını açıkladı. Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde yasalaşan düzenlemenin uygulama detaylarını içeren yönetmelik, Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Bu kapsamda, özellikle 15 yaş altı çocuklara sosyal medya kısıtlaması getirilmesiyle ilgili detaylar netleşti. Bakan Göktaş, gelişmeyi 'hayırlı olsun' temennisiyle duyurdu.
15 Yaş Altı İçin Keskin Sınırlar, E-Devlet Doğrulaması Zorunlu
Yeni yönetmelik, 15 yaşını doldurmamış çocukların sosyal ağ sağlayıcıları tarafından doğrudan hizmet almasını engelliyor. Bu yaş grubundaki kullanıcılar için sosyal medya platformlarına erişim kısıtlanırken, platformlara üyelik süreçlerinde e-Devlet üzerinden kimlik bilgileri paylaşılmadan yaş doğrulaması yapma zorunluluğu getirildi. Bu, çocukların gerçek yaşlarının teyit edilmesini ve dolayısıyla yaşlarına uygun olmayan içeriklerden korunmalarını amaçlıyor. Mevcut hesaplar için de benzer bir yaş kontrolü süreci işletilecek; 31 Mart 2027 tarihine kadar tüm mevcut hesaplarda en az bir kez yaş doğrulaması yapılması gerekecek.
15-18 Yaş Arası Çocuklara Yönelik Özel Tedbirler
Yönetmelik, sadece 15 yaş altını değil, 15-18 yaş arasındaki çocukları da kapsayan özel kurallar içeriyor. Bu yaş grubundaki çocukların sosyal medya hesapları otomatik olarak gizli konuma getirilecek. Hesapların takipçi ve takip bilgileri görüntülenemeyecek, bu da çocukların sosyal baskı altında kalmasını önlemeyi hedefliyor. Ayrıca, bu hesaplarda canlı yayın yapılmasına izin verilmeyecek ve ekran görüntüsü alınmasını engelleyici teknik tedbirler uygulanacak. Bu önlemler, çocukların mahremiyetini korumak ve olası istismar risklerini azaltmak amacıyla hayata geçiriliyor.
Davranışsal Bağımlılığı Önleyici Kısıtlamalar
Yönetmelik, 15-18 yaş grubundaki çocukların sosyal medya kullanım alışkanlıklarını da düzenliyor. Bu yaş grubundaki hesaplarda, davranışsal bağımlılığı artırabilecek ve platformda geçirilen süreyi uzatan tasarım öğelerine sınırlama getirilecek. Örneğin, sürekli bildirimler, 'sonsuz kaydırma' gibi özellikler bu kapsamda değerlendirilebilecek. Çocukların davranışlarına göre hesapların özelleştirilemeyeceği, kişisel verilerinin profilleme ve kişiselleştirilmiş ticari reklam amacıyla kullanılamayacağı da düzenlemeye eklendi. Bu madde, çocukların ticari manipülasyondan korunmasını ve dijital pazarlama stratejilerinin hedefi olmalarını engellemeyi amaçlıyor.
Ebeveynlere Geniş Kontrol Yetkileri ve Platformların Sorumlulukları
Yeni yönetmelik, ebeveynlere çocuklarının sosyal medya kullanımında daha fazla söz hakkı tanıyor. Artık ebeveynler, çocuklarının hesap ayarları, ücretli işlemler, ekran süresi ve konum paylaşımı gibi kritik konularda kontrol yetkisine sahip olacaklar. Bu sayede aileler, çocuklarının dijital deneyimlerini daha yakından takip edebilecek ve gerektiğinde müdahale edebilecekler. Platformlar ise zararlı içeriklere karşı filtreleme ve koruyucu öneri sistemi ayarlarını uygulamakla yükümlü olacak. Bu yükümlülüklerin yerine getirilmemesi durumunda çeşitli yaptırımlar uygulanacağı da yönetmelikte açıkça belirtildi. Bakan Göktaş, bu düzenlemenin hem aileler hem de çocuklar için hayırlı olmasını dilediğini ifade ederek, çocukların dijital dünyada daha güvenli bir şekilde var olmalarının önemini vurguladı.
Bu kapsamlı düzenleme, Türkiye'nin çocukların dijital güvenliğini sağlama konusundaki kararlılığını gösteriyor. Sosyal medya platformlarının da bu kurallara uyumu, çocukların sağlıklı gelişimleri için kritik bir rol oynayacak. Uygulamanın önümüzdeki dönemde nasıl işleyeceği ve sonuçları yakından takip edilecek.
