Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından hazırlanan 2025 Yıllık Sanayi ve Hizmet İstatistikleri, Avrupa Topluluğunda Ekonomik Faaliyetlerin İstatistiki Sınıflaması, Revizyon 2.1 (NACE Rev. 2.1) esas alınarak derlendi. Bu kapsamlı veriler, Türkiye ekonomisinin 2025 yılındaki sektörel yapısını, girişim sayılarını, istihdam oranlarını, ciro ve üretim değerlerini detaylı bir şekilde ortaya koydu. Geçici sonuçlara göre, hizmet sektörü hem girişim sayısında hem de istihdamda önemli bir paya sahipken, ticaret sektörü ciroda liderliği üstlendi.
Sektörlerin Girişim ve İstihdamdaki Payları
2025 yılında Türkiye'deki aktif girişimlerin dağılımına bakıldığında, hizmet sektörü toplam girişimlerin %48,4'ünü oluşturarak en büyük paya sahip oldu. Onu %31,6 ile ticaret sektörü ve %12,4 ile sanayi sektörü takip etti. İstihdam rakamlarında da benzer bir tablo gözlendi. Hizmet sektörü, toplam istihdamın %41,2'sini karşılarken, sanayi sektörünün istihdamdaki payı %26,1 olarak kaydedildi. Bu veriler, Türkiye ekonomisinde hizmet odaklı büyümenin ve istihdam yaratmanın devam ettiğini gösteriyor.
Girişim sayısı ve istihdamdaki bu dengeler, ülke ekonomisinin genel yapısını şekillendiren önemli faktörler arasında yer alıyor. Özellikle hizmet sektörünün geniş kitlelere istihdam sağlaması, ekonomik kalkınma ve refah düzeyi açısından kritik bir role sahip.
Ciro ve Üretim Değerlerinde Lider Sektörler
Ciro rakamlarına gelindiğinde ise ticaret sektörü, %46,8'lik pay ile açık ara lider konumda yer aldı. Girişim sayısı ve istihdamda zirvede olan hizmet sektörünün cirodaki payı %17,8'de kalırken, sanayi sektörünün ciro payı %28,5 olarak gerçekleşti. Bu durum, ticaret sektöründeki işletmelerin daha yüksek işlem hacimlerine sahip olduğunu ve ekonomik döngüde önemli bir nakit akışı yarattığını ortaya koyuyor.
Üretim değeri açısından incelendiğinde ise imalat sektörü, 27 trilyon 886 milyar TL ile 2025 yılında Türkiye genelinde en yüksek değeri üreten sektör oldu. İmalat sektörünü, 9 trilyon 134 milyar TL ile ticaret, 7 trilyon 976 milyar TL ile inşaat ve 6 trilyon 801 milyar TL ile ulaştırma ve depolama sektörleri izledi. Elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımı ise 4 trilyon 422 milyar TL üretim değeri kaydetti. Bu rakamlar, Türkiye'nin üretim gücünün omurgasını imalat sektörünün oluşturduğunu bir kez daha gözler önüne serdi.
İşletme Büyüklüklerine Göre Dağılım
2025 yılı verileri, işletme büyüklüklerine göre de ilginç dağılımları gözler önüne serdi. Ciro payında, 250 ve üzeri çalışanı olan büyük ölçekli işletmeler %34,3 ile en yüksek payı alırken, 1-9 çalışanı olan küçük işletmeler %25,8 ile ikinci sırada yer aldı. 10-49 çalışanı olan işletmeler %19,8, 50-249 çalışanı olan işletmeler ise %20,1'lik ciro payına sahip oldu.
- Ciro Payı Dağılımı:
- 250 ve üzeri çalışan: %34,3
- 1-9 çalışan: %25,8
- 10-49 çalışan: %19,8
- 50-249 çalışan: %20,1
İstihdamda ise durum biraz farklılık gösterdi. 1-9 çalışanı olan küçük işletmeler, toplam istihdamın %36,4'ünü karşılayarak liderliği ele aldı. Bunu %27,0 ile 250 ve üzeri çalışanı olan işletmeler, %19,6 ile 10-49 çalışanı olan işletmeler ve %17,0 ile 50-249 çalışanı olan işletmeler takip etti. Bu, küçük ve orta ölçekli işletmelerin (KOBİ'ler) Türkiye ekonomisindeki istihdam yaratma potansiyelinin ne kadar yüksek olduğunu bir kez daha kanıtladı.
Genel olarak, 2025 yılında Türkiye'de aktif girişim sayısı 4 milyon 016 bin 059 olarak gerçekleşirken, toplam ciro 124 trilyon 816 milyar TL, üretim değeri 71 trilyon 351 milyar TL ve faktör maliyetiyle katma değer ise 22 trilyon 201 milyar TL olarak kayıtlara geçti. Bu veriler, Türkiye ekonomisinin dinamik yapısını ve sektörler arasındaki etkileşimi açıkça ortaya koymaktadır.
