Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılına ait Ölüm ve Ölüm Nedeni İstatistikleri'ni kamuoyuyla paylaştı. Açıklanan verilere göre, Türkiye'de 2025 yılında toplam 491 bin 684 kişi hayatını kaybetti. Bu ölümlerin başlıca nedeni olarak yüzde 34,7'lik oranla kalp ve damar hastalıkları öne çıktı. Rakamlar, dolaşım sistemi rahatsızlıklarının toplum sağlığı üzerindeki ciddi etkisini bir kez daha gözler önüne sererken, bebek ve 5 yaş altı ölüm hızlarındaki düşüş ise halk sağlığı alanındaki olumlu gelişmelere işaret etti.
Türkiye'de Ölüm Sayıları ve Kaba Ölüm Hızı
TÜİK'in yayımladığı istatistiklere göre, Türkiye'deki toplam ölüm sayısı bir önceki yıl olan 2024'e kıyasla artış gösterdi. 2024'te 489 bin 734 olan ölüm sayısı, 2025'te 491 bin 684'e yükseldi. Hayatını kaybedenlerin cinsiyet dağılımına bakıldığında, yüzde 55,1'ini erkekler, yüzde 44,9'unu ise kadınlar oluşturdu.
Kaba ölüm hızı, yani bin kişi başına düşen ölüm sayısını ifade eden oran, 2025 yılında da bir önceki yıl ile aynı seviyede kalarak binde 5,7 olarak kaydedildi. Bu oran, Türkiye genelindeki nüfus yapısı ve sağlık koşulları hakkında önemli bilgiler sunmaktadır.
İller Bazında Kaba Ölüm Hızları
- Kaba ölüm hızının en yüksek olduğu iller:
- Sinop: Binde 10,8
- Kastamonu: Binde 10,2
- Giresun: Binde 9,6
- Kaba ölüm hızının en düşük olduğu iller:
- Şırnak: Binde 2,3
- Hakkari
- Van
- Batman
- Şanlıurfa
Ölüm Nedenlerinde Dolaşım Sistemi Hastalıkları Zirvede
2025 yılı ölüm nedenleri istatistiklerinde, dolaşım sistemi hastalıkları açık ara ilk sırada yer aldı. Toplam ölümlerin yüzde 34,7'si bu hastalıklardan kaynaklandı. Dolaşım sistemi hastalıklarını sırasıyla iyi ve kötü huylu tümörler yüzde 16,1 ile, solunum sistemi hastalıkları ise yüzde 15,1 ile takip etti.
Dolaşım sistemi hastalıklarına bağlı ölümlerin alt nedenleri incelendiğinde ise şu dağılım ortaya çıktı:
- İskemik kalp hastalıkları: Yüzde 42,3
- Diğer kalp hastalıkları: Yüzde 24,6
- Serebro-vasküler hastalıklar (beyin damar hastalıkları): Yüzde 18,2
Bu hastalıklara bağlı ölüm oranının en yüksek olduğu il yüzde 47,7 ile Çanakkale olurken, Balıkesir, Hatay ve Burdur da yüksek oranlarla dikkat çekti. En düşük oran ise yüzde 25,4 ile Kilis'te gözlemlendi.
Kanser Kaynaklı Ölümlerde Akciğer Kanseri Başı Çekiyor
İyi ve kötü huylu tümörlere bağlı ölümler detaylı incelendiğinde, bu ölümlerin önemli bir kısmının akciğerle ilgili kanser türlerinden kaynaklandığı belirlendi. Kanser kaynaklı ölümlerin yüzde 28,9'u gırtlak, soluk borusu, bronş ve akciğer kaynaklı kötü huylu tümörlerden meydana geldi. Bu durum, özellikle sigara kullanımı ve hava kirliliği gibi faktörlerin akciğer sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerini bir kez daha gözler önüne serdi.
Kanser kaynaklı ölüm oranının en yüksek olduğu il yüzde 22,4 ile Ağrı olarak kaydedilirken, Van, Kocaeli, Ankara ve Elazığ da yüksek oranlara sahip iller arasında yer aldı. En düşük oran ise yüzde 9,7 ile Kilis'te görüldü.
Bebek ve Çocuk Ölümlerinde Sevindirici Düşüş
TÜİK'in 2025 yılı istatistikleri, bebek ve çocuk ölümleri konusunda olumlu bir tablo çizdi. 2024 yılında 8 bin 484 olan bebek ölüm sayısı, 2025 yılında 6 bin 988'e geriledi. Bu düşüşle birlikte bebek ölüm hızı da binde 9,0'dan binde 7,8'e düştü. Bu gelişme, anne ve çocuk sağlığı hizmetlerinin iyileştirilmesi ve sağlık bilincinin artması gibi faktörlere bağlanabilir.
Doğumdan sonraki ilk beş yıl içinde ölüm olasılığını ifade eden beş yaş altı ölüm hızı da düşüş gösterdi. 2024 yılında binde 11,1 olan bu oran, 2025 yılında binde 9,5 olarak gerçekleşti. Bu veriler, çocuk sağlığı alanındaki ilerlemelerin ve koruyucu sağlık hizmetlerinin etkinliğinin önemli bir göstergesidir.
Genel olarak, 2025 yılı Ölüm ve Ölüm Nedeni İstatistikleri, Türkiye'de kronik hastalıkların ölüm nedenleri arasındaki ağırlığını koruduğunu gösterirken, bebek ve çocuk ölümlerindeki düşüşle birlikte halk sağlığı alanında kaydedilen önemli ilerlemeleri de ortaya koydu. Bu veriler, gelecekteki sağlık politikaları ve önleyici tedbirler için değerli bir referans niteliği taşımaktadır.
