Türkiye'nin afet yönetimindeki gücünü dijitalleşme ve büyük veri entegrasyonuyla artıran Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD), bu alandaki son gelişmeleri ve gelecek vizyonunu "Afetlerde Büyük Veri Yönetimi Sempozyumu"nda kamuoyuyla paylaştı. Ankara'da gerçekleşen bu önemli etkinlikte, AFAD Başkanı Vali Ali Hamza Pehlivan, Türkiye'nin afetlere karşı direncini artırmak amacıyla hayata geçirilen teknolojik atılımları ve veri odaklı yönetim anlayışını detaylandırdı. Pehlivan'ın açıklamaları, AFAD'ın sadece krizlere müdahale eden bir kurum olmaktan öte, riskleri önceden belirleyip yöneten proaktif bir yapıya dönüştüğünü gözler önüne serdi.
Afet Yönetiminde Dijital Dönüşüm ve AYDES'in Rolü
İçişleri Bakanlığı Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğü'nün desteği ve Afet Araştırmaları Derneği'nin öncülüğünde, Ankara Ticaret Odası'nın ev sahipliğinde düzenlenen sempozyum, afet yönetiminde büyük veri, yapay zekâ ve teknolojik altyapının kritik rolünü ele aldı. AFAD Başkanı Pehlivan, 1999 Marmara Depremi'nin ardından kazanılan tecrübelerle Türkiye'nin afet yönetimi yaklaşımında köklü değişikliklere gittiğini belirtti. Kriz yönetiminden risk yönetimine geçişin AFAD'ın kuruluşuyla hız kazandığını ifade eden Pehlivan, Türkiye Bütünleşik Afet Yönetim Sistemi, Türkiye Afet Risk Azaltma Planı (TARAP) ve Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP) gibi stratejik belgelerle bu dönüşümün sağlam temeller üzerine oturtulduğunu aktardı.
Pehlivan, afet yönetiminde veri ve teknolojinin kullanımının hayati önemine vurgu yaparak, "Bilime, bilgiye ve veriye dayalı anlayış, AFAD Başkanlığımızın yönetim perspektifi içerisinde merkezi bir yer tutmaktadır. Teknolojik ve dijital gelişmeler, uydu sistemleri, yazılım ve yapay zekâ konuları titizlikle takip edilmektedir" dedi. Bu kapsamda, Afet Yönetimi ve Karar Destek Sistemi (AYDES) hakkında da bilgiler veren Pehlivan, sistemin Bakanlıklar, kamu ve özel sektör bünyesinde yaklaşık 500 ayrı web tabanlı entegrasyona sahip olduğunu belirtti. AYDES'in sadece bir veri aktarım platformu olmadığını, uydu görüntülerinin analizinden CİMER başvuruları ve 112 ihbarlarının anlık değerlendirilmesine kadar çok sayıda fonksiyonu barındırdığını açıkladı.
AFAD'ın Gözlem ve Takip Kapasitesi: Rakamlarla Dijital Güç
AFAD Başkanı Ali Hamza Pehlivan, kurumun bilişim ve izleme kapasitesine dair çarpıcı veriler paylaştı. Afet ve Acil Durum Yönetimi Merkezi üzerinden 155'e yakın uydu sistemiyle bağlantı kurulabildiğini, İnsansız Hava Araçları (İHA) ile kesintisiz iletişim sağlanabildiğini dile getiren Pehlivan, Türkiye genelinde 155 bin kameranın AFAD tarafından izlenebildiğini ve 87 bin aracın Entegre Araç Takip Sistemi aracılığıyla takip edildiğini kaydetti. Bu rakamlar, AFAD'ın afet anında ve öncesinde geniş bir coğrafyayı gerçek zamanlı olarak izleme ve durumsal farkındalık oluşturma kabiliyetini ortaya koyuyor.
AYDES'e entegre edilen Operasyon Yönetim Sistemi, Mobil Vaka Sistemi, HIZIRNET ve Entegre Araç Takip Sistemi gibi uygulamalar sayesinde, farklı kaynaklardan gelen verilerin tek bir merkezden eş zamanlı olarak değerlendirildiğini belirten Pehlivan, bunun karar alma süreçlerini hızlandırdığını ve afetlere müdahalede etkinliği artırdığını ifade etti. Sempozyumda ayrıca, 6 Şubat 2023 depremleri sonrasında yürütülen kapsamlı çalışmalar, devlet-millet dayanışmasının örnekleri, yerli ve milli teknolojilerin afet yönetimindeki kritik rolü ve dirençli toplum hedefi doğrultusunda hayata geçirilen projeler de detaylıca masaya yatırıldı.
Geleceğin Afet Yönetimi: Veri Odaklı ve Yenilikçi Yaklaşım
AFAD'ın veri odaklı yönetim anlayışı, Türkiye'nin afetlere karşı daha hazırlıklı ve dirençli hale gelmesinde kilit rol oynuyor. Yapay zekâ destekli analizler, uydu teknolojileri ve geniş sensör ağları sayesinde, afet riskleri daha doğru tahmin edilebiliyor, müdahale planları daha etkin oluşturulabiliyor ve kaynaklar daha verimli kullanılabiliyor. Bu teknolojik altyapı, afetlerin yıkıcı etkilerini azaltma ve toplumun afete dayanıklılığını artırma yönünde önemli bir adım teşkil ediyor. AFAD, bu sempozyumla birlikte, afet yönetimindeki dijitalleşme vizyonunu bir kez daha vurgulayarak, ulusal ve uluslararası paydaşlarla bilgi ve tecrübe paylaşımının önemine dikkat çekti.
