Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından hazırlanan yeni yönetmelik, aile danışma merkezlerinin çalışma usul ve esaslarını baştan sona değiştirdi. Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren bu kapsamlı düzenleme, merkezlerin açılışından personel şartlarına, ücretlendirmeden denetim mekanizmalarına kadar birçok alanda yenilikler getiriyor. Özellikle aile danışma merkezlerinde tek başına merkez açma imkanı, sektörde önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
Aile Danışmanlarına Kendi Merkezlerini Açma Fırsatı
Yeni yönetmeliğin en dikkat çekici maddelerinden biri, aile danışmanlarının kendi adlarına merkez açabilmelerinin önünü açması oldu. Bu sayede, ilgili şartları taşıyan aile danışmanları, bireysel olarak veya tüzel kişiler aracılığıyla merkez kurma başvurusunda bulunabilecekler. Başvuru, belge ve izin süreçleri yönetmelikte detaylı bir şekilde tanımlanarak, şeffaf ve erişilebilir bir yapı hedefleniyor.
Aile danışmanı olabilmek için belirlenen nitelikler de yeniden düzenlendi. Buna göre, psikoloji, rehberlik ve psikolojik danışmanlık, sosyal hizmet, tıp ve çocuk gelişimi alanlarında lisans eğitimi almış kişilerin, ilgili alanlarda yüksek lisans veya doktora yapmaları şart koşuluyor. Ayrıca ruh sağlığı ve hastalıkları ile çocuk ve ergen ruh sağlığı ve hastalıkları uzmanları da doğrudan aile danışmanı olarak görev yapabilecekler. Bu düzenlemelerle, aile danışmanlığı hizmetlerinin kalitesinin artırılması ve daha nitelikli bir kadroyla hizmet sunulması amaçlanıyor.
Ücretsiz Hizmet Zorunluluğu ve Taban Ücret Uygulaması
Yönetmelikle birlikte aile danışma merkezlerine önemli bir sosyal sorumluluk da yüklendi. Artık tüm merkezler, kapasitelerinin yüzde 3'ü oranında bireysel veya aile danışmanlığı hizmetini ücretsiz olarak sunmakla yükümlü olacaklar. Eğitim hizmetlerinde de yıllık katılımcıların yüzde 3'üne ücretsiz hizmet verilmesi zorunlu hale getirildi. Bu ücretsiz hizmetlerden yararlanacak kişiler, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın hizmetlerinden faydalanan aileler ve bireyler arasından il müdürlükleri tarafından belirlenecek. Bu sayede, dezavantajlı grupların da aile danışmanlığı hizmetlerine erişimi kolaylaştırılacak.
Ücretlendirmede Şeffaflık ve İl Bazında Düzenleme
Hizmet ücretlerinin belirlenmesi konusunda da yeni bir yaklaşım benimsendi. Yönetmeliğe göre, il bazında oluşturulacak ücret tespit komisyonları, bulundukları ilin sosyoekonomik koşullarını göz önünde bulundurarak taban ücretleri belirleyecek. Merkezler, bu belirlenen taban ücretlerin dışında ek bir ücret talep edemeyecekler. Bu uygulama, hizmet ücretlerinde şeffaflığı sağlamayı ve vatandaşların mağduriyet yaşamasının önüne geçmeyi hedefliyor.
Fiziki Koşullar ve Denetim Süreçlerinde Yenilikler
Merkezlerin fiziki koşulları ve denetim süreçleri de yönetmelikle birlikte daha sıkı kurallara bağlandı. Her merkezde en az bir aile danışmanının bulunması zorunlu hale getirilirken, görüşme odalarının en az 10 metrekare, bekleme alanlarının ise her görüşme odası için en az 5 metrekare olması şartı getirildi. Bu standartlar, hizmet kalitesini ve danışan mahremiyetini güvence altına almayı amaçlıyor.
Denetimler Sıkılaşıyor, Cezalar Artıyor
- Merkezler yılda en az bir kez olağan denetime tabi tutulacak.
- Mevzuata aykırılıkların giderilmemesi durumunda idari para cezaları artırılarak uygulanacak.
- Eksikliklerin devam etmesi halinde merkezlerin kapatılması gibi daha ağır yaptırımlar devreye girecek.
Ayrıca, aile danışma merkezlerinde ruhsal bozukluklara yönelik tanı ve tedavi kapsamında sağlık müdahalesi yapılmasına kesinlikle izin verilmeyecek. Çevrim içi danışmanlık hizmetlerinde ise ses ve görüntü kaydı alınması yasaklanarak, danışan mahremiyeti en üst düzeyde korunacak. Bu yeni yönetmelik, 2012 yılında yayımlanan eski yönetmeliği yürürlükten kaldırırken, mevcut merkezlere yeni şartlara uyum sağlamaları için 6 aylık bir geçiş süresi tanındı.
Bakan Mahinur Özdemir Göktaş da sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, bu yeni düzenlemenin aile danışmanlığı hizmetlerini daha güçlü bir zemine taşıyacağını, merkezlerin işleyişini iyileştireceğini ve denetimlerin etkinliğini artıracağını belirtti. Bu kapsamlı değişiklikler, Türkiye'deki aile danışmanlığı hizmetlerinin kalitesini artırmayı ve daha geniş kitlelere ulaşmasını sağlamayı hedefliyor.
