Havaların ısınmasıyla birlikte doğa tutkunlarının gözdesi haline gelen yürüyüş (hiking) ve zorlu arazi koşullarında yapılan uzun süreli keşifler (trekking) için AKUT Arama Kurtarma Derneği'nden önemli bir rehber geldi. Kuruluşundan bu yana hem yurt içinde hem de uluslararası alanda birçok arama-kurtarma operasyonuna destek veren AKUT, operasyonel tecrübelerinden yola çıkarak hazırladığı bu rehberle, doğada güvenli bir şekilde vakit geçirmek isteyenlere yol gösteriyor. Rehberde, sıkça yapılan hatalar, hayati önem taşıyan kurallar ve doğa yürüyüşlerinin püf noktaları detaylandırılıyor. Özellikle 'grup temposunu en yavaşa göre ayarlamak', 'doğada iz bırakmamak', 'katmanlı giyim prensibine uymak', 'vücudu dinleyip ona göre hareket etmek' ve 'teknolojiye körü körüne güvenmemek' ise yürüyüşte 5 altın kural olarak öne çıkıyor.

Doğa Yürüyüşü ve Trekking Arasındaki Farklar: AKUT'tan Açıklama

AKUT Arama Kurtarma Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Serhat Akbel, doğa yürüyüşlerinin zorluk derecesine göre iki ana kategoriye ayrıldığını belirtti. Akbel'in açıklamasına göre;

  • Hiking: Günübirlik yapılan, belirgin patikalara sahip ve zorluk seviyesi düşük arazilerdeki yürüyüşleri ifade ediyor.
  • Trekking: Daha çetin arazi koşullarında, genellikle birden fazla gün süren, kamp yükü taşımayı gerektiren ve yüksek kondisyon isteyen bir doğa sporu.

Akbel, dağcılık sezonunun açılmasıyla her iki aktiviteye de ilginin arttığını ancak doğanın büyüleyici olduğu kadar, hazırlıksız yakalanıldığında acımasız olabileceği uyarısında bulundu. Bu nedenle, her iki aktiviteye başlamadan önce detaylı bir hazırlık yapılması gerektiğini vurguladı.

Yürüyüş Öncesi Hazırlıklar: Planlama ve Ekipman Seçimi

Doğa yürüyüşlerinde kaybolma ve kaza vakalarının genellikle yetersiz planlama nedeniyle yaşandığını belirten Serhat Akbel, yola çıkmadan önce alınması gereken tedbirleri detaylandırdı:

  • Rota ve Hava Durumu Analizi: Yürüyüş öncesi rota ve hava durumu tahminleri ayrıntılı incelenmeli. Özellikle dağlık bölgelerde hava koşulları aniden değişebileceği için son ana kadar meteoroloji raporları kontrol edilmeli.
  • Plan Paylaşımı: Gidilecek rota, yanınızdaki kişilerin listesi ve tahmini dönüş saati mutlaka şehirdeki bir yakına veya yerel güvenlik güçlerine bildirilmelidir. Bu, olası bir durumda kurtarma ekiplerinin daha hızlı müdahale etmesini sağlar.
  • Katmanlı Giyim ve Doğru Ayakkabı: Ayak bileğini koruyan, su geçirmeyen bir bot ve teri dışarı atan teknik kıyafetler hayati önem taşır. Pamuklu giysilerden kaçınılmalıdır, zira pamuk teri emerek kurumaz ve hipotermiye yol açabilir.
  • Sırt Çantası Eksiksizliği: Yeterli su, yüksek kalorili yiyecekler, kafa lambası, düdük, çakı, yedek kıyafetler ve kişisel ilk yardım kiti, sırt çantasının olmazsa olmazlarıdır.

Doğa Yürüyüşlerinde Yapılan En Büyük Hatalar

Akbel, sahada sıkça karşılaştıkları hatalara da dikkat çekti:

  • Kondisyon Üstü Rota Seçimi: Bireysel kondisyonun üzerinde rota seçmek, popüler sosyal medya paylaşımlarına aldanmak, hazırlıksız çıkılan rotalar ve gruptan kopmalar genellikle sakatlanmalarla sonuçlanmaktadır.
  • Yeni Botlarla Yürüyüş: Yürüyüşte kullanılacak botların ilk kez dağda giyilmemesi gerekir. Ayak vurması, yürüyüşü imkansız hale getirebilir. Botlar önceden şehirde giyilerek ayağa alıştırılmalıdır.
  • Lojistiği Hafife Alma: 'Nasıl olsa su bulurum' veya 'yol kısadır' düşüncesiyle yetersiz su ve gıda ile yola çıkmak, dehidrasyon ve halsizliğe yol açabilir.

AKUT'tan Güvenli Trekking İçin 5 Altın Kural

AKUT, doğa yürüyüşüne çıkacak herkesin hafızasına kazıması gereken beş altın kuralı şöyle sıraladı:

  1. Grup Temposunu En Yavaşa Göre Ayarlayın: Asla tek başına yürümeyin. Grup, en yavaş üyesi kadar güçlüdür.
  2. Doğada İz Bırakmayın: Çöplerinizi kesinlikle doğaya atmayın, şehir merkezine kadar geri taşıyın.
  3. Katmanlı Giyim Prensibine Uyun: Tek bir kalın mont yerine, hava değişimlerine göre kolayca çıkarıp giyilebilecek ince katmanları üst üste tercih edin.
  4. Vücudunuzu Dinleyin ve Ona Göre Hareket Edin: Susamayı beklemeden az az ama sık su için, enerji tükenmeden küçük atıştırmalıklar tüketin.
  5. Teknolojiye Körü Körüne Güvenmeyin: Telefonların şarjı bitebilir veya sinyali kesilebilir. Fiziksel bir harita ve pusula bulundurup bunları kullanmayı öğrenin.

Kaybolma Durumunda Yapılması Gerekenler

Yürüyüş sırasında yaşanabilecek aksilikler karşısında sakin kalmanın önemine vurgu yapan Akbel, panik yapmaktan kaçınılması gerektiğini belirtti. Panik, muhakeme yeteneğini ortadan kaldırır. Kaybolma durumunda izlenmesi gereken adımlar şunlardır:

  • Yetkililere Ulaşın: 112 üzerinden yetkililere ulaşıp net konum bilgisi verin.
  • Güvenli Alan Oluşturun: Bulunduğunuz yerde taş düşmesi, çığ veya rüzgar tehlikesi olmayan korunaklı bir yere geçin. Yaralı varsa güvenli bir alana alın.
  • Vücut Isısını Koruyun: Bekleme süresinin uzaması ihtimaline karşı vücut ısınızı muhafaza edin. Yaralının toprakla temasını mat, çanta, kıyafet veya kuru yapraklarla kesin. Acil durum battaniyesi veya yedek kıyafetlerle vücut ısısını korumak etkili bir yöntemdir.
  • Görünür ve Duyulur Olun: Ekiplerin sizi fark edebilmesi için parlak renkli kıyafetleri açın ve belirli aralıklarla düdük çalın. Uluslararası acil durum sinyali olan dakikada altı kez düdük çalıp bir dakika bekleyip tekrarlayın.
  • Kaynakları Verimli Yönetin: Su ve yiyeceği hemen tüketmek yerine zamana yayın. Gereksiz enerji harcamaktan kaçının ve moralinizi yüksek tutun. Bu, kurtarılma ihtimalini artırır.

Bu rehber, doğa yürüyüşçülerinin hem keyifli hem de güvenli bir deneyim yaşamaları için hayati önem taşıyor.