Asya-Pasifik bölgesi, küresel ekonominin önemli bir itici gücü olmaya devam ederken, gelecekteki gelişimini şekillendirecek temel unsurlar dışa açıklık, inovasyon ve iş birliği olarak belirlendi. Çin Global Televizyon Ağı (CGTN), Asya-Pasifik Ekonomik İş Birliği (APEC) Ekonomi Liderleri Toplantısı öncesinde yayımladığı bir makalede, bölgenin bu üç temel prensip üzerinden nasıl daha fazla refaha ulaşabileceğini ele aldı. Çin'in 2026 yılındaki APEC ev sahipliği öncesinde sergilediği pratik katkılar, bölgesel ekonomik entegrasyonu derinleştirme, kalkınma fırsatlarını çoğaltma ve ortak refahı teşvik etme amacını taşıyor.
Shenzhen, Bölgesel Ticaretin Merkezi Oluyor
Çin'in teknoloji ve ticaret üssü Shenzhen, APEC ekonomileriyle olan ticari ilişkilerinde dikkat çekici bir büyüme kaydetti. Shenzhen Gümrük İdaresi'ne göre, 2026 yılının ilk üç çeyreğinde Shenzhen ile diğer APEC ekonomileri arasındaki ithalat ve ihracat, bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 40'lık bir artışla 3,23 trilyon Yuana (yaklaşık 484,2 milyar dolar) ulaştı. Bu rakam, Çin anakarasındaki şehirler arasında en yüksek seviyeyi temsil ediyor. Bu başarı, Çin'in bölgesel ekonomik entegrasyona olan bağlılığının ve dışa açılma politikasının somut bir göstergesi olarak öne çıkıyor.
Çin, 18-19 Kasım tarihlerinde APEC Ekonomi Liderleri Toplantısı'na ev sahipliği yapacak. Bu, Çin'in APEC'e üçüncü ev sahipliği olacak. Çin Dışişleri Bakanlığı'nın açıklamasına göre, Çin Devlet Başkanı Xi Jinping toplantıya başkanlık edecek ve önemli konuşmalar yapacak. Ayrıca, Başkan Xi, 17-18 Kasım'da Shenzhen'de düzenlenecek APEC CEO Zirvesi'nin açılış konuşmasını da gerçekleştirecek. Bu yılki APEC toplantısı, "Birlikte Gelişecek Bir Asya-Pasifik Topluluğu Oluşturma" temasıyla dışa açıklık, inovasyon ve iş birliği olmak üzere üç ana öncelik alanı belirledi.
Dışa Açıklık: Sınır Ötesi Fırsatların Kapısı
Başkan Xi Jinping'in "Çin'in dünyaya açılan kapısı kapanmayacak, ancak ve ancak daha fazla aralanacaktır" sözleri, ülkenin yüksek standartlı dışa açılma ve Çin tarzı modernleşmeyle Asya-Pasifik bölgesi ve dünya için yeni fırsatlar yaratma taahhüdünü yineliyor. Çin, pazar erişimini genişleterek daha fazla sektörü yabancı yatırıma açıyor ve iş ortamını sürekli iyileştiriyor. Bölgesel ortaklarla büyüyen ticaret ve yatırım bağları, yerel üretimi, istihdamı ve tedarik zincirlerini güçlendiriyor.
- Tayland Örneği: BYD'nin Rayong'daki fabrikası, Temmuz 2024'te faaliyete geçerek yıllık 150.000 araç üretim kapasitesine ulaştı. Fabrikadaki iş gücünün yüzde 90'ından fazlasını Taylandlılar oluşturuyor.
- Endonezya Örneği: SAIC-GM-Wuling (SGMW) şirketi, Endonezya'da 20.000 kişiye doğrudan ve dolaylı iş imkanı sunarken, 100'den fazla yerel tedarikçiyle iş birliği yaparak ülkenin otomotiv endüstrisinin gelişimine ivme kazandırdı.
Bu iş birlikleri, bölgesel ekonomik entegrasyonu derinleştirmeye yönelik daha geniş kapsamlı çabaların bir parçasıdır. Çin, Bölgesel Kapsamlı Ekonomik Ortaklık (RCEP) anlaşmasının yüksek nitelikli uygulamasını teşvik ediyor. Ayrıca, Trans-Pasifik Ortaklığı için Kapsamlı ve Aşamalı Anlaşma (CPTPP) ve Dijital Ekonomi Ortaklığı Anlaşması'na (DEPA) katılmak için aktif çalışmalar yürütüyor. Bu yıl 20. yılını kutlayan Asya-Pasifik Serbest Ticaret Bölgesi (FTAAP) de Çin'in desteklediği önemli bir girişimdir. Birleşmiş Milletler Çin Koordinatörlüğü Ofisi kıdemli ekonomisti Benjamin Rae, Çin'in dışa açılmasının, daha güçlü üretim ağları ve büyüyen pazara erişim sayesinde bölgesel ortaklar için önemli fırsatlar yarattığını belirtiyor. Rae, bu durumun bölgesel iş birliğini mal ticaretinin ötesinde daha derin değer yaratmaya yönlendirdiğini ifade etti.
Pratik İş Birliğiyle Öncelikleri Gerçeğe Dönüştürmek
Ticaret gerilimleri, tedarik zinciri aksaklıkları ve yavaş küresel büyüme ortamında, Çin bu yıl 300'den fazla toplantı ve etkinlikle APEC üyeleriyle birlikte çalışarak dışa açıklık, inovasyon ve iş birliği önceliklerini somut sonuçlara dönüştürmeyi hedefledi. Mayıs ayında Suzhou'da düzenlenen ticaret bakanları toplantısında, APEC üyesi ekonomiler kâğıtsız ticareti ve elektronik ticaret belgelerinin sınır ötesi tanınmasını teşvik etme konusunda anlaştı. Dalian'daki takip görüşmelerinde ise hükûmetler ve işletmeler, bu belgelerin kullanımının önündeki hukuki ve teknik engelleri ele aldı.
Temmuz ayında Chengdu'da yapay zekâ temalı üst düzey APEC forumunda, yapay zekâ güvenliği, sorumlu uygulamalar ve kapasite geliştirme konularında ortak bir açıklama yayımlandı. Yine Temmuz ayında Shenzhen'de toplanan APEC orman bakanları, sürdürülebilir orman yönetimini güçlendirmeyi ve yasa dışı ağaç kesimiyle mücadele etmeyi kabul etti. Başkan Xi, "Denizler ne kadar dalgalı olursa bizler birbirimize o kadar fazla kenetlenmeliyiz" diyerek APEC üyelerine dışa açık kalkınmaya önderlik etme, fırsatları paylaşma ve herkese fayda sağlayan, kapsayıcı bir ekonomik küreselleşmeyi teşvik etme çağrısında bulundu.
Doğu Çin Normal Üniversitesi'nden politika ve uluslararası ilişkiler profesörü Josef Gregory Mahoney, bölgesel bağları açık tutmanın önemini vurgulayarak Pasifik bölgesinin tarihine dikkat çekti. Mahoney, "Denizde rakipler vardı ama hiçbir zaman duvarlar olmadı. Refaha, hatları koruyarak değil, onları aşarak ulaşıldı" dedi. Profesör, blok çatışmasının ticaret yoluyla birbirine derinden bağlı ekonomileri taraf seçmeye zorlayabileceği, bunun da maliyetleri artıracağı ve tedarik zincirlerini sekteye uğratacağı uyarısında bulundu.
APEC ekonomileri, küresel ticaretin yaklaşık yarısını, küresel GSYİH'nin yüzde 60'ından fazlasını ve dünya nüfusunun yaklaşık yüzde 40'ını oluşturuyor. APEC liderleri Shenzhen'de bir araya gelirken, yapacakları seçimler bölgenin çok ötesinde yankılanacak ve ekonomilerin küresel zorlukların üstesinden nasıl geldiğine, dışa açıklık, inovasyon ve iş birliği sayesinde ortak refaha nasıl ulaşmaya çalıştığına yön verecek.










