Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanı Fatma Şahin, Birleşmiş Milletler Türkiye iş birliğiyle BM Türkiye Pavilyonu'nda gerçekleştirilen özel bir panelde, COP31'e üç önemli çağrı yaparak yerel yönetimlerin küresel iklim mücadelesindeki kilit rolünü vurguladı. Şahin, Gaziantep'in iklim çalışmaları ve finansman deneyimlerini paylaşarak, şehirlerin sadece uygulama noktası değil, aynı zamanda iklim eylemlerinin başlangıcı olduğunu belirtti.
Gaziantep Modeli: İklim ve Sanayi Dönüşümünde Yedi Adım
Başkan Şahin, 'Belediye Diyaloglarından COP31’e' başlıklı sunumunda, Gaziantep'in iklim, yeşil şehir, deprem direnci, ulaşım, akıllı şehir ve bina sektöründe karbonsuzlaşma planlarını entegre bir şekilde ele aldığını aktardı. Şahin, planlama, ölçüm, önceliklendirme, projelendirme, finansman, uygulama-izleme ve ölçekleme aşamalarından oluşan '7 adımlı Gaziantep Modeli'ni detaylarıyla anlattı. Bu model, kentin sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşmasında yol haritası niteliği taşıyor.
Şahin'in açıkladığı 2025 yılı şehir sera gazı envanterine göre, Gaziantep'in toplam brüt emisyonu 11,69 milyon ton CO₂e olarak belirlendi. Bu emisyonların %57,20'si sabit enerji, %25,01'i ulaşım, %7,24'ü atık ve atıksu, %5,77'si tarım-orman-arazi kullanımı ve %4,76'sı endüstriyel süreçlerden kaynaklanıyor.
Kentte 3 bin 500'den fazla aktif sanayi kuruluşu bulunduğunu ve 2025 ihracat hedefinin 10,145 milyar dolara ulaştığını belirten Şahin, sanayinin yeşil dönüşümünün Gaziantep için sadece bir maliyet değil, aynı zamanda önemli bir rekabet gücü unsuru olduğunu ifade etti. Belediyenin sanayiyi doğrudan dönüştürmek yerine, planlama, altyapı, veri, teknik kapasite ve koordinasyonla dönüşümü destekleyen bir ekosistem kurduğunu dile getirdi.
Projeler ve İklim Finansmanı Deneyimleri
Başkan Şahin, yerel yönetimler için temel zorluklardan birinin sadece finansman bulmak değil, aynı zamanda projeleri hazırlama ve uygulama kapasitesi olduğunu vurguladı. Gaziantep'in enerji yatırımlarından örnekler veren Şahin, Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası'ndan sağlanan kredi ve hibeyle 27 megavatlık Güneş Enerjisi Santrali projesi yürüttüklerini, Oğuzeli Biyogaz Enerji Santrali'ne de hibe desteği sağlandığını aktardı.
Ulaşım alanında ise Avrupa Birliği hibesi ve belediye eş finansmanıyla alınan 25 elektrikli otobüs ile İslam Kalkınma Bankası ve İller Bankası iş birliğindeki raylı sistem yatırımlarını paylaştı. Ayrıca, su ve atıksu yönetimi, biyogaz üretimi, akıllı şehir uygulamaları ve altyapı projelerine ilişkin finansman örneklerini de sıraladı.
- Enerji Yatırımları: Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası destekli 27 MW Güneş Enerjisi Santrali ve Oğuzeli Biyogaz Enerji Santrali.
- Ulaşım Projeleri: AB hibesiyle 25 elektrikli otobüs alımı ve İslam Kalkınma Bankası ile İller Bankası iş birliğindeki raylı sistem yatırımları.
- Su Yönetimi: 55 köyde 90 bin 60 dekarlık alanı kapsayan 'Can Suyum' projesi, akıllı sulama, kuraklığa dayanıklı tohum ve yerel fidan destekleri.
Afet ve olağanüstü durumlarda hizmetlerin hedefli ulaştırılması amacıyla, 55 bin engelli ve 99 bin yaşlı olmak üzere toplam 154 bin kişinin kayıtlı olduğu bir veri altyapısı oluşturulduğu bilgisini de paylaştı.
COP31'e Üç Önemli Çağrı ve Yerel İklim Deklarasyonu
Başkan Şahin, COP31'e yönelik çağrılarında şu noktalara dikkat çekti:
- Yerel yönetimlerin ulusal iklim politikalarının etkin bir uygulama ortağı haline getirilmesi.
- Şehirlerin proje hazırlama ve iklim finansmanına erişim kapasitelerinin artırılması.
- Başarılı yerel çözümlerin diğer kentlerde de yaygınlaştırılması ve ölçeklenmesi.
Panelde ayrıca, bölgesel diyalogların sonuçlarını içeren bir 'Yerel İklim Deklarasyonu' ile belediyelerin iklim projelerini, finansman ihtiyaçlarını ve uygulanabilir modellerini bir araya getirecek 'Belediye Çözümleri Portföyü' oluşturulması konusu gündeme geldi. Hazırlanacak politika önerileri ve taahhütleri içeren etkinlik raporunun COP31 süreçlerine sunulması kararlaştırıldı. Bu girişimler, yerel yönetimlerin küresel iklim eylemlerine daha güçlü katkı sağlaması hedefini taşıyor.
