Bursa Nilüfer Belediyesi'nin kültür sanat etkinlikleri kapsamında düzenlediği Arkeoloji Gündemi serisi, yeni dönemine önemli bir buluşmayla başladı. Pancar Deposu'nda gerçekleştirilen ilk söyleşide, Akdeniz Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Özhanlı, "Son Kazılar Işığında Pisidia Antiokheia" başlıklı sunumuyla katılımcıları antik dönemin derinliklerine taşıdı. Özellikle Pisidia Antiokheia antik kentinin çok katmanlı tarihini ve kültürel zenginliğini anlatan Özhanlı, dinleyicilere Anadolu'nun eski inançlarından Roma dönemine ve Hristiyanlığın ilk yıllarına uzanan büyüleyici bir yolculuk yaşattı.
Pisidia Antiokheia: İnançların ve Kültürlerin Buluşma Noktası
Prof. Dr. Mehmet Özhanlı, günümüzde Isparta'nın Yalvaç ilçesi sınırları içerisinde yer alan Pisidia Antiokheia'nın, farklı kültürlerin ve inançların bir arada barış içinde yaşadığı nadir kentlerden biri olduğunu vurguladı. Kazılarda ortaya çıkan arkeolojik izlerin, bu kültürel çeşitliliği net bir şekilde gözler önüne serdiğini belirtti. Antik kentte, Anadolu'nun köklü yerli tanrıları olan Kybele, Men, Sozon, Sabazios ve Kakasbos'a ait tapınım izlerinin yanı sıra, aynı dönemde Yunan tanrılarına da inanıldığını gösteren bulgulara dikkat çekti.
Özhanlı, bu inanç çeşitliliğinin, bölgedeki kültürler arası etkileşimin ne denli yoğun olduğunu açıkça ortaya koyduğunu ifade etti. Yunan kültürünün bölgeye yayılmasıyla birlikte, yerel inanç sistemlerinin nasıl dönüştüğünü ve yeni siyasi koşullar altında varlıklarını nasıl sürdürdüklerini detaylı örneklerle anlattı. Kentin bu çok katmanlı yapısı, arkeolojik çalışmalar açısından da büyük bir öneme sahip.
Antik Kentte Günlük Yaşam ve Yönetim Yapısı
Söyleşide, Pisidia Antiokheia'daki günlük yaşamın ve yönetim düzeninin ayrıntıları da masaya yatırıldı. Prof. Dr. Mehmet Özhanlı, kentin Seleukoslar döneminden başlayarak Roma hakimiyetine geçişine kadar uzanan süreçte mimari yapısının ve sosyal düzeninin geçirdiği değişimleri açıkladı. Özellikle Roma kolonisi haline geldikten sonra Antiokheia'nın nasıl yönetildiğini, mahalle yapılanmasını, sosyal hayatını ve ekonomik üretim faaliyetlerini, kazılarda bulunan taş yazıtlar ve diğer arkeolojik veriler ışığında katılımcılarla paylaştı.
Özhanlı, kentin kuruluş öyküsünden başlayarak zaman içinde nasıl büyüdüğünü ve Akdeniz dünyasında nasıl önemli bir merkez haline geldiğini de aktardı. Bu bilgiler, antik kentin sadece dini değil, aynı zamanda siyasi ve sosyal yaşamdaki rolünü de anlamak için kritik önem taşıyor.
Hristiyanlığın İlk İzleri ve Aziz Paulus'un Rolü
Prof. Dr. Mehmet Özhanlı, Pisidia Antiokheia'daki Men ve Hekate tapınakları ile günümüze ulaşan kilise kalıntılarının, farklı dönemlere ait izleri bir arada taşıdığını belirtti. Sunumunda özellikle Men inancı üzerinde durarak, tapınak çevresinde bulunan adak yazıtları ve kutsal alanlar hakkında detaylı bilgiler verdi. Bu bulgular, antik kentin çok tanrılı dönemdeki dini pratiklerini anlamak için eşsiz veriler sunuyor.
Özhanlı, milattan sonra 1. yüzyılda Hristiyanlığın yayılmasında kilit rol oynayan Aziz Paulus'un Pisidia Antiokheia'ya geldiğini ve burada vaazlar verdiğini de hatırlattı. Bu önemli gelişmenin, Antiokheia'yı Hristiyanlığın ilk yıllarında Anadolu'daki en önemli merkezlerden biri haline getirdiğini vurguladı. Kentin bu özelliği, Hristiyanlık tarihi araştırmaları açısından da büyük bir ilgi odağı olmaya devam ediyor.
Nilüfer Belediyesi'nin bu tür etkinliklerle arkeoloji ve tarih bilincini yaygınlaştırma çabaları, kültürel mirasımızın korunması ve gelecek nesillere aktarılması açısından büyük değer taşıyor. Arkeoloji Gündemi serisi, gelecek dönemlerde de farklı antik kentleri ve arkeolojik keşifleri Bursalılarla buluşturmaya devam edecek.










