Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, çevre yönetim hizmetlerinin etkinliğini artırmak amacıyla kapsamlı bir düzenlemeye imza attı. Çevre Hizmetleri Yönetmeliği'nde yapılan değişiklik, Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Bu yeni düzenleme, hem çevre yönetimi hizmeti alan işletmeleri hem de hizmet veren çevre danışmanlık firmalarını yakından ilgilendiriyor. Özellikle asgari hizmet süreleri, ücret tarifeleri ve idari yaptırımlar konusunda önemli yenilikler getirildi.
İşletmeler İçin Asgari Hizmet Süreleri Yeniden Belirlendi
Yeni yönetmelik, işletmelerin çevre yönetimi hizmeti alma sürelerini netleştirdi. Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği'nin Ek-1 listesinde yer alan işletmeler, artık ayda en az iki iş günü çevre yönetimi hizmeti almak zorunda olacak. Ek-2 kapsamındaki işletmeler ile bu listelerde yer almamasına rağmen çevre yönetimi hizmeti alan diğer işletmeler için ise bu süre ayda en az bir iş günü olarak belirlendi. Bakanlık, işletmelerin çevresel kirleticilik risklerini ve kapasitelerini göz önünde bulundurarak bu sürelerde değişiklik yapma yetkisine sahip olacak.
Bu zorunluluk, işletmelerin çevresel sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşması ve yasal yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirmesi açısından büyük önem taşıyor. Hizmet sürelerinin belirlenmesi, çevre danışmanlık süreçlerinin daha düzenli ve verimli işlemesine katkı sağlayacak.
Çevre Danışmanlık Hizmetlerine Asgari Ücret Tarifesi Geldi
Yönetmelik değişikliğiyle birlikte, çevre danışmanlık hizmetlerinde uygulanacak asgari fiyat tarifesi de yeniden düzenlendi. Buna göre, aylık asgari fiyat hesaplaması şu şekilde yapılacak:
- Ek-1 kapsamındaki işletmeler için aylık net asgari ücretin yüzde 75'i.
- Ek-2 kapsamındaki işletmeler için aylık net asgari ücretin yüzde 50'si.
Bu hesaplamaya ek olarak, işletmenin çevre izin ve lisans konuları için Bakanlıkça belirlenen birim fiyatların yüzde 5'i de eklenecek. Mevcut sözleşmelerin, en geç 1 Ocak 2027 tarihine kadar yeni asgari fiyat tarifesine göre güncellenmesi gerekecek. Ancak, mevcut sözleşme ücreti belirlenen asgari fiyata eşit veya daha yüksekse, sözleşme yenileme zorunluluğu bulunmayacak.
Çevre Danışmanlık Firmaları İçin Yeni Yeterlik Şartları
Yönetmelik, çevre danışmanlık firmalarının yeterlik belgesi alabilmesi için de yeni şartlar getirdi. Artık firmaların en az beş tam süreli personel çalıştırması zorunlu hale geldi. Bu personelden en az birinin 7 yıl, birinin 5 yıl ve birinin de 3 yıl çevre alanında mesleki tecrübeye sahip olması şartı aranacak.
Firmaların ortaklık yapısında da önemli bir değişikliğe gidildi. Ortakların yüzde 50'sinden fazlasının çevre yönetimi hizmeti yeterlik belgesine sahip olması gerekecek. Ayrıca, firmaların Çevre Mühendisleri Odasından geçerli büro tescil belgesine sahip olması şartı getirildi. Mevcut firmalar için bu şartın 1 Ocak 2027'den itibaren sağlanması bekleniyor.
Yükümlülüklere Uymayanlara İdari Yaptırım ve Ceza Puanı
Yeni yönetmelikle birlikte, çevre danışmanlık firmalarına ve hizmet alan işletmelere önemli sorumluluklar yüklendi ve bu sorumluluklara uyulmaması halinde uygulanacak yaptırımlar belirlendi. Çevre danışmanlık firmaları, işletmelerde tespit ettikleri aykırılıkları aylık faaliyet raporlarına yazmak ve belirli süreler içerisinde Bakanlığa bildirmekle yükümlü olacak.
Eğer işletmeler, gerekli resmi başvuru süreçlerini 30 gün içinde başlatmazsa, durum yetkili makama bildirilecek. Firmalar ayrıca, gerekli emisyon ölçüm ve analiz başvurularını Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın Merkezi Laboratuvar Belirleme Sistemi (MELBES) üzerinden zamanında yapmakla yükümlü kılındı.
Cezai Müeyyideler ve Yeterlik Belgesi İptali
Yönetmeliğe eklenen “İdari yaptırım” maddesiyle, çevre yönetimi hizmeti almayan işletmelere 2872 sayılı Çevre Kanunu kapsamında idari para cezası uygulanmasının önü açıldı. Çevre danışmanlık firmalarının da tespit ettikleri aykırılıkları bildirmemesi halinde idari yaptırımla karşılaşması öngörüldü. Ayrıca, yükümlülüklerini yerine getirmeyen personel, çevre yönetim birimleri ve firmalara ceza puanı uygulanacak.
Yanlış veya yanıltıcı bilgi ya da belge düzenlediği tespit edilenlerin veya son dört yıl içinde 200 ceza puanına ulaşanların yeterlik belgeleri iki yıl süreyle iptal edilebilecek. Bu düzenleme, çevre danışmanlık hizmetlerinin kalitesini ve güvenilirliğini artırmayı hedefliyor.
Son olarak, düzenlemeyle afet ve salgın dönemlerinde çevre yönetimi hizmetlerinin yürütülmesinde yaşanabilecek güçlükler için Bakanlığa geçici uygulama ve usul belirleme yetkisi verildi. Bu sayede, olağanüstü durumlarda bile çevre yönetimi süreçlerinin aksamadan devam etmesi sağlanacak.
