Türkiye'de çocukların korunması ve adli süreçlerdeki konumlarının güçlendirilmesi amacıyla hazırlanan 7593 sayılı Çocuk Koruma Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, 8 Ağustos 2026 tarihinde kabul edildikten sonra Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Bu kapsamlı düzenleme, çocuk suçlulara yönelik cezalar, koruyucu tedbirler ve ailelerin sorumlulukları gibi birçok alanda önemli yenilikler getiriyor.

Çocukların Silahlara Erişimine Ağır Cezalar

Yeni düzenlemenin en dikkat çekici maddelerinden biri, çocukların ateşli silahlara erişimini önlemeyi hedefliyor. Buna göre, ateşli silahını gerekli dikkat ve özeni göstermeden muhafaza ederek bir çocuğun silaha ulaşmasına neden olan kişi, başka bir suç oluşmadığı sürece 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezasıyla karşı karşıya kalacak. Bu hüküm, ailelerin ve silah sahiplerinin sorumluluklarını artırarak çocukların güvenliğini sağlamayı amaçlıyor.

18 Yaş Altına Bıçak Satışına İdari Yaptırım Geldi

Kanun, 6136 sayılı Kanun kapsamı dışında kalan bıçak ve diğer kesici, delici veya bereleyici aletlerin 18 yaşından küçüklere satılmasını, çocuklar tarafından satın alınmasını veya taşınmasını yasakladı. Bu yasağa uymayanlara 5 bin lira idari para cezası kesilecek. Eğer bıçak veya aletlerin sayı ya da niteliği vahimse, bu ceza 10 bin liraya kadar çıkabilecek. İşletici veya sorumlunun durumu yetkili makamlara bildirmemesi halinde ise ayrıca 5 bin lira ceza uygulanacak. Bu düzenleme, internet ve mesafeli satışları da kapsayacak ve 1 Aralık 2026'da yürürlüğe girecek.

Çocukların Ağır Suçlarındaki Ceza Hükümlerinde Değişiklikler

Türk Ceza Kanunu'nun çocukların ceza sorumluluğuna ilişkin hükümlerinde de önemli değişikliklere gidildi. Bu kapsamda, çocuklar bakımından bazı hapis cezası süreleri artırıldı. Özellikle 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşını doldurmamış kişilerin kasten öldürme ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçlarını işlemesi durumunda, kastın ağırlığı, güdülen amaç ve saik, suçun işleniş biçimi ve daha önce kasıtlı suçtan mahkûmiyet gibi kriterler dikkate alınarak çocuklara yönelik daha düşük ceza hükümlerinin uygulanmaması imkânı tanındı. Ayrıca 12-15 yaş grubundaki ceza sorumluluğu bulunan çocuklar için de daha ağır hükümlerin uygulanabilmesinin önü açıldı. Bu değişiklikler, suç işleyen çocukların eylemlerinin ciddiyetine uygun şekilde değerlendirilmesini sağlamayı hedefliyor.

Çocuklar İçin Yeni Yönlendirme ve Rehabilitasyon Tedbirleri

Çocuk Koruma Kanunu'na eklenen düzenlemeyle, ceza sorumluluğu bulunmayan çocuklar için yeni “yönlendirme tedbirleri” getirildi. Bu tedbirler, çocukların topluma kazandırılması ve risklerden korunması amacıyla çeşitlendirildi:

  • Spor kulüpleri, gençlik merkezleri ve kamu kurumlarında 20 ila 300 saat sosyal ve toplumsal hizmet faaliyetleri.
  • Dijital risklerden korunma amacıyla belirli dijital cihaz ve mecralara yönelik denetim.
  • Kütüphane ve okuma faaliyetlerine katılım.
  • Çevre temizliği, ağaçlandırma ve bitki bakımı gibi toplumsal fayda sağlayan işler.
  • Tütün, nikotin, alkol, kumar, uyuşturucu ve davranışsal bağımlılıklarla mücadeleye yönelik tedavi ve rehabilitasyon programları.

Bu tedbirler, çocukların gelişimine destek olmayı ve onları olumsuz alışkanlıklardan uzak tutmayı amaçlıyor.

Çocuk Hükümlülerin Ceza İnfaz Sistemi Yeniden Düzenlendi

Kanun, çocuk hükümlülerin ceza infaz kurumlarından çocuk eğitimevlerine ayrılma sistemini de yeniden düzenledi. Kasıtlı suçlardan 3 yıl veya daha az, taksirli suçlardan ise 5 yıl veya daha az hapis cezasına mahkûm olan çocukların cezaları doğrudan çocuk eğitimevlerinde yerine getirilebilecek. Firar eden, tutuklanan veya belirli disiplin ihlallerinde bulunan çocuklar ise çocuk kapalı ceza infaz kurumlarına geri gönderilebilecek. Ayrıca, 15 yaşını dolduruncaya kadar infaz kurumunda geçirilen bir gün, bazı suçlar bakımından iki gün olarak hesaplanacak. Ancak kasten öldürme, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti ile suç örgütü kurma suçları bu uygulamanın dışında tutuldu.

Ailelere Yönelik Tazyik Hapsi ve Terim Değişikliği

Düzenleme, çocuk hakkında verilen koruyucu ve destekleyici tedbir kararlarının gereklerine aykırı davranan anne, baba, vasi veya çocuğun bakım ve gözetiminden sorumlu kişiler hakkında da yaptırım getiriyor. İhlalin niteliği ve ağırlığına göre 3 günden 10 güne kadar tazyik hapsi uygulanabilecek. Bu, ailelerin çocukların korunması ve gelişimindeki rollerini daha ciddiye almalarını sağlamayı hedefliyor. Ayrıca, çocuklarla ilgili mevzuatta kullanılan “suça sürüklenen çocuk” ifadesi yerine ağırlıklı olarak “adli süreçteki çocuk” veya “hakkında adli süreç yürütülen çocuk” ifadeleri kullanılmaya başlandı. Bu terim değişikliği, çocukların damgalanmasını önlemeyi ve onların adli süreçlerdeki hassas konumlarını daha doğru bir şekilde ifade etmeyi amaçlıyor.

Kanunun, bıçak satışına ilişkin hüküm dışında kalan maddeleri Resmi Gazete’de yayımlandığı tarihte yürürlüğe girdi. Bu kapsamlı düzenlemelerle Türkiye, çocuk koruma ve adalet sistemini daha çağdaş ve etkili hale getirmeyi hedefliyor.