6 Şubat 2023’te yaşanan büyük depremlerin üzerinden uzun zaman geçse de, Adıyaman’daki bazı depremzedeler için hayat, enkazdan kurtuldukları gün yeniden başlayan zorlu bir mücadeleyle devam ediyor. Bu isimlerden 44 yaşındaki Zabit Babacan ve 9 yaşındaki İkra Kızılbay'ın hikayeleri, Adıyaman'da yaşam mücadelesi veren binlerce kişinin yaşadığı görünmeyen zorlukları bir kez daha hatırlatıyor. Uzuvlarını kaybeden bu iki depremzede, Rotary kulüplerinin sağladığı akülü tekerlekli sandalyeler sayesinde bağımsızlıklarına bir adım daha yaklaştı.
Zabit Babacan: 72 Saat Enkaz Altında, Üç Uzuv Kaybı
Deprem anında ailesiyle birlikte yaşadığı sekiz katlı binanın enkazında kalan Zabit Babacan, tam 72 saat sonra kurtarıldı. Eşi ve üç çocuğu enkazdan sağ çıkarılırken, Babacan'ın her iki bacağı ve sağ kolu ampute edildi. Enkaz altında yaşadığı çaresizliği ve bir daha gün yüzü göremeyeceğini düşündüğü anları anlatan Babacan, uzun tedavi sürecinin ardından yaşamını yeniden kurmaya çabalıyor. Akülü tekerlekli sandalye sayesinde evinden çıkabildiğini, işine gidebildiğini ve günlük hayatını daha bağımsız sürdürebildiğini ifade eden Babacan, bu desteğin önemini vurguluyor.
Üç çocuğunun eğitimine devam ettiğini belirten Babacan, kendisi gibi uzuvlarını kaybeden ve tekerlekli sandalyeye erişemeyen diğer depremzedelerin de desteğe ihtiyacı olduğunu dile getirdi. Babacan, devletin ampute depremzedelere yönelik yardımlarının artırılması yönünde çağrıda bulundu.
İkra Kızılbay: İki Kardeşini Kaybetti, Yeniden Yürümeyi Öğreniyor
Deprem olduğunda henüz 6 yaşında olan İkra Kızılbay ise ailesiyle yaşadığı beş katlı binanın enkazında üç gün boyunca yaşam mücadelesi verdi. Annesi Ayten Çalım ve babası Ali Kızılbay kurtulmayı başarırken, İkra'nın iki kardeşi Ozan Ali ve Hikmet Can hayatını kaybetti. Enkazdan sağ çıkarılan İkra'nın da her iki bacağı ampute edildi.
Bugün 9 yaşında olan küçük İkra, protezleriyle yeniden yürümeyi öğrenme sürecinde. Protezlerinin belirli aralıklarla yenilenmesi hayırsever bir doktor tarafından karşılanırken, İkra zaman zaman yaşadığı fiziksel zorluklar nedeniyle tekerlekli sandalye kullanmak zorunda kalıyor. Yeni protezleriyle daha rahat yürümeyi ve okuluna bağımsız şekilde gidebilmeyi uman İkra'nın geleceğe dair hayali ise oldukça anlamlı: “Büyüdüğümde insanlara yardım edebilmek için bilim insanı olmak istiyorum.” İkra, hem okulunu hem de arkadaşlarını çok sevdiğini de sözlerine ekledi.
Rotary Kulüplerinden Depremzedelere Destek Eli
Depremde uzuvlarını kaybeden vatandaşların günlük yaşamlarını kolaylaştırmak amacıyla Rotary kulüpleri önemli bir destek sağladı. Rotary 2430 Bölge Federasyonuna bağlı Nemrut Rotary Kulübü ile 2420 Bölge Federasyonuna bağlı İstanbul ve Ömerli Rotary Kulüplerinin katkılarıyla gerçekleştirilen bu destek kapsamında Zabit Babacan ve İkra Kızılbay da akülü tekerlekli sandalyelerine kavuştu.
Nemrut Rotary Kulübü Başkanı Emrah Candar, depremden yıllar sonra bile fiziksel kayıplarıyla yaşamını sürdürmeye çalışan vatandaşların yanında olmaya devam ettiklerini belirtti. Candar, sağlanan desteklerin depremzedelerin günlük ihtiyaçlarını daha bağımsız karşılayabilmelerine katkı sağlamasını amaçladıklarını ifade etti. Kulüp, deprem sonrasında Adıyaman’da eğitim, sağlık ve sosyal alanlardaki projeleriyle depremzedelere desteğini sürdürüyor.
Rehabilitasyon Süreci ve Psikolojik Destek İhtiyacı
Günışığı Rehabilitasyon Merkezi Kurucu Müdürü Mahmut Yıldırım, 6 Şubat sonrasında Adıyaman’da çok sayıda çocuk ve yetişkinin uzuvlarını kaybettiğini ve rehabilitasyonun uzun ve zorlu bir süreç olduğunu belirtti. Merkezde görev yapan fizyoterapist Rümeysa Özdemir ise, depremden fiziksel olarak etkilenen bireyler için asıl mücadelenin enkazdan kurtulduktan sonra başladığına dikkat çekti. Özdemir, şu çarpıcı tespiti yaptı: “Hayatta kalmak, kaldığın yerden devam etmek anlamına gelmiyor.”
- Uzuv kaybı yaşayan veya hareket kabiliyeti değişen kişilerin protezlere erişim, rehabilitasyon ve sosyal yaşama katılım gibi birçok alanda desteğe ihtiyacı var.
- Rehabilitasyonun yalnızca fiziksel işlevleri yeniden kazandırmakla sınırlı olmadığını, asıl hedefin bireylerin mümkün olduğunca bağımsız bir yaşam kurabilmesi olduğunu vurguladı.
Psikolojik Danışman ve Rehber Öğretmen Hasret Pamuk da depremin ruhsal etkilerinin yıllar sonra bile devam edebildiğine işaret etti. Sürekli tedirginlik, ani seslerle irkilme, gece uykudan uyanma ve yeniden deprem yaşanacağı korkusunun travmanın süren etkileri arasında bulunduğunu belirten Pamuk, psikolojik destek hizmetlerinin yaygınlaştırılması gerektiğini ifade etti. Adıyaman’da fiziksel ve psikolojik iyileşme sürecinin birlikte ele alınmasının önemine dikkat çeken uzmanlar, yeniden inşanın yalnızca binalarla sınırlı kalmaması gerektiğini vurguluyor.
