İzmir Büyükşehir Belediyesi, küresel iklim kriziyle mücadele stratejilerini uluslararası arenada tanıttı. Antalya'da gerçekleştirilen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31’inci Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında düzenlenen bir oturumda, İzmir Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Prof. Dr. Pınar Okyay, kentin bu alandaki deneyimlerini ve gelecek vizyonunu paylaştı. Rusya Pavyonu'ndaki "Sınır Tanımayan İklim Dirençliliği: Küresel Deneyimler ve Ortaklıkların Gücü" başlıklı oturumda konuşan Okyay, özellikle dirençli İzmir hedefinin mahallelerden başlayacağını vurguladı.

İklim Krizi ve Mahallelerin Direnç Gücü

Prof. Dr. Okyay, yerel yönetimlerin vatandaşların günlük yaşamına doğrudan etki ettiğini belirterek, iklim krizinin etkilerini somutlaştırmak için İzmir'den bir mahalle örneği sundu. Yalnız yaşayan, sağlık sorunları olan ve aşırı sıcaklarda evini serin tutmakta zorlanan yaşlı bir kadının durumunu hayal etmelerini isteyen Okyay, bu tür bireylerin en yakın yeşil alana ulaşmakta zorlandığını ve aşırı sıcak uyarısı alsa bile ne yapacağını bilemediğini aktardı. Okyay, bu senaryo üzerinden iklim krizinin mevcut eşitsizlikleri daha da derinleştirdiğini, düşük gelir, dil engeli, bakım sorumlulukları ve yalnızlık gibi faktörlerin hizmetlere erişimi engellediğini ifade etti. Bu nedenle, 'dirençli bir İzmir'in ancak dirençli mahallelerle mümkün olduğuna inandıklarını' dile getirdi.

Tek Sağlık Yaklaşımıyla Kapsamlı Çözümler

İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin iklim kriziyle mücadelede 'Tek Sağlık' yaklaşımını benimsediğini açıklayan Okyay, insan, hayvan ve çevre sağlığının bir bütün olarak ele alınması gerektiğini vurguladı. Su kıtlığı, toprağın bozulması ve aşırı sıcakların tüm canlıları etkilediğini belirten Okyay, sağlığın korunması için bu ilişkilerin belediye planlarına, hizmetlerine ve kaynak kullanımına yansıtılması gerektiğini söyledi. İzmir'de bu kapsamda yürütülen çalışmalara değinen Okyay, koruyucu sağlık hizmetlerinin mahallelere taşındığını ifade etti. Sağlık okuryazarlığı, psikososyal destek ve sağlıklı yaşlanma programlarının mahallelerin ihtiyaçlarına göre şekillendirildiğini ve bu hizmetlerin vatandaşlara yakın noktalarda sunulmasının, daha önce belediyeye ulaşmayan kişilere de erişimi sağladığını belirtti.

Mahalle Bostanları ve Toplumsal Bağların Güçlendirilmesi

  • Gıda Üretimi: Mahalle bostanlarının, insanların hem gıda ve toprakla hem de birbirleriyle kurdukları bağı güçlendirdiğini ifade etti.
  • Sürdürülebilir Uygulamalar: Bostanların yaygınlaştırılırken su kullanımı ve toprak koruma konularına büyük özen gösterildiğini vurguladı.

Mahalle Dayanışması ve Afetlere Hazırlık

Okyay, mahallelerdeki Dayanışma Noktalarının vatandaşlarla belediye hizmetleri arasında güçlü bir bağ kurduğunu ve bu noktaların insanların yardım isteyebildiği, güven ilişkileri geliştirebildiği alanlar olduğunu dile getirdi. Afetlere hazırlık sürecinde de mahalle ölçeğindeki dayanışmanın kritik önemine dikkat çekerek, Mahalle Afet Gönüllülerinin rolünü anlattı. 'Komşularını tanıyan, yerel riskleri bilen ve gerekli eğitimleri almış kişiler, afetlere hazırlığın vazgeçilmez bir parçasıdır. Belediyenin görevi ise onları güçlü kamu hizmetleriyle, eğitimle ve koordinasyonla desteklemektir' dedi.

Vatandaş Katılımı ve Uluslararası İş Birlikleri

İklim politikalarının oluşturulmasında vatandaş katılımının belirleyici olduğunu vurgulayan Okyay, İzmir'deki İklim Yurttaş Meclislerinin, insanların yaşadıkları çevreye ilişkin bilgi ve deneyimlerini karar alma süreçlerine taşımasına olanak sağladığını belirtti. İklim kriziyle mücadelede kentler arasındaki uluslararası ortaklıkların önemine de değinen Okyay, deneyim paylaşımının sadece başarılı projelerin anlatılmasıyla sınırlı kalmaması gerektiğini söyledi. Bir yağmur suyu sistemi veya ekolojik koridor uygulaması paylaşılırken, bakım gereksinimlerinin, maliyetlerin, karşılaşılan güçlüklerin ve uygulamadan kimlerin yararlandığının da konuşulması gerektiğini vurguladı. Okyay, 'Hangi çözümün hangi koşullarda işe yaradığını bilmek, başka bir kentin kendi gerçekliğine uygun adımı atmasını kolaylaştırır' diye ekledi.

Teknik ekipler arasında saha ziyaretleri, ortak eğitimler ve küçük ölçekli pilot projeler düzenlenerek bilgi alışverişinin kalıcı iş birliklerine dönüştürülebileceğini kaydeden Okyay, yerel yönetimlere sağlanacak öngörülebilir finansman ve teknik desteğin de önemine dikkat çekti. Okyay, İzmir'in deneyimlerini paylaşmaya, karşılaştığı güçlükleri açıkça konuşmaya ve diğer kentlerden öğrenmeye hazır olduğunu ifade etti.

Hedef: Daha Güvenli ve Sağlıklı Mahalleler

Konuşmasının sonunda, sıcak bir yaz gününde evinde tek başına yaşayan yaşlı kadın örneğine geri dönen Prof. Dr. Pınar Okyay, iklim dirençliliğinin sadece kriz anında yardım ulaştırmakla sınırlı olmadığını vurguladı. Asıl hedefin, tehlikeler ortaya çıkmadan onları azaltan, herkes için güvenli ve sağlıklı yaşam alanları oluşturmak olduğunu belirten Okyay, 'Tehlikeleri en baştan azaltan bir mahalle kurmak istiyoruz. Gölgelikli sokakları, daha serin evleri, yürüme mesafesinde yeşil alanları ve bu yeşil dokuyu yaşatacak su kaynakları olan bir mahalle' sözleriyle İzmir'in gelecek vizyonunu özetledi.