Gün içerisinde kapı kolları, telefonlar, toplu taşıma araçları gibi birçok yüzeye ellerimizle temas ederiz. Bu yüzeylerde bulunan mikroorganizmalar kolayca ellerimize taşınabilir. Yıkanmamış ellerle göz, burun ve ağıza dokunmak ise bu mikropların vücudumuza girişini kolaylaştırarak solunum yolu ve sindirim sistemi enfeksiyonlarına davetiye çıkarabilir. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), özellikle ishal ve akut solunum yolu enfeksiyonlarının önlenmesinde doğru el hijyeninin temel adım olduğunu vurgulamaktadır.

Yanlış El Yıkama Alışkanlıkları Hastalıklara Yol Açıyor

Acıbadem Kartal Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Dr. Aytan Seydaliyeva, doğru bir el hijyeni için bazı önemli kriterlere dikkat edilmesi gerektiğini belirtiyor. Dr. Seydaliyeva, "Ellerimizi ne zaman, ne kadar süreyle ve nasıl temizlediğimiz, hastalıkları önlemede kritik bir rol oynar" diyerek uyarıda bulunuyor. Uzman doktor, el hijyeninizi doğru uygulayıp uygulamadığınızı anlamanıza yardımcı olacak 5 soruluk bir test hazırlayarak önemli önerilerde bulundu.

Ellerinizi Sabunla En Az 20 Saniye Ovalıyor Musunuz?

Doğru Cevap: Evet.

Uzmanlar, ellerimizi sabunladıktan sonra en az 20 saniye boyunca ovalamamız gerektiğini vurguluyor. Bilimsel araştırmalar, daha kısa süreli yıkamalarda mikroorganizma ve zararlı kimyasalların ellerden yeterince uzaklaştırılamadığını gösteriyor. Doğru el yıkama adımları şunlardır:

  • Eller temiz akan suyla ıslatılmalı.
  • Ardından sabunla köpürtülmeli.
  • En az 20 saniye boyunca ovalanmalı (avuç içi, el sırtı, parmak araları, tırnak altları dahil).
  • Yine temiz akan su altında iyice durulanmalı.
  • Tamamen kurulanmalıdır.

Kısacası, birkaç saniye sabun sürüp durulamak yerine 'ıslat-köpürt-ovala-durula-kurula' basamaklarını eksiksiz uygulamak, enfeksiyon riskini önemli ölçüde azaltır.

Sadece Avuç İçleri Yeterli Değil: Tüm El Yüzeylerini Temizleyin

Doğru Cevap: Evet.

Ellerimizi yıkarken sadece avuç içlerini birbirine sürtmek yeterli değildir. El sırtları, parmak araları ve tırnak altları da sabunla iyice ovalanmalıdır. Bu bölgeler de mikropların yoğun olarak barındığı yerlerdir ve göz ardı edilmemelidir. Tırnak diplerindeki kirler ve mikroplar, hastalıkların yayılmasında önemli bir rol oynayabilir.

Yıkama Sonrası Ellerinizin Tamamen Kuruduğundan Emin Misiniz?

Doğru Cevap: Evet.

El yıkama kadar ellerin doğru bir şekilde kurutulması da hijyen açısından büyük önem taşır. Mikroorganizmaların ıslak yüzeylere ve ıslak ellerden diğer yüzeylere daha kolay aktarıldığı bilinmektedir. Bu nedenle, el yıkama sonrası tek kullanımlık kağıt havlu veya temiz bir bez yardımıyla ellerin tamamen kurutulması gerekmektedir. Ortak kullanılan bez havlular, mikropların yayılmasına zemin hazırlayabilir, bu yüzden mümkünse kaçınılmalıdır.

El Hijyeninin Önemi ve Gündelik Hayattaki Yeri

Doğru el hijyeni, sadece kişisel sağlığımız için değil, toplum sağlığı için de vazgeçilmezdir. Özellikle salgın hastalık dönemlerinde, el yıkamanın önemi daha da artmaktadır. Okul, iş yeri, alışveriş merkezi gibi kalabalık ortamlarda bu basit ama etkili alışkanlık, enfeksiyon zincirinin kırılmasında kilit rol oynar. Unutulmamalıdır ki, temiz eller hayat kurtarır ve birçok hastalığın kapısını kapalı tutar. Çocuklara küçük yaşlardan itibaren doğru el yıkama alışkanlıklarının kazandırılması, onların gelecekteki sağlıkları için atılacak en önemli adımlardan biridir.

Ne Zaman El Yıkamalıyız?

  • Yemek hazırlamadan önce ve sonra.
  • Yemek yemeden önce.
  • Tuvalet kullandıktan sonra.
  • Hapşırma, öksürme veya burun silme sonrası.
  • Hasta birine dokunduktan veya bakım yaptıktan sonra.
  • Çöp kutusuna dokunduktan sonra.
  • Hayvanlara veya hayvan dışkılarına dokunduktan sonra.
  • Evden dışarı çıktıktan veya toplu taşıma kullandıktan sonra.

Bu temel kurallara uyarak, hem kendimizi hem de çevremizdeki insanları birçok enfeksiyondan koruyabiliriz. Dr. Seydaliyeva'nın da belirttiği gibi, el hijyeni sadece bir alışkanlık değil, aynı zamanda bir yaşam biçimi olmalıdır.