Dünya genelinde milyonlarca insanı etkileyen kronik hepatit B ve hepatit C, ciddi sağlık sorunlarına yol açmaya devam ediyor. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, her yıl 1,3 milyon kişi bu hastalıklara bağlı gelişen siroz ve karaciğer kanseri nedeniyle yaşamını yitiriyor. Atlas Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Dr. Öğretim Üyesi Özcan Sönmez, 28 Temmuz Dünya Hepatit Günü kapsamında yaptığı açıklamada, viral hepatitin önlenebilir ve tedavi edilebilir bir hastalık olmasına rağmen, erken tanı ve aşılamanın hayati önem taşıdığını vurguladı.

Küresel Hepatit Yükü ve Hayat Kurtaran Önlemler

Dr. Sönmez, dünya nüfusunun yaklaşık yüzde 3'ünün kronik hepatit B veya hepatit C ile yaşadığını belirterek, bu durumun küresel bir sağlık sorunu olduğunu ifade etti. Viral hepatitin, karaciğer iltihabına yol açarak siroz ve karaciğer kanseri gibi ciddi sonuçlara neden olduğunu dile getiren Sönmez, özellikle tanı almadan yaşayan milyonlarca kişinin risk altında olduğuna dikkat çekti. Erken teşhis ve düzenli tarama programlarının, hastalığın ilerlemesini durdurmada ve komplikasyonları önlemede kilit rol oynadığını kaydetti.

2026 Dünya Hepatit Günü'nün teması olan “Hepatit: Engelleri Aşalım” sloganının önemine değinen Dr. Sönmez, bu temanın, insanların hayatlarını kurtarabilecek sağlık hizmetlerine erişim önündeki engelleri kaldırmaya yönelik küresel bir çağrı olduğunu aktardı. Sönmez, “Viral hepatit, dünya çapında önlenebilir hastalık ve ölümlerin başlıca nedenlerinden biri olmaya devam etmektedir. 2026 kampanyası, daha güçlü siyasi taahhütler, sürdürülebilir yatırımlar ve önleme, test, tedavi ve bakıma adil erişimin genişletilmesine yönelik çabalar yoluyla, kanıtlanmış bilimsel bulguların eyleme dönüştürülmesini hedeflemektedir” şeklinde konuştu.

Viral Hepatitle Mücadelede Bilimin Rolü ve Mevcut Araçlar

Dr. Özcan Sönmez, viral hepatiti ortadan kaldırmak için gerekli bilimsel araçların halihazırda mevcut olduğunu belirtti. Bu araçları şöyle sıraladı:

  • Etkili Aşılar: Özellikle Hepatit B için geliştirilen aşılar, enfeksiyonu önlemede yüksek başarı oranına sahiptir.
  • Doğru Teşhis Yöntemleri: Gelişmiş testler sayesinde hastalığın erken evrelerinde tespiti mümkün olmaktadır.
  • Hepatit C İçin İyileştirici Tedaviler: Modern ilaçlarla Hepatit C enfeksiyonu büyük oranda tedavi edilebilmektedir.
  • Hepatit B İçin Ömür Boyu Süren Tedaviler: Kronik Hepatit B hastalarında hastalığın kontrol altında tutulmasını sağlayan tedaviler mevcuttur.

Bu bilimsel gelişmelerin, enfeksiyonları önleyerek hayat kurtardığını ve karaciğer kanseri ile siroz riskini azalttığını ifade eden Sönmez, tüm bu imkanlara rağmen damgalanma, farkındalık eksikliği ve sağlık hizmetlerine erişimdeki zorluklar gibi çeşitli engellerin, hastalığın yayılmaya devam etmesinde etkili olduğunu sözlerine ekledi.

Farkındalığın Artırılması ve Toplumsal Sorumluluk

Hepatit B ve C'nin bulaşma yolları arasında kan yoluyla temas, cinsel temas ve anneden bebeğe geçiş bulunduğunu belirten Dr. Sönmez, toplumda farkındalığın artırılmasının ve risk gruplarının taranmasının önemini vurguladı. Özellikle sağlık çalışanları, damar içi uyuşturucu kullananlar ve hepatit taşıyıcısı anneden doğan bebeklerin düzenli olarak test edilmesi gerektiğini ifade etti. Ayrıca, güvenli kan ürünleri kullanımı ve tek kullanımlık enjektörlerin yaygınlaştırılması gibi önlemlerin, bulaşma riskini önemli ölçüde azaltacağını kaydetti.

Dr. Sönmez, tüm bireyleri, özellikle risk altında olanları test yaptırmaya ve aşılanmaya teşvik ederek, kronik hepatitin neden olduğu küresel yükü azaltmak için toplumsal bir seferberlik çağrısında bulundu. Erken tanı ve tedavi ile milyonlarca kişinin yaşam kalitesinin artırılabileceğini ve ölümlerin önüne geçilebileceğini vurguladı. Unutmayalım ki, “Hepatit: Engelleri Aşalım” sloganı, sadece bir tema değil, aynı zamanda sağlıklı bir gelecek için atılması gereken adımları işaret eden bir yol haritasıdır.