Edirne İl Koordinasyon Kurulu çatısı altında bir araya gelen ziraat odaları, Trakya tarımının geleceğini tehdit eden ciddi sorunları masaya yatırdı. Üreticilerin maliyetler altında ezilmesine ve ürünlerini zarar ederek satmak zorunda kalmasına dikkat çekilen ortak açıklamada, çiftçinin sesine kulak verilmesi gerektiği vurgulandı. Özellikle buğday, kanola, ayçiçeği ve çeltik gibi stratejik ürünlerde yaşanan fiyat dengesizlikleri ve destekleme yetersizlikleri gündemin ana maddesi oldu.

Buğday Üreticisi Mağduriyet Yaşıyor: Fiyat Farkı Kimin Cebine Girdi?

Edirne genelinde buğday veriminin ortalama 500 kilogram olduğu belirtilirken, Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) tarafından sezon başında açıklanan 14 bin 750 ile 16 bin 500 TL arasındaki fiyatların, serbest piyasada 10-14 TL seviyelerine kadar düştüğü ifade edildi. Oysa kilogram maliyetinin 18-20 TL bandında seyrettiği düşünüldüğünde, çiftçinin büyük bir zararla karşı karşıya kaldığı ortaya çıktı. Ziraat odaları, üreticinin ürününü satmak zorunda kaldıktan sonra buğday ihracatının serbest bırakılmasıyla fiyatların 18-20 TL'ye yükselmesinin, çiftçide ciddi mağduriyet yarattığını ve "aradaki fiyat farkını kimin kazandığını" sorguladı.

Kanola ve Ayçiçeğinde de Benzer Tablo: Gelecek Endişesi

Kanola üretiminde de benzer bir mağduriyetin yaşandığı kaydedildi. Kilogram maliyetinin 27 TL olduğu kanolanın, sezon başında 22-27 TL aralığında satıldığı, ancak kısa süre sonra 33 TL seviyesine yükseldiği belirtildi. Oda başkanları, bu ani fiyat artışının nedenini açıklığa kavuşturulmasını talep etti. Trakya için hayati öneme sahip ayçiçeği üretiminde ise son iki yılda düşük verim ve fiyatlar nedeniyle ekim alanlarının daraldığına dikkat çekildi. 2026 sezonunda yağışlarla oluşan umudun, tarife kontenjanı, vergi indirimi ve TMO'nun ham yağ ithalatı gibi kararlarla yeniden yok edildiği belirtildi. Ziraat odaları, gerekli önlemler alınmazsa 2027'de ayçiçeği ekiminde daha büyük düşüşler yaşanabileceği uyarısında bulundu.

Çeltik Üreticileri TMO'dan Acil Fiyat Bekliyor

Çeltik sezonunun başlamasıyla gözler TMO'ya çevrilmiş durumda. Serbest piyasa fiyatlarının geçen yılın altında kaldığı, kilogram maliyetinin ise 47 TL'ye ulaştığı ifade edildi. Edirneli çeltik üreticileri, TMO'nun bir an önce alım fiyatını açıklayarak alıma başlamasını talep ediyor. Ayrıca, tarımsal desteklemelerin yetersizliği de eleştirildi. 2025'te buğday için dönüm başına 806 TL olan temel ve planlı üretim desteğinin yaklaşık 15,5 litre mazot alabilirken, 2026'da 954 TL'ye çıkan desteğin yalnızca 9,5 litre mazota denk gelmesi, desteklerin reel değer kaybını gözler önüne serdi. Destek ödemelerinin şubat ve mart aylarına sarkmasının da çiftçinin finansman yükünü artırdığına dikkat çekildi.

Edirne Ziraat Odaları'ndan Çözüm Önerileri ve Kritik Uyarı

Edirne Ziraat Odaları, çiftçinin yaşadığı sorunlara çözüm bulmak amacıyla bir dizi öneri sundu:

  • Temel ve planlı üretim destekleri en geç ekim sonuna kadar ödensin.
  • Düşük fiyat nedeniyle oluşan zararlar için yeniden kilogram başına prim verilsin.
  • Çeltikte TMO alım fiyatını gecikmeden açıklasın.
  • Ayçiçeğinde üreticiyi koruyacak fiyat politikası uygulansın.
  • Tarım politikaları üretim maliyetleri dikkate alınarak yeniden düzenlensin.

Açıklamanın sonunda, gerekli adımların atılmaması halinde üreticinin tarımdan tamamen çekilebileceği, köylerin boşalabileceği ve bunun sonucunda gıda enflasyonunun daha da artabileceği konusunda ciddi bir uyarı yapıldı. Ziraat Odaları, ortak mesajlarını "Biz üretmezsek ülke aç kalır" sözleriyle tamamlayarak, çiftçinin ülke ekonomisi ve gıda güvenliği için vazgeçilmez önemine dikkat çekti.