Ege İhracatçı Birlikleri (EİB) çatısı altında dokuz yıldır aralıksız olarak ihracat liderliğini elinde bulunduran Ege Demir ve Demirdışı Metaller İhracatçıları Birliği (EDDMİB), 2026 yılının Ocak-Eylül döneminde elde ettiği 1 milyar 918 milyon dolarlık ihracatla bu başarısını sürdürdü. Özellikle demirdışı metaller sektöründeki güçlü performans, genel ihracat rakamlarının yükselmesinde kilit rol oynadı. Yılın ilk dokuz ayında yaşanan bu başarıda, EDDMİB'in stratejik adımları ve küresel piyasalardaki değişimlere adaptasyonu dikkat çekti.
Çelik İhracatında Düşüş, Bakırda Yüzde 28 Artış
Demir ve demirdışı metaller sektörünün genel ihracatı, bir önceki yıla göre yüzde 23’lük önemli bir artışla 616 milyon dolardan 756 milyon dolara ulaştı. Ancak bu olumlu tablo içerisinde, çelik ihracatında yüzde 14’lük bir düşüş yaşanarak rakamlar 1 milyar 355 milyon dolardan 1 milyar 163 milyon dolara geriledi. Bu düşüşe karşın, demirdışı metaller sektöründeki yükseliş, özellikle bakır ihracatının katkısıyla göz doldurdu. Son bir yıllık dönemde sektörün ihracatı yüzde 28 artarak 759 milyon dolardan 970 milyon dolara yükseldi.
2026 yılının ilk dokuz ayında ise bakır ihracatı yüzde 28’lik dikkat çekici bir artışla 365 milyon dolara ulaşırken, alüminyum ihracatı da yüzde 15 yükselerek 127 milyon dolar seviyesine çıktı. EDDMİB Başkanı M. Fatih Uysal, demirdışı metallerdeki bu güçlü performansın, çelik ihracatındaki kaybı büyük ölçüde telafi ettiğini ve yıl sonu için belirlenen 2,5 milyar dolarlık ihracat hedefine ulaşmayı beklediklerini ifade etti. Uysal, beklenmedik bir gelişme yaşanmaması halinde hedefe ulaşılacağına inandıklarını belirtti.
Çelik Sektöründeki Zorluklar ve Alternatif Pazar Arayışları
Başkan Uysal, çelik sektöründeki gerilemenin nedenlerini de detaylandırdı. Avrupa Birliği’nin ithalat kotalarını sıkılaştırması, ABD’nin korumacı ticaret politikaları ve Çin kaynaklı arz fazlasının uluslararası piyasalarda fiyat baskısı oluşturması gibi faktörlerin ihracatçıları zorladığını dile getirdi. Ayrıca, Avrupa pazarında giderek önem kazanan yeşil dönüşüm ve karbon emisyonlarının azaltılmasına yönelik düzenlemelerin de rekabet açısından kritik bir rol oynadığını vurguladı. Yüksek üretim, enerji ve finansman maliyetlerinin de sektör üzerinde baskı oluşturduğunu ekledi.
AB Kota Rejimi ve Fas Ticaret Heyeti
Uysal, 1 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren yeni AB kota rejiminin etkilerinin yılın kalan bölümünde daha belirgin hissedilmesini beklediklerini belirtti. Bu zorluklara karşı EDDMİB’in mevcut pazarlardaki konumunu korumanın yanı sıra yeni pazarlarda kalıcı iş bağlantıları kurmayı ve katma değerli üretimi artırmayı hedeflediğini açıkladı.
Alternatif pazarlarda büyüme stratejisi doğrultusunda EDDMİB, 12-15 Ekim 2026 tarihlerinde Fas’a sektörel bir ticaret heyeti düzenledi. On firmanın katıldığı bu organizasyonda, 13 Ekim’de Türk ihracatçılar ile Faslı ithalatçılar arasında ikili iş görüşmeleri gerçekleştirildi. Başkan Uysal, Fas’ın Dünya Kupası kapsamında yapacağı altyapı yatırımlarının Türk demir ve demirdışı metaller sektörü açısından yeni tedarik ve iş birliği fırsatları yaratabileceğini belirtti. Fas’ın Batı Afrika pazarına erişim açısından da stratejik bir konumda bulunduğunu vurgulayan Uysal, sektörel ticaret heyetlerinin ve yeni pazar arayışlarının kararlılıkla sürdürüleceğini ifade etti. Bu tür girişimlerin, küresel ticaretteki belirsizliklere karşı ihracatçıların direncini artırması hedefleniyor.
2026 Yıl Sonu Hedefleri ve Gelecek Projeksiyonları
EDDMİB, demir ve demirdışı metaller sektöründe elde ettiği başarıyı sürdürmek ve yıl sonu hedeflerine ulaşmak için çalışmalarına hız kesmeden devam ediyor. Başkan Uysal'ın belirttiği gibi, 2,5 milyar dolarlık ihracat hedefi, birliğin gelecek dönemdeki büyüme potansiyelini gözler önüne seriyor. Özellikle katma değerli üretim ve yeni pazar keşifleri, bu hedeflere ulaşmada önemli rol oynayacak. Sektördeki teknolojik gelişmelerin takibi ve sürdürülebilirlik odaklı üretim yaklaşımları da, uluslararası rekabette Türkiye'nin elini güçlendirecek unsurlar arasında yer alıyor.
- Küresel piyasalardaki dalgalanmalara karşı esnek üretim modelleri geliştirilmesi.
- Ar-Ge yatırımlarının artırılarak katma değerli ürün çeşitliliğinin sağlanması.
- Yeni nesil ticaret anlaşmaları ve bölgesel iş birliklerinin etkin kullanılması.
- Yeşil dönüşüm süreçlerine uyum sağlayarak rekabet avantajı elde edilmesi.
EDDMİB, Fas'ın yanı sıra diğer potansiyel pazarlara yönelik araştırmalarını sürdürerek, Türk demir ve demirdışı metaller sektörünün küresel arenadaki varlığını güçlendirmeyi amaçlıyor. Bu stratejik adımlar, Ege bölgesinin ve Türkiye'nin ihracatına önemli katkılar sağlamaya devam edecektir.
