Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Kırgızistan ziyaretini tamamlayarak yurda dönüş yolunda uçakta gazetecilere kritik açıklamalarda bulundu. Erdoğan, Türkiye'nin uluslararası arenadaki konumunu ve dış politika vizyonunu değerlendirirken, Türkiye Doğu-Batı ilişkilerinde kilit bir rol oynadığını ve iki eksen arasında denge kurabilen ender ülkelerden biri olduğunu vurguladı. Bu denge politikasının, Türkiye'nin küresel ağırlığını artırma hedefinin bir parçası olduğunu ifade etti.
Şanghay İş Birliği Örgütü ve "Yeniden Asya" Vizyonu
Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov'un davetiyle Şanghay İş Birliği Örgütü (ŞİÖ) zirvesine şeref konuğu olarak katıldığını hatırlatan Erdoğan, zirve marjında Azerbaycan, Kırgızistan ve Rusya liderleriyle verimli görüşmeler gerçekleştirdiğini belirtti. Ayrıca Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri ile de fikir alışverişinde bulunduğunu aktardı. ŞİÖ'nün yaklaşık 30 ülke ve uluslararası kuruluşu bünyesinde barındıran büyük bir bölgesel yapı haline geldiğini ifade eden Cumhurbaşkanı, Türkiye'nin bu geniş coğrafyayla ilişkilerini artırma gayretinde olduğunu söyledi. 2019'da açıklanan "Yeniden Asya" girişiminin de bu yaklaşımın bir yansıması olduğunu, çok taraflılığı ve iş birliğini esas alan diplomatik çizgiyi sürdürdüklerini kaydetti.
Erdoğan, Türkiye'nin ŞİÖ ile ilişkilerini daha ileri seviyelere taşımasının mümkün olduğunu dile getirdi. Ancak, bu teşkilata üyelik perspektifinin Batı'dan kopuş veya Batı'ya sırt çevirme anlamına gelmediğini özellikle vurguladı. Cumhurbaşkanı, hedeflerinin "360 derecelik bir vizyonla" Türkiye'nin uluslararası alandaki etkinliğini ve ağırlığını artırmak olduğunu ifade ederek, dış politikadaki çok yönlü yaklaşımın altını çizdi.
Putin ile Görüşme ve Ukrayna Savaşı
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile yaptığı görüşmeye de değinen Cumhurbaşkanı Erdoğan, bu görüşmede Rusya-Ukrayna savaşını kapsamlı bir şekilde ele aldıklarını ve görüşmenin samimi ve verimli geçtiğini aktardı. Enerji, ticaret, turizm ve yatırımların yanı sıra Karadeniz'deki güvenlik konularının da gündeme geldiğini belirten Erdoğan, savaşın barışla sonuçlanmasının hem bölge hem de dünya için en hayırlı yol olduğunu bir kez daha dile getirdi. Türkiye'nin bu süreçte arabuluculuk çabalarını sürdüreceği mesajını verdi.
İç ve Dış Politikada Önemli Başlıklar
Mekke İttifakı ve Terörle Mücadele
İstanbul'da düzenlenen Mekke İttifakı toplantısının önemine dikkat çeken Erdoğan, ittifakın askeri, siyasi ve teknik boyutlarının ele alındığını aktardı. Sekretaryanın kurulması, savunma sanayisi iş birliği, askeri eğitimler ve standardizasyon gibi başlıkların gündeme geldiğini ifade ederek, ittifakın bölgede istikrar ve güvenlik için kurulduğunu vurguladı.
Terörsüz Türkiye sürecinin takvimden çok bir hedef meselesi olduğunu belirten Erdoğan, sürecin devlet ciddiyetiyle yürütüldüğünü söyledi. Terör örgütünün fiilen silah bırakması ve tasfiye edilmesinin önemine değindi. İç cepheye ilişkin bir soruya da yanıt veren Cumhurbaşkanı, toplumsal bütünleşmeyi zedeleyen söylemlerin kabul edilemeyeceğini belirterek, farklılıklarla birlikte Türkiye paydasında kenetlenilmesi gerektiğini ifade etti. Erdoğan bu yaklaşımı “Büyük Türkiye Mutabakatı” olarak tanımladı.
Suriye, F-35 ve Yerli Savunma Sanayii
Suriye'de YPG-PYD'nin fesih kararını olumlu karşıladıklarını belirten Erdoğan, Suriye'nin toprak bütünlüğünün korunmasının öncelikleri olduğunu söyledi. ABD'nin de artık Suriye'nin gerçeklerini gördüğünü savunan Cumhurbaşkanı, Suriye'nin yeniden inşa sürecine uluslararası destek verilmesi çağrısında bulundu.
F-35 programına yeniden dahil olma sürecine değinen Erdoğan, Türkiye'nin bu konuda görüşmeleri sürdürdüğünü ancak KAAN projesinden ve yerli hava savunma sistemlerini geliştirme hedefinden vazgeçilmediğini vurguladı. Türkiye'nin savunma sanayii alanında alternatiflerini artırma stratejisini sürdürdüğünü ifade etti.
Karadeniz Güvenliği ve Yunanistan'a Uyarı
Karadeniz'de ticari gemilerin güvenliğine dikkat çeken Cumhurbaşkanı, sadece Türk gemilerinin değil, tüm sivil deniz taşımacılığının korunmasının kritik önem taşıdığını belirtti. Tahıl krizinin Afrika'da yeniden baş gösterdiğine işaret eden Erdoğan, sorunun büyümeden çözülmesi gerektiğini kaydetti.
Yunanistan'ın gayriaskeri statüdeki Ege adalarını silahlandırmayı sürdürmesi halinde Türkiye'nin gerekeni yapacağını belirten Erdoğan, Türkiye'nin kimsenin toprağında gözü olmadığını ancak haklarının çiğnenmesine de asla izin vermeyeceğini söyledi. Ankara'nın serinkanlı ve sağduyulu tutumunun zafiyet olarak görülmemesi gerektiğini vurgulayan Cumhurbaşkanı, Yunanistan'a uluslararası anlaşmalara uyması çağrısında bulundu.
