Gaziantep Büyükşehir Belediyesi'nin öncülüğünde hayata geçirilen Akıllı Ulaşım Sistemleri (GAUS) Projesi, küresel iklim değişikliğiyle mücadele hedefleri doğrultusunda önemli bir adım olarak öne çıkıyor. Antalya'da gerçekleştirilen COP31 İklim Zirvesi'nde Yeşil Bölge'de yapılan sunumla, Gaziantep akıllı ulaşım yatırımları ve altyapı çalışmaları dünya sahnesine taşındı. Bu sunumda, kentin ulaşımının nasıl daha akıllı, güvenli, sürdürülebilir ve çevreci hale getirildiği detaylarıyla aktarıldı.
Gaziantep'in Akıllı Ulaşım Uygulamaları Mercek Altında
İnşaat Mühendisi Hasan Hüseyin Aysa, zirvede yaptığı “Şehirlerde Akıllı Ulaşım Sistemleri: Toplu Taşımadan Trafik Yönetimine Net Sıfır Uygulamaları” başlıklı sunumda, Gaziantep'in bu alandaki deneyimlerini katılımcılarla paylaştı. Avrupa Birliği IPA II desteğiyle yürütülen proje kapsamında, şehrin dönüşümüne dair çarpıcı bilgiler verildi. Aysa, sunumunda şu kritik detayları aktardı:
- 20 kavşakta yapay zeka destekli trafik yönetimi sistemleri,
- Çevre dostu 25 elektrikli otobüs ve bu otobüsler için kurulan 12 şarj istasyonu,
- Trafik akışını düzenleyen 8 değişken mesaj işareti (VMS),
- Akıllı otopark sistemleri ve sensörler,
- Tüm ulaşım verilerini bir araya getiren dijital ulaşım platformu hizmetleri.
Bu uygulamalar sayesinde Gaziantep, trafik sıkışıklığını azaltmayı, yakıt tüketimini düşürmeyi ve karbon emisyonlarını minimize etmeyi hedefliyor. Özellikle yapay zeka destekli kavşak modülleri ve akıllı park sistemleri, günlük şehir hayatında sürücülerin karşılaştığı sorunlara pratik çözümler sunuyor.
Yapay Zeka Destekli Sistemler ve Çevresel Faydalar
Mühendis Hasan Hüseyin Aysa, akıllı ulaşım sistemlerinin şehre kazandırdığı faydaları vurgularken, bu sistemlerin yönetiminde insan müdahalesinin en aza indirildiğini belirtti. Aysa, “Yapay zeka destekli kavşak modülleri sayesinde, trafik akışı daha verimli yönetiliyor. Ayrıca, özellikle büyük şehirlerdeki park yeri bulma sorununa çözüm olarak, kent merkezi ölçeğindeki koridorlarda yol kenarı park alanlarına yapay zeka destekli kameralar konumlandırdık” ifadelerini kullandı. Bu yenilikçi yaklaşımlar, hem vatandaşların yaşam kalitesini artırıyor hem de şehrin çevresel sürdürülebilirliğine katkıda bulunuyor.
Tek Merkezden Yönetim ve Veri Analizi
Gaziantep Büyükşehir Belediyesi, yüzlerce donanımın, sahadaki personelin görev listesinin, araç takibinin ve duraklardaki günlük yolcu sayılarının tek bir arayüzden yönetilebildiği kapsamlı bir sistem geliştirdi. Bu merkezi yönetim, olası aksaklıkların hızlıca giderilmesini ve enerji yönetiminin anlık olarak takip edilmesini sağlıyor. Aysa, “Enerjiyi yönetmek için anlık bir kesintide büyükşehirlerde bir anda kaosa dönüşebilir, bu yüzden sistemin doğru çalıştığından emin olmak çok önemli” dedi.
GAUS Projesi'nin Ölçülebilir Başarıları ve Gelecek Hedefleri
Proje kapsamında elde edilen veriler, Gaziantep'in akıllı ulaşım hamlesinin somut sonuçlarını ortaya koyuyor. 25-31 Mayıs 2026 tarihleri arasında 23 kavşakta yapılan ölçümlerde çarpıcı iyileşmeler kaydedildi:
- Ortalama bekleme süresinde %13,7 oranında iyileşme,
- 6 bin 689 litre yakıt tasarrufu,
- 11,15 ton CO2 emisyon azaltımı.
Bu veriler, GAUS Projesi'nin sadece trafik akışını iyileştirmekle kalmayıp, aynı zamanda çevreye olan olumlu etkilerini de gözler önüne seriyor. Proje kapsamında hazırlanan 2035 Eylem Planı ile toplu taşıma, yaya ve bisiklet ulaşımı, otopark yönetimi ve yol güvenliği alanlarında toplam 47 eylem belirlendi. GAUS'un temel amacı, ulaşım verilerini tek merkezden yöneterek çevresel etkileri ölçmek ve bu veriler ışığında sürdürülebilir ulaşım politikalarına yön vermektir. Gaziantep, bu vizyoner adımlarıyla Türkiye'de akıllı şehir uygulamalarına öncülük etmeye devam ediyor.










