Kocaeli Büyükşehir Belediyesi, sürdürülebilir ulaşım ve insan odaklı kentleşme hedefleri doğrultusunda uluslararası projelerde aktif rolünü sürdürüyor. Avrupa Birliği destekli DUT-CitySync Çalıştayı kapsamında Gebze, yenilikçi “Her City” metodolojisiyle geleceğin şehircilik anlayışıyla detaylı bir şekilde değerlendirildi. Bu proje, kentin sadece fiziksel erişilebilirliğini değil, aynı zamanda sosyal kapsayıcılığını, güvenlik algısını ve yaşam kalitesini artırmayı hedefliyor.
Gebze, 15 Dakikalık Şehir Yaklaşımıyla Dönüşüyor
Ulaşım Dairesi Başkanlığı koordinasyonunda yürütülen projede, Shared City Foundation, BABLE ve Aalborg Üniversitesi gibi uluslararası paydaşlar bir araya geldi. Çalıştayda, Gebze’nin kamusal alanları ve kentsel hareketlilik yapısı, günümüzde popüler olan “15 dakikalık şehir” yaklaşımı doğrultusunda yeniden ele alındı. Bu yaklaşım, vatandaşların günlük ihtiyaçlarını (iş, okul, alışveriş, sağlık vb.) 15 dakika içinde yürüyerek veya bisikletle ulaşabileceği mesafelerde karşılayabilmesini öngörüyor. Toplam 40 paydaşın katılımıyla gerçekleşen çalışmalarda, alanında uzman 10 profesyonelin teknik değerlendirmeleriyle kapsamlı bir analiz süreci yürütüldü. Bu analizler, Gebze’nin mevcut durumunu ve potansiyelini ortaya koyarak, geleceğe yönelik stratejilerin temelini oluşturdu.
Sahadan Veri Toplama: Kentsel Keşif Yürüyüşleri
Gebze Millet Bahçesi’nde bulunan Sivil Toplum Merkezi’nde yapılan sunumun ardından başlayan çalıştay, katılımcıları Gebze şehir merkezindeki üç ana odak noktasına ayırdı. Katılımcılar, ‘Kentsel Keşif Yürüyüşü’ adı verilen etkinlikler kapsamında, kamusal alan analizlerini KoBo Toolbox uygulaması üzerinden anlık verilerle kayıt altına aldı. Bu yürüyüşler, vatandaşların gözünden kentin sorunlarını ve potansiyellerini doğrudan gözlemleme imkanı sundu. Yaya yollarının durumu, kaldırımların genişliği, engelli erişimine uygunluk, yeşil alanların varlığı ve kalitesi gibi birçok faktör, sahada detaylı bir şekilde incelendi.
Deneyimler Haritalar Üzerine İşlendi: Algılanan Mesafe Analizi
Çalıştay kapsamında, üç farklı güzergâh üzerinde haritalama egzersizleri de gerçekleştirildi. Bu egzersizlerde, vatandaşların yaya ulaşımında deneyimledikleri “algılanan mesafe” ile fiziksel olarak ölçülen “gerçek mesafe” arasındaki farklılıklar incelendi. Bu analiz, insanların bir mesafeyi ne kadar uzun veya kısa algıladığını anlamak için kritik öneme sahipti. Çalışma sürecinde, yaya yollarının güvenlik düzeyi, yeşil alanların niteliği, çevresel çekicilik unsurları ve mekânsal konfor gibi faktörlerin yürüyüş deneyimi üzerindeki etkileri değerlendirilerek haritalar üzerine işlendi. Örneğin, ağaçlık ve bakımlı bir yolda yürüyen bir kişinin mesafeyi daha kısa algıladığı, güvenlik endişesi olan veya bakımsız bir yolda yürüyen bir kişinin ise aynı mesafeyi daha uzun algıladığı gözlemlendi. Bu veriler, kentsel tasarımın insan psikolojisi üzerindeki etkilerini anlamak açısından değerli bilgiler sundu.
- Yaya yollarının güvenlik düzeyi
- Yeşil alanların niteliği ve yeterliliği
- Çevresel çekicilik unsurları (sanat eserleri, tarihi yapılar vb.)
- Mekânsal konfor (banklar, gölgelik alanlar, temizlik)
- Engelli erişimine uygunluk
Geleceğin Kent Vizyonuna Işık Tutan Somut Öneriler
Çalıştayın ikinci gününde ise katılımcılar, “Gelecekte Mekân” teması etrafında bir araya gelerek saha çalışmaları ve keşif yürüyüşlerinden elde edilen bulguları değerlendirdi. Bu kapsamda, uluslararası ölçekte geçerliliği olan Methodkit aracı aracılığıyla somut önerilere dönüştürüldü. “Mahalle Hikâyeleri” başlığı altında derlenen bireysel deneyimler, Gebze’nin gelecekteki kentsel mobilite ve kamusal alan stratejilerine yön verecek nitelikli bir bilgi ve öneri havuzu oluşturdu. Bu öneriler, Gebze'nin daha yaşanabilir, erişilebilir ve güvenli bir kent haline gelmesi için atılacak adımlara rehberlik edecek nitelikteydi. Kocaeli Büyükşehir Belediyesi, bu çalıştaydan çıkan sonuçları dikkate alarak Gebze'nin kentsel dönüşüm ve gelişim süreçlerinde önemli adımlar atmayı hedefliyor.
