Nilüfer Belediyesi, Bursa'nın tarihî zenginliklerinden biri olan Gölyazı (Apollonia ad Rhyndacum) Antik Tiyatrosu'nda sona yaklaşan arkeolojik kazıların ardından, yapının restorasyonu ve gelecek nesillere aktarılması amacıyla önemli bir panel düzenledi. "Antik Tiyatrolarda Koruma Yöntemleri ve Güncel Yaklaşımlar" başlığı altında Pancar Deposu'nda gerçekleştirilen etkinlik, Gölyazı Antik Tiyatrosu'nun ayağa kaldırılma sürecine ışık tuttu.
Gölyazı Antik Tiyatrosu'nun Geleceği Masada
Nilüfer Belediye Meclis Üyesi Özlem Akbaş Önsoy'un da katıldığı panelin moderatörlüğünü Bursa Uludağ Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi ve Gölyazı Kazı Başkanı Prof. Dr. Derya Şahin üstlendi. Etkinlikte, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Kültür Varlıklarını Koruma ve Onarım Bölümü'nden Prof. Dr. Bekir Eskici, Prof. Dr. Yaşar Selçuk Şener, Prof. Dr. Ali Akın Akyol, Doç. Dr. Murat Cura ve Arş. Gör. Ahmet Keleş gibi alanında uzman isimler konuşmacı olarak yer aldı. Uzmanlar, antik tiyatronun özgün kimliğini koruyarak kültür turizmine kazandırılması için bilimsel teşhis, çok disiplinli çalışma ve çağdaş belgeleme yöntemlerinin vazgeçilmez olduğunu vurguladı.
Restorasyonda Temel İlkeler: En Az Müdahale ve Geri Dönüştürülebilirlik
Panelin ilk konuşmacısı olan Prof. Dr. Bekir Eskici, antik yapıların restorasyonunda "en az müdahale" ve "geri dönüştürülebilirlik" ilkelerinin hayati önem taşıdığını belirtti. Eskici, "Bir anıtı restore ederken eksik uzmanlıkla yapılan uygulamalar yapılara ciddi zararlar verebilir. Efes ve Milet gibi büyük tiyatrolardaki deneyimlerimiz gösteriyor ki, yapılan her eklemenin sökülebilir ve ayırt edilebilir olması gerekmektedir" ifadelerini kullandı. Bu yaklaşımın, yapının orijinal dokusuna zarar vermeden, gelecekteki olası müdahalelere imkan tanıdığını ekledi.
Özgün Malzemenin Korunması ve Bilimsel Tespitler
Kültür varlıklarının korunmasını "önleyici" ve "etkin" olmak üzere iki ana grupta değerlendiren Prof. Dr. Yaşar Selçuk Şener, kullanılan yeni malzemelerin yapının özgünlüğüne asla zarar vermemesi gerektiğini vurguladı. Şener, "Gölyazı Antik Tiyatrosu, dünya üzerinde eşsiz bir kültür varlığıdır. Yapıda doğrudan bir onarıma başlamadan önce, malzemenin mevcut durumu, geçmişte maruz kaldığı yangın veya deprem izleri ve çevresel faktörler gibi tüm detayların eksiksiz bir biçimde tespit edilmesi büyük önem taşımaktadır" şeklinde konuştu. Bu tespitlerin, doğru restorasyon yöntemlerinin belirlenmesi için temel oluşturduğunu ifade etti.
Laboratuvar Verilerinin Rehberliği
Prof. Dr. Ali Akın Akyol ise restorasyon süreçlerinde laboratuvar verilerinin yol gösterici rolüne dikkat çekti. Akyol, "Antik yapıların malzemelerini anlamak, onların kimyasal ve fiziksel özelliklerini belirlemek, doğru koruma ve onarım stratejileri geliştirmek için kritik öneme sahiptir. Laboratuvar analizleri, malzemenin yaşlanma sürecini, dayanıklılığını ve çevresel etkilere karşı direncini anlamamızı sağlar. Bu veriler ışığında, yapının özgünlüğünü en iyi şekilde koruyacak ve uzun ömürlü olmasını sağlayacak çözümler üretilebilir" dedi.
Panelde ayrıca, antik tiyatroların restorasyonunda multidisipliner yaklaşımların önemi üzerinde duruldu. Arkeologlar, mimarlar, konservatörler, kimyagerler ve diğer uzmanlık alanlarından gelen bilim insanlarının ortak çalışması gerektiği belirtildi. Bu tür işbirliklerinin, karmaşık yapıların doğru anlaşılmasına ve en uygun koruma stratejilerinin geliştirilmesine olanak sağladığı vurgulandı. Nilüfer Belediyesi'nin bu girişimi, Gölyazı Antik Tiyatrosu'nun sadece Bursa için değil, Türkiye ve dünya kültür mirası için de önemli bir değer olduğunu bir kez daha gösterdi.
Kazı çalışmalarının tamamlanmasıyla birlikte, Gölyazı Antik Tiyatrosu'nun restorasyon projesinin titizlikle hazırlanması ve uygulanması bekleniyor. Uzmanların önerileri doğrultusunda, tiyatronun özgün dokusuna saygı duyularak, gelecek nesillere aktarılması hedefleniyor. Bu sürecin, Gölyazı'nın kültürel ve turistik potansiyelini artıracağı öngörülüyor.
