Gebze Teknik Üniversitesi (GTÜ), kampüs içindeki yapıların engelli bireylerin ihtiyaçlarına uygunluğunu değerlendirmek amacıyla önemli bir adım attı. Üniversitenin Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) Koordinatörlüğü tarafından desteklenen “Yapılı Çevrenin Engelli Bireylerin Gereksinimlerine Uygun İyileştirilmesine Yönelik Öneriler” başlıklı proje çerçevesinde, “Engelsiz Yapılar” alan çalışması hayata geçirildi. Bu kapsamlı çalışma, özel gereksinimli öğrencilerin aktif katılımıyla gerçekleştirilerek, kampüs yapılarının erişilebilirlik düzeyini detaylı bir şekilde ortaya koydu.
GTÜ Kampüsünde Kapsamlı Saha İncelemesi
“2025-A-101-14” numaralı proje kapsamında yürütülen saha incelemesi, GTÜ'nün kilit noktalarından olan Mimarlık Fakültesi N Blok ve GTÜ Merkez Kütüphanesi binalarında yoğunlaştı. Bu alanlar, öğrencilerin ve personelin yoğun olarak kullandığı, farklı işlevlere sahip yapılar olması nedeniyle çalışmanın odak noktası haline geldi. İncelemelerde, binaların girişlerinden iç mekan düzenlemelerine, tuvaletlerden koridor genişliklerine kadar birçok detay titizlikle gözden geçirildi.
Projenin yürütücülüğünü Mimarlık Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Seher Güzelçoban Mayuk üstlenirken, yüksek lisans öğrencisi Damla Kırlak araştırmacı, Araş. Gör. Merve Özyürek ise katkı sağlayan isimler olarak görev aldı. Bu multidisipliner ekip, çalışmanın bilimsel derinliğini ve uygulama yeterliliğini artırdı.
Kurumlar Arası İş Birliği ve Katılımcı Yaklaşım
Çalışmanın en dikkat çekici yönlerinden biri, kurumlar arası iş birliği ve katılımcı bir yaklaşımla yürütülmesi oldu. Proje ekibi, Gebze İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü’ne bağlı Gebze Özel Eğitim Meslek Okulu ile iş birliği yaparak, gerçek kullanıcı deneyimlerini araştırmaya dahil etti. Okul Müdür Yardımcısı Halil Aygün’ün koordinasyonunda gerçekleştirilen incelemelere, kısmi görme ve kısmi ortopedik engeli bulunan 7 lise öğrencisi ile velileri katılım sağladı.
Bu katılımcı yaklaşım sayesinde, engelli bireylerin kampüs mekanlarını bizzat deneyimlemeleri ve karşılaştıkları zorlukları veya kolaylıkları doğrudan aktarmaları sağlandı. Elde edilen bu değerli geri bildirimler, mevcut engelli mevzuatı ve standartlarıyla karşılaştırılarak, yapıların erişilebilirlik seviyesine dair somut veriler oluşturuldu. Bu tür bir saha çalışması, teorik bilgilerin pratik uygulamalarla harmanlanması açısından büyük önem taşıyor.
GTÜ Yapılarında Yüksek Erişilebilirlik Seviyesi Tespit Edildi
Alan çalışmasının sonuçlarına göre, Mimarlık Fakültesi N Blok ile Merkez Kütüphane yapılarının engelli bireylerin mekânsal gereksinimlerini yüksek düzeyde karşıladığı belirlendi. Bu bulgu, GTÜ’nün engelsiz bir kampüs oluşturma yönündeki çabalarının somut bir göstergesi olarak değerlendirildi. İncelemeler sırasında elde edilen kullanıcı deneyimleri ve mevcut mevzuat karşılaştırmaları, üniversitenin mevcut altyapısının engelli dostu özelliklerini vurguladı.
Çalışma, sadece mevcut durumu tespit etmekle kalmayıp, gelecekteki iyileştirmeler için de önemli öneriler sunmayı hedefliyor. Bu sayede, GTÜ'nün erişilebilirlik konusundaki lider konumu daha da pekiştirilecek ve tüm öğrencilerin eşit ve bağımsız bir şekilde eğitim ortamlarından faydalanması sağlanacak.
Geleceğe Yönelik İyileştirme Önerileri
Proje ekibi, mevcut yapıların erişilebilirlik seviyesini değerlendirirken, gelecekte yapılabilecek iyileştirmeler için de önemli notlar aldı. Bu öneriler, kampüs genelinde daha kapsayıcı ve engelsiz bir ortam yaratılmasına katkı sağlayacak. Öncelikli olarak belirlenen alanlar arasında şunlar yer alabilir:
- Erişilebilir tuvaletlerin sayısının ve standartlarının artırılması.
- İşaretlemelerin ve yönlendirmelerin görme engelliler için daha belirgin hale getirilmesi.
- Acil durum çıkışlarının ve toplanma alanlarının engelli bireyler için erişilebilirliğinin gözden geçirilmesi.
- Kampüs içi ulaşım araçlarının ve yollarının engelli erişimine tam uyumlu hale getirilmesi.
Çalışma, Mimarlık Fakültesi Dekanlığı ve Mimarlık Bölüm Başkanlığı başta olmak üzere, Kütüphane Daire Başkanlığı, Engelsiz GTÜ Birimi, Ulaştırma Daire Başkanlığı ve Yapı İşleri Daire Başkanlığı gibi birçok birimin koordinasyonuyla tamamlandı. Bu geniş çaplı iş birliği, projenin kapsamlı ve etkili sonuçlar üretmesinde kritik bir rol oynadı. GTÜ, bu tür projelerle sadece eğitim kalitesini artırmakla kalmıyor, aynı zamanda toplumsal sorumluluk bilinciyle hareket ederek engelli bireylerin yaşam kalitesini yükseltmeye de katkıda bulunuyor.
