Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), ülkenin ekonomik yapısını ve hanehalkının harcama alışkanlıklarını gösteren önemli verileri kamuoyuyla paylaştı. 2025 yılına ait Bölgesel Hanehalkı Tüketim Harcamaları sonuçlarına göre, Türkiye genelindeki toplam tüketim harcamalarının yüzde 25,6'sı, yani yaklaşık dörtte biri, TR1 (İstanbul) bölgesinde gerçekleşti. Bu oran, İstanbul'un ülkenin ekonomik motoru olma özelliğini bir kez daha gözler önüne serdi.

Bölgeler Arası Harcama Dağılımı ve Öne Çıkan Kalemler

TÜİK'in detaylı raporu, İstanbul'u takip eden diğer bölgelerdeki harcama oranlarını da ortaya koydu. Buna göre, hanehalkı tüketim harcamalarında ikinci sırayı yüzde 14,5 ile TR3 (Ege) bölgesi alırken, Akdeniz Bölgesi (TR6) yüzde 12,6'lık pay ile üçüncü sırada yer aldı. Ülke genelinde en düşük harcama payına sahip bölge ise yüzde 1,4 ile TRA (Kuzeydoğu Anadolu) oldu.

Araştırma, bölgelerin belirli harcama kalemlerindeki ağırlıklarını da gösterdi. İstanbul (TR1), özellikle eğitim hizmetleri harcamalarının yüzde 38,3'ü, lokantalar ve konaklama hizmetleri harcamalarının yüzde 32,2'si ve konut ile kira harcamalarının yüzde 28,4'ü gibi yüksek oranlarla öne çıktı. Ege Bölgesi (TR3) ise alkollü içecekler, tütün ve tütün ürünleri harcamalarının yüzde 17,9'u, sağlık harcamalarının yüzde 15,9'u ve eğlence, spor ve kültür harcamalarının yüzde 15,5'ini gerçekleştirmesiyle dikkat çekti.

Düşük Harcama Payına Sahip Bölgeler ve Kalemleri

Hanehalkı tüketim harcamalarında en düşük payı alan bölgelerdeki dağılım da incelendi. TRA (Kuzeydoğu Anadolu) bölgesi, gıda ve alkolsüz içecekler ile alkollü içecekler, tütün ve tütün ürünleri harcamalarından yüzde 1,9; giyim ve ayakkabı harcamalarından ise yüzde 1,8 pay aldı. TRB (Ortadoğu Anadolu) bölgesi ise gıda ve alkolsüz içecekler, giyim ve ayakkabı ile bilgi ve iletişim harcamalarından yüzde 3,4'lük bir paya sahip oldu.

Konut, Ulaştırma ve Gıda Harcamalarında Bölgesel Farklılıklar

Bölgelerin kendi toplam tüketim harcamaları içindeki dağılımlarına bakıldığında, konut ve kira harcamalarına en yüksek payı yüzde 29,6 ile yine İstanbul (TR1) ayırdı. Bu kalemdeki en düşük pay ise yüzde 22,1 ile Kuzeydoğu Anadolu (TRA) bölgesinde kaydedildi.

  • Ulaştırma Harcamaları: Ulaştırma harcamalarına en yüksek payı yüzde 23,3 ile TR2 (Batı Marmara) ayırırken, en düşük pay yüzde 16,5 ile TRC (Güneydoğu Anadolu) bölgesinde gözlemlendi.
  • Gıda ve Alkolsüz İçecekler: Gıda ve alkolsüz içecekler harcamalarında ise en yüksek payı yüzde 27,1 ile Güneydoğu Anadolu (TRC) alırken, bu kalemdeki en düşük pay yüzde 14,2 ile İstanbul (TR1) bölgesinde gerçekleşti. Bu durum, İstanbul'da diğer harcama kalemlerinin gıdaya oranla daha yüksek paya sahip olduğunu gösteriyor.

İBBS 2. Düzey Bölgeleri Detayında Harcama Dağılımı

İBBS 2. Düzey bölgeleri itibarıyla Türkiye’deki hanehalkı tüketim harcamalarının yüzde 25,6'sı TR10 (İstanbul) bölgesinde gerçekleştiği bir kez daha vurgulandı. İstanbul'u, yüzde 8,3 ile TR51 (Ankara) ve yüzde 6,5 ile TR31 (İzmir) takip etti. Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu, Yalova illerini kapsayan TR42 bölgesi ise yüzde 5,7'lik pay ile dördüncü sırada yer aldı.

Konut ve kira harcamalarına en yüksek payı yüzde 30,2 ile İzmir (TR31) ayırırken, en düşük pay yüzde 19,6 ile TRB2 (Van, Muş, Bitlis, Hakkari) bölgesinde görüldü. Ulaştırma harcamalarına en yüksek payı ise yüzde 25,0 ile TR42 bölgesi (Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu, Yalova) ayırdı.

TÜİK'in bu verileri, bölgesel ekonomik yapıların ve hanehalkı harcama kalıplarının anlaşılması açısından önemli bir yol haritası sunarken, özellikle İstanbul'un Türkiye ekonomisindeki merkezi rolünü bir kez daha teyit etti.