Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayımlanan 2025 yılı Hizmet-Ticaret Sektörü Nihai Enerji Tüketim Araştırması, ülkenin hizmet ve ticaret alanındaki enerji harcamalarına ışık tuttu. Araştırma sonuçlarına göre, hizmet-ticaret sektörünün toplam enerji tüketimi 485 bin 413 terajul olarak ölçüldü. Bu devasa tüketimin önemli bir bölümünü elektrik oluştururken, sektördeki enerji dinamikleri detaylı bir şekilde ortaya konuldu.
Hizmet-Ticaret Sektöründe Elektrik Aslan Payını Aldı
TÜİK verilerine göre, hizmet ve ticaret sektöründe en fazla tüketilen enerji kaynağı, 259 bin 4 terajul ile elektrik oldu. Toplam nihai enerji tüketiminde yüzde 53,4'lük paya sahip olan elektrik, sektörün birincil enerji ihtiyacını karşıladığını gösterdi. Elektriği yüzde 37,8 ile doğal gaz ve yüzde 4,5 ile petrol ürünleri takip etti. Bu dağılım, modern iş yapış şekillerinde elektrik enerjisinin vazgeçilmez bir rol oynadığını net bir biçimde gözler önüne serdi.
Araştırma, hizmet ve ticaret faaliyetlerinin büyük ölçüde elektrik enerjisine bağımlı olduğunu kanıtlar nitelikte. Özellikle ofisler, aydınlatma, ısıtma/soğutma sistemleri, elektronik cihazlar ve bilgi teknolojileri altyapıları, elektrik tüketimini artıran başlıca faktörler olarak öne çıkıyor. Bu durum, enerji verimliliği ve yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelimin sektör için ne kadar kritik olduğunu bir kez daha vurguluyor.
Sektörler Arası Enerji Tüketimi Dağılımı ve Ticaretin Önemi
Hizmet-ticaret sektörünün alt kollarına bakıldığında, enerji tüketiminde en büyük payın yüzde 26,5 ile "toptan ve perakende ticaret; motorlu kara taşıtlarının ve motosikletlerin onarımı" sektörüne ait olduğu görüldü. Bu sektörü, yüzde 24,5 ile "kamu yönetimi ve savunma; zorunlu sosyal güvenlik" ve yüzde 17,7 ile "konaklama ve yiyecek hizmeti faaliyetleri" izledi. Bu üç alt sektör, hizmet-ticaret sektörünün toplam nihai enerji tüketiminde belirleyici bir ağırlık oluşturdu.
Ticaret sektörünün bu denli yüksek bir enerji tüketimine sahip olması, sektörün geniş faaliyet alanı ve yoğun operasyonel süreçleriyle doğrudan ilişkili. Mağazalar, depolar, taşıma ve lojistik faaliyetleri gibi birçok kalem, önemli miktarda enerji harcamasına neden oluyor. Bu da ticaret sektöründe enerji verimliliği projelerinin ve sürdürülebilir enerji çözümlerinin hayata geçirilmesinin önemini artırıyor.
Ticaret Sektöründe Elektrik Tüketimi Yüzde 70'i Aştı
Enerji tüketiminin zirvede olduğu toptan ve perakende ticaret sektöründe, elektrik yine en baskın enerji kaynağı olarak öne çıktı. Bu alt sektörde tüketilen enerjinin yüzde 70,3'ünü elektrik oluştururken, elektriği yüzde 18,2 ile doğal gaz ve yüzde 5,9 ile katı fosil yakıtlar takip etti. Bu oranlar, ticaret sektörünün neredeyse tüm operasyonlarını elektrikle yürüttüğünü ve elektrik kesintilerinin sektör üzerindeki olumsuz etkilerinin ne denli büyük olabileceğini gösteriyor.
- Elektrik: Yüzde 70,3
- Doğal Gaz: Yüzde 18,2
- Katı Fosil Yakıtlar: Yüzde 5,9
Ticaret sektöründe elektrik kullanımının bu denli yüksek olması, soğutma sistemleri, aydınlatma, POS cihazları, güvenlik sistemleri ve bilgisayar ağları gibi birçok temel operasyonun elektrik enerjisine bağımlı olmasından kaynaklanıyor. Bu durum, sektördeki işletmelerin enerji maliyetlerini düşürme ve çevresel etkilerini azaltma arayışında olmalarını tetikliyor.
Veri Merkezlerinin Elektrik İştahı: 860 GWh
Araştırmanın en dikkat çekici detaylarından biri de veri merkezlerinin elektrik tüketimi oldu. TÜİK verilerine göre, Türkiye'deki veri merkezleri 2025 yılında toplam 3 bin 97 terajul elektrik tüketti. Bu miktar, yaklaşık olarak 860 GWh (gigavat saat) elektrik tüketimine denk geliyor. Dijitalleşmenin hızla arttığı günümüzde, veri merkezlerinin enerji ihtiyacının giderek büyümesi, gelecekteki enerji planlamalarında önemli bir yer tutacağını gösteriyor.
Veri merkezleri, sunucuların sürekli çalışması, soğutma sistemleri ve güç altyapısı nedeniyle yoğun enerji tüketen tesislerdir. Bu yüksek tüketim, veri merkezlerinin karbon ayak izini azaltma ve daha yeşil teknolojilere yatırım yapma zorunluluğunu ortaya koyuyor. Yenilenebilir enerji kaynaklarından beslenen veri merkezleri ve enerji verimli donanımlar, bu alandaki sürdürülebilirlik çabalarının odak noktası haline gelmiş durumda.
Genel olarak, TÜİK'in bu araştırması, Türkiye'nin hizmet ve ticaret sektörlerindeki enerji tüketim alışkanlıklarını anlamak ve gelecekteki enerji politikalarını şekillendirmek için önemli veriler sunuyor. Elektrik enerjisinin baskın rolü, enerji verimliliği ve sürdürülebilir enerji çözümlerine olan ihtiyacı bir kez daha gözler önüne seriyor.
