Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanan ve Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, yapılaşma süreçlerine önemli yenilikler getiriyor. İmar Yönetmeliği'nde yeni düzenleme ile asansörden bodrum katlara, süs havuzlarından ofislerin konuta dönüşümüne kadar pek çok alanda önemli değişiklikler yapıldı. Bu revizyonlar, inşaat sektörünü ve vatandaşları yakından ilgilendiriyor.
Asansör Zorunluluğunda Yeni Kriterler Belirlendi
Yeni yönetmelikle birlikte asansör uygulamalarında önemli kriterler belirlendi. Buna göre, tek bağımsız bölümlü konutlar haricindeki binalarda, bağımsız bölüm, ortak alan veya eklenti içeren bodrum katlar dahil olmak üzere kat adedi 3 olan yapılar için asansör yeri bırakılması zorunlu hale geldi. 4 ve daha fazla katlı binalarda ise asansör yapılması mecburiyeti getirildi. Bu düzenleme, özellikle yaşlı ve engelli bireylerin erişilebilirliğini artırmayı hedefliyor.
Asansör zorunluluğu bulunan binalarda, bodrum katlar dahil tüm katlara hizmet verilmesi esas alınacak. Ancak, içinde bağımsız bölüm, ortak alan veya eklenti bulunmayan bodrum katlarda asansörün ulaşması zorunlu olmayacak. Bu da gereksiz maliyetlerin önüne geçmeyi amaçlayan bir detay olarak öne çıkıyor.
Süs Havuzu Tanımı ve Emsal Hesaplarına Etkisi
Yönetmelikle birlikte imar mevzuatına “süs havuzu” tanımı da eklendi. Süs havuzları; yüzme amacı taşımayan, görsel ve estetik kaygılarla yapılan, suyun farklı şekillerde hareketlendirilmesiyle oluşturulan, mimari yapıyla bütünlük sağlayan ve proje ihtiyaçlarına göre tasarlanan havuzlar olarak tanımlandı. Bu tanım, özellikle peyzaj düzenlemelerinde sıkça karşılaşılan bu yapıların hukuki zeminini oluşturuyor.
Ayrıca, bahçe düzenlemelerinde yer alan ve yapı ile bütünleşik olmayan bazı pergola ve süs havuzlarının, belirli şartlar dahilinde emsal hesabına dahil edilmeyebileceği de düzenlendi. Bu durum, özellikle villa tipi konutlarda veya geniş bahçeli yapılarda tasarım özgürlüğünü artırırken, gereksiz emsal kayıplarının önüne geçmeyi hedefliyor.
Bodrum Kat ve Emsal Hesaplamalarında Kapsamlı Değişiklikler
Yeni düzenleme, bodrum katların ve emsal hesaplamalarının değerlendirilmesinde de önemli değişiklikler içeriyor. Belirli teknik alanlar dışında bağımsız bölüm veya ortak alan barındıran bodrum katlar, bazı yapılarda kat hesabı ve emsal değerlendirmelerinde dikkate alınacak. Bu, özellikle kent merkezlerinde bodrum katların ticari veya konut amaçlı kullanımının yaygınlaşmasıyla ortaya çıkan ihtiyaçlara cevap veriyor.
Umumi binalar kapsamındaki yapılarda ise ortak kullanıma açık ve ticari amaç taşımayan çocuk oyun alanları, bakım alanları, mescit, otopark ve kullanılmayan ortak teras çatı alanları emsal hesabında ortak alan olarak değerlendirilebilecek. Bu düzenleme, kamusal ve sosyal donatı alanlarının teşvik edilmesine yönelik bir adım olarak yorumlanıyor.
Ruhsat ve Tadilat Süreçlerine Kolaylıklar Getirildi
Yönetmelikle mevcut yapıların tadilat süreçlerine yönelik de yeni hükümler getirildi. Ruhsat tarihinden itibaren 2 yıl içinde inşasına başlanmış yapılarda, yangın, deprem, ısı ve su yalıtımı, çevre ve enerji verimliliği gibi konularda güncel mevzuata uyulması şartıyla, diğer hususlarda ruhsat tarihindeki mevzuat hükümleri uygulanabilecek. İki yıl içinde inşaatına başlanmayan yapılarda ise yeniden ruhsat düzenlenmesi gerekecek. Bu madde, inşaat süreçlerinin hızlandırılmasını ve güncel standartlara uyumu teşvik ediyor.
Bodrum hariç 3 katı geçmeyen tek bağımsız bölümlü müstakil konutlarda, gerekli teknik şartların sağlanması halinde bina içine asansör veya erişilebilirlik standartlarına uygun kaldırma platformu yapılmasına izin verilebilecek. Bu tür tadilatlar için taşıyıcı sistemin korunması, gerekli projelerin hazırlanması ve fenni sorumlulukların üstlenilmesi şartları aranacak.
Ofislerin Konuta Dönüştürülmesine Geçici İmkan
Yönetmeliğe eklenen geçici maddeyle, bazı alanlarda ofis veya büro olarak ruhsatlandırılmış bağımsız bölümlerin konut kullanımına dönüştürülmesine imkan tanındı. Bu düzenleme, özellikle büyük şehirlerdeki boş ofis stokunun değerlendirilmesi ve konut ihtiyacının karşılanması açısından önem taşıyor.
Buna göre, daha önce uygulama imar planında konut yapılabileceğine dair hüküm bulunan alanlarda, ofis veya büro kullanım amaçlı ruhsat almış ya da yapı kullanma izni bulunan yapılarda, parselin tamamında konut kullanım oranı yüzde 60’ı geçmemek kaydıyla kullanım değişikliğine yönelik tadilat ruhsatı düzenlenebilecek. Başvuruların, düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 1 yıl içinde sonuçlandırılması gerekecek.
Mevcut Projeler İçin Geçiş Hükümleri
Düzenlemeyle birlikte, bazı mevcut projeler için eski hükümlerin geçerli olmaya devam edeceği belirtildi. Daha önce ilgili başvuruları yapılmış, 6306 sayılı Kanun kapsamında sözleşmesi düzenlenmiş veya kamu yatırımları için ihale süreci başlatılmış yapılar, yeni bazı hükümlerden etkilenmeyecek. Bu geçiş hükümleri, devam eden projelerin mağduriyet yaşamasını önlemeyi amaçlıyor.
