Özellikle indirim sezonlarının yaklaşmasıyla birlikte çevrim içi alışveriş hareketliliği artarken, siber güvenlik şirketi Kaspersky'nin yaptığı son araştırma, tüketicilerin indirim ve kampanyaları keşfetme alışkanlıklarının kuşaklara göre büyük farklılıklar gösterdiğini ortaya koydu. Bu farklılıklar, siber dolandırıcıların saldırı stratejilerini belirlemesinde de kritik bir rol oynuyor. Araştırma, Z kuşağının %48'inin indirimleri sosyal medya ve içerik üreticileri aracılığıyla bulduğunu, Baby Boomer kuşağının ise %38 oranında arama motorlarını ve %39 oranında markaların resmi web sitelerini tercih ettiğini gösteriyor.

Kuşakların İndirim Arayışındaki Farklı Yöntemler

Kaspersky, 2026 indirim sezonu öncesinde, aralarında Türkiye'nin de bulunduğu 7.200 çevrim içi tüketiciyle gerçekleştirdiği geniş kapsamlı araştırmayla, farklı yaş gruplarının çevrim içi alışveriş kararlarını nasıl verdiğini ve en iyi fırsatları nereden bulduğunu detaylı bir şekilde inceledi. Çalışma, nesillerin indirim haberlerini alma kanallarının birbirinden tamamen ayrıldığını gözler önüne seriyor. Z kuşağı, dinamik ve görsel içeriklerin yoğun olduğu sosyal medya platformlarını ve çevrim içi reklamları tercih ederken, daha geleneksel alışkanlıklara sahip Baby Boomer kuşağı, doğruluğuna güvendiği resmi marka web sitelerine yöneliyor ve arama motoru sonuçlarını temel alıyor.

Türkiye özelinde bakıldığında ise tüm yaş grupları genelinde indirim ve kampanyalardan haberdar olmak için en sık başvurulan kanallar şu şekilde sıralanıyor:

  • Markaların web siteleri ve mobil uygulamaları (%39)
  • Fiyat karşılaştırma siteleri (%38)
  • Çevrim içi pazaryerlerinde yayımlanan reklamlar (%36)
  • Arama motorları (%32)
  • Arkadaş, aile ve iş çevresinden gelen tavsiyeler (%31)
  • Çevrim içi mağaza bildirimleri (%30)
  • Sosyal medya ve içerik üreticileri (%29)
  • E-postalar (%28)
  • Çevrim içi reklamlar (%28)

Yapay zekâ destekli öneriler aracılığıyla özel tekliflerden haberdar olduğunu belirtenlerin oranı ise henüz düşük seviyelerde seyrediyor.

Siber Dolandırıcılar Kuşak Hedefli Saldırıyor

Kuşaklar arasındaki bu belirgin farklılıklar, siber dolandırıcılar için yeni hedef alanları yaratıyor. Araştırmaya göre, dolandırıcılar her iki cephede de aktif olarak faaliyet gösteriyor ve tüketicilerin alışkanlıklarına göre yöntemlerini çeşitlendiriyor:

  • Z Kuşağına Yönelik Tehditler: TikTok gibi platformlarda sahte ürün satıcıları, deepfake teknolojisinden yararlanarak güvenilir markaların veya ünlülerin görsellerini ve videolarını taklit edebiliyor. Bu durum, genç tüketicilerin sahte ürünlere veya zararlı bağlantılara yönlendirilme riskini artırıyor. Görsel ve işitsel manipülasyonlarla oluşturulan bu sahte içerikler, gençlerin hızlı tüketim alışkanlıklarından faydalanmayı amaçlıyor.
  • Baby Boomer Kuşağına Yönelik Tehditler: Alışverişlerini hala e-posta üzerinden gerçekleştiren yaşlı tüketicilerin yaklaşık üçte biri, kimlik avı (phishing) saldırılarının hedefi oluyor. Dolandırıcılar, sahte e-postalar aracılığıyla banka bilgileri, kredi kartı numaraları veya kişisel verileri ele geçirmeye çalışıyor. Bu e-postalar genellikle tanıdık markaların veya kargo şirketlerinin logolarını taklit ederek güven yaratmaya çalışıyor.

Güvenli Çevrim İçi Alışveriş İçin Kritik Tavsiyeler

Kaspersky, çevrim içi alışveriş trendlerini analiz ederken, tüketicilerin en avantajlı teklifleri ararken güvenliklerini elden bırakmamaları adına kritik tavsiyelerde bulunuyor. Siber güvenlik uzmanları, her yaş grubundan tüketicinin dikkat etmesi gereken temel noktaları şöyle sıralıyor:

  1. Kaynak Doğrulaması: Gelen her indirim veya kampanya bildiriminin kaynağını mutlaka kontrol edin. Özellikle sosyal medya ve e-posta üzerinden gelen linklere tıklamadan önce URL'yi dikkatlice inceleyin.
  2. Resmi Kanalları Kullanın: Alışveriş yaparken veya indirimleri araştırırken, markaların resmi web sitelerini ve mobil uygulamalarını tercih edin. Arama motorlarında çıkan ilk sonuçların her zaman güvenilir olmayabileceğini unutmayın.
  3. Güçlü ve Farklı Parolalar: Her çevrim içi mağaza için farklı ve güçlü parolalar kullanın. İki faktörlü kimlik doğrulama (2FA) özelliğini etkinleştirerek hesap güvenliğinizi artırın.
  4. Kişisel Bilgi Paylaşımına Dikkat: Özellikle sosyal medya üzerinden gelen cazip tekliflerde, kişisel veya finansal bilgilerinizi isteyen sitelere karşı tetikte olun. Güvenmediğiniz hiçbir platforma bu tür bilgileri girmeyin.
  5. Güvenilir Siber Güvenlik Çözümleri: Cihazlarınızda güvenilir bir siber güvenlik yazılımı kullanarak çevrim içi tehditlere karşı korunma sağlayın. Bu yazılımlar, zararlı siteleri veya kimlik avı girişimlerini tespit ederek sizi uyarabilir.
  6. Deepfake ve Sahte İçeriklere Karşı Uyanık Olun: Özellikle sosyal medyada gördüğünüz ürün tanıtımlarında veya kampanya videolarında, deepfake teknolojisiyle oluşturulmuş sahte içeriklere karşı dikkatli olun. Aşırı iyi görünen veya gerçek olamayacak kadar cazip tekliflere şüpheyle yaklaşın.

Sonuç olarak, çevrim içi alışverişin sunduğu kolaylıklar ve cazip indirimler, siber dolandırıcılar için de birer fırsat kapısı aralıyor. Tüketicilerin, hangi kuşaktan olursa olsun, dijital okuryazarlıklarını artırmaları ve güvenli alışveriş alışkanlıkları edinmeleri, bu tehditlere karşı en önemli savunma mekanizması olacaktır.