İstanbul, olası afetlere karşı hazırlık kapasitesini artırmak ve müdahale süreçlerini modernize etmek amacıyla önemli bir adım attı. İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Afet İşleri ve Risk Yönetimi Dairesi Başkanlığı tarafından hazırlanan ve İstanbul Kalkınma Ajansı (İSTKA) tarafından desteklenen proje ile İstanbul afet yönetimi süreçlerine yapay zeka entegre ediliyor. Bu sayede yangın, patlama, bina çökmesi gibi kritik olaylarda daha hızlı, etkin ve koordineli bir yönetim hedefleniyor.
Yapay Zeka Destekli Afet Yönetimi Projesi Başladı
Afet İşleri ve Risk Yönetimi Dairesi Başkanlığı'nın 25 Nisan 2025 tarihinde başvurduğu proje, İSTKA Yönetim Kurulu tarafından 14 Ağustos 2025 tarihinde onaylanarak desteklenmeye hak kazandı. Proje sözleşmesi 20 Ekim 2025'te imzalanırken, uygulama süreci 21 Ekim 2025'te resmen başladı. Bir yıl sürecek olan bu kapsamlı projenin 20 Ekim 2026 tarihinde tamamlanması planlanıyor. Proje, özellikle afet anında karar alma süreçlerini hızlandırarak can ve mal kayıplarını en aza indirmeyi amaçlıyor.
Proje kapsamında geliştirilecek sistemler, afet bölgelerinden gelen verilerin anlık olarak işlenmesini ve analiz edilmesini sağlayacak. Bu, özellikle büyük ve karmaşık olaylarda müdahale ekiplerinin sahadaki durumu daha net anlamasına ve stratejik kararlar almasına yardımcı olacak.
Teknolojiyle Donatılmış Yeni Nesil Afet Müdahale Sistemi
Projenin temel bileşenlerinden biri, insansız hava araçlarından (İHA) elde edilen görüntüler ile Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) tabanlı analitik verilerin gerçek zamanlı olarak izlenebileceği bir komuta gösterge paneli olacak. Bu panel sayesinde afet anında olay yerinin kuşbakışı görüntüsü ve kritik veriler, komuta merkezindeki yetkililer tarafından anında değerlendirilebilecek. Ayrıca, saha ekiplerinin olay yerinde hızlı veri girişi yapabilmesi için Android ve iOS tabanlı mobil tespit uygulamaları geliştirilecek. Bu uygulamalar sayesinde müdahale ekipleri, kritik bilgilere daha kısa sürede ulaşarak karar alma süreçlerini teknoloji desteğiyle güçlendirecek.
Projenin Kapsamlı Faaliyet Alanları
- CBS tabanlı veri toplama ve haritalama altyapısının geliştirilmesi
- Yapay zekâ destekli risk analizleri ile olası senaryoların değerlendirilmesi
- Üç boyutlu dijital ikiz uygulamaları ile afet bölgesinin sanal modellemesi
- İnsansız hava araçlarıyla afet sonrası hasar tespiti ve raporlaması
- Karar destek sistemlerinin geliştirilmesi ve entegrasyonu
- İletişim ve koordinasyon altyapısının güçlendirilmesi
- Mobil uygulamaların geliştirilmesi ve saha personeline yönelik eğitimler
Bu faaliyetler, İstanbul'un afetlere karşı direncini artırmak ve kentsel riskleri daha etkin yönetmek için kritik öneme sahip. Özellikle yapay zeka destekli risk analizleri, potansiyel tehlikeleri önceden belirleyerek proaktif önlemler alınmasına olanak tanıyacak.
Afet Zararlarını Azaltma ve Erken Uyarı Sistemleri
Projenin tamamlanmasıyla birlikte, yapay zekâ destekli risk analizlerinin yaygınlaştırılması ve erken uyarı sistemlerinin etkinliğinin artırılması hedefleniyor. Bu sayede afet zararlarının azaltılmasına yönelik önleyici çalışmalar güçlendirilecek, kentsel dayanıklılık artırılacak. İstanbul'un afetlere karşı hazırlık kapasitesinin yükseltilmesi ve afet yönetim süreçlerinde dijital dönüşümün desteklenmesi, projenin temel amaçları arasında yer alıyor. Pilot bölgede uygulanarak test edilecek sistem ve saha personeline verilecek eğitimler de projenin başarıya ulaşmasında kilit rol oynayacak.
Projenin tanıtım toplantısı, İstanbul Kalkınma Ajansı, ilgili İBB daire başkanlıkları ve iştirakleri, İSKİ, İGDAŞ, Marmara Belediyeler Birliği, AFAD, üniversiteler ve ilçe belediyelerinin ilgili birimlerinin katılımıyla gerçekleştirildi. Toplantıda projenin uygulama takvimi, performans göstergeleri ve yürütülecek faaliyetler detaylı olarak değerlendirildi. Ayrıca, mali denetim süreçleri, satın alma planlamaları ve uygulama hazırlıkları ele alınarak, projenin tüm paydaşlar arasında koordineli bir şekilde yürütülmesi için gerekli adımlar atıldı. Bu iş birliği, projenin sadece teknolojik bir yenilik olmaktan öte, geniş bir ekosistemde uygulanabilir ve sürdürülebilir bir çözüm olmasını sağlayacak.
