İzmir Büyükşehir Belediyesi, kentleşme ve altyapı projeleri sonucunda ortaya çıkan hafriyat toprağının çevreye zarar vermeden, kontrollü bir şekilde yönetilmesi için kapsamlı çalışmalar yürütüyor. Egeşehir AŞ Çevre Koruma ve Kontrol Müdürlüğü koordinasyonunda sürdürülen bu faaliyetler sayesinde, hafriyat toprağı ve inşaat atıkları, belirlenen alanlara kayıtlı, denetimli ve güvenli bir biçimde taşınıp depolanıyor. Bu sayede, boş arazilere, tarım alanlarına, dere yataklarına ve ormanlık bölgelere yapılan kaçak dökümlerin önüne geçilmesi amaçlanıyor.

Kaçak Hafriyat Dökümü Çevreye Büyük Tehdit

Kontrolsüz hafriyat dökümlerinin sadece görsel bir kirlilik yaratmakla kalmadığı, aynı zamanda farklı atıklarla karışarak toprak ve su kaynaklarını ciddi şekilde kirletebildiği vurgulanıyor. Özellikle inşaat yıkıntı atıkları ve asbest gibi tehlikeli maddeler içeren karışık malzemelerin dere yataklarına veya ormanlık alanlara bırakılması, yeraltı sularından başlayarak şebeke suyuna kadar geniş bir yelpazede çevreyi ve insan sağlığını tehdit ediyor. Bu durum, ekosistem üzerinde uzun vadeli ve geri dönüşü zor hasarlara yol açabiliyor.

İzmir Büyükşehir Belediyesi, bu riskleri ortadan kaldırmak için devreye aldığı Hafriyat Yönetim Bilgi Sistemi ile süreci baştan sona kontrol altında tutuyor. Bu sistem sayesinde, hafriyatın kaynağı, miktarı ve taşınacağı araçlar kayıt altına alınıyor. Sahalara giriş yapan her aracın plaka tanıma sistemiyle eşleştirilmesi ve kantar üzerindeki kameralarla yüklerinin denetlenmesi, sahalara sadece uygun nitelikteki hafriyat toprağının kabul edilmesini sağlıyor. Uygun olmayan malzemeler tespit edildiğinde ise araçlar, sahaya girmeden geri gönderiliyor.

Kemalpaşa Sütçüler Sahası Kilit Rol Oynuyor

İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin en büyük ve en aktif depolama alanı olan Kemalpaşa Sütçüler Hafriyat Toprağı Depolama Sahası, bu mücadelenin merkezinde yer alıyor. Orman Genel Müdürlüğü'nden 5 yıllığına devralınan bu saha, 154 bin 743 metrekarelik devasa kapasitesiyle dikkat çekiyor. Kasım 2025'ten bu yana 1 milyon 86 bin 300 ton hafriyat toprağının kabul edildiği bu sahaya, aynı dönemde 42 bin 263 araç giriş yaptı. Günlük ortalama 250 ila 400 aracın giriş yaptığı alanda denetimler, araçlar sahaya ulaşmadan başlıyor.

Çevre Koruma ve Kontrol Müdürü Sinem Çok, bu sahaların kent açısından hayati bir işlev üstlendiğini belirterek, temel amaçlarının kaçak dökümleri engellemek ve hafriyat üreticilerini yasal depolama alanlarına yönlendirmek olduğunu ifade etti. Ayrıca, kent genelindeki hafriyat hareketliliğine ilişkin dijital bir veri altyapısı oluşturarak, hangi bölgeden ne kadar hafriyat geldiğini belirlemeyi ve kurumsal bir bellek oluşturmayı hedeflediklerini de sözlerine ekledi.

Depolama Sonrası Doğaya Yeniden Kazandırma

İzmir Büyükşehir Belediyesi, depolama sahalarının kullanım ömürleri dolduktan sonra bu alanları yeniden doğaya kazandırma konusunda da önemli adımlar atıyor. Sütçüler'deki alanın kullanım ömrü tamamlandığında, geçmişte taş ve maden ocağı olarak kullanılan bu bölge, bahçe toprağıyla doldurulup ağaçlandırılarak Orman Bölge Müdürlüğü'ne teslim edilecek. Bu yaklaşım, hem çevre kirliliğini önlemeyi hem de atıl durumdaki alanları ekolojik dengeye geri kazandırmayı amaçlıyor.

İzmir'de Genişleyen Depolama Ağı ve Ağaçlandırma Seferberliği

Büyükşehir Belediyesi, sadece Sütçüler ile sınırlı kalmayıp, İzmir'in farklı ilçelerindeki hafriyat toprağı depolama sahalarıyla da kontrollü depolama faaliyetlerini sürdürüyor. Kullanım ömrünü tamamlayan döküm sahaları, ağaçlandırma çalışmalarıyla yeşil alanlara dönüştürülüyor. Kent genelinde bugüne kadar 963 bin 624 metrekarelik alanda 106 bin 390 fidan toprakla buluşturuldu. Bu kapsamda;

  • Evka-7
  • Kırıklar
  • Bornova Gökdere
  • Güzelbahçe Yelki
  • Fatmacık Kayası
  • Şeytanderesi
  • Berbersalih Tepesi
  • Yelki Çalıca Tepe

gibi döküm sahalarında binlerce fidan dikilerek çevreye katkı sağlandı. Bu çalışmalar, İzmir'in daha yaşanabilir ve yeşil bir kent olma hedefine ulaşmasında kritik bir rol oynuyor.