Edirne'nin Keşan ilçesinde faaliyet gösteren Doğa ve Çevre Gönüllüleri Derneği (DOÇEK) Başkanı Hakan Eşme, Türkiye'nin önemli çeltik üretim merkezlerinden Trakya'da her sonbahar mevsiminde yaşanan anız yangınları sorununa ilişkin çarpıcı açıklamalarda bulundu. Eşme, sadece yasak ve cezalarla bu yangınların önüne geçilemediğini, sorunun temelinde yatan ekonomik faktörlerin göz ardı edilmemesi gerektiğini vurguladı.
Anız Yangınları: Trakya'nın Kanayan Yarası ve Halk Sağlığı Tehdidi
Eşme'nin yazılı açıklamasında belirttiği üzere, Trakya bölgesindeki yaklaşık 500 bin dekarlık çeltik tarlaları, ülke pirinç ihtiyacının büyük bir kısmını karşılarken, hasat sonrası yakılan anızlar bölge halkının sağlığını ciddi şekilde tehdit ediyor. Her yıl 'genzi yakan duman bulutu' içinde yaşamak zorunda kaldıklarını ifade eden Eşme, bu durumun sadece bir çevre sorunu olmaktan öte, bir halk sağlığı meselesi haline geldiğini dile getirdi. Kamu kurumlarının her sezon başında anız yakmayı yasaklamasına ve para cezaları uygulamasına rağmen, sorunun çözüme kavuşmadığına dikkat çekildi.
Başkan Eşme, çeltik saplarının bertaraf edilmesinin üreticiler için yüksek maliyetli bir işçilik ve ekonomik yük oluşturduğunu belirtti. Bu maliyetin tamamen üreticinin sırtına yüklenmesinin adil olmadığını savunan Eşme, mevcut yasakçı yaklaşımın sorunu daha da derinleştirdiğini ve faturayı yine vatandaşın ödediğini ifade etti.
Kalıcı Çözüm Önerileri: Teşvik, Ekonomi ve Ortak Akıl
Keşan DOÇEK Başkanı Hakan Eşme, anız yangınlarına karşı sürdürülebilir ve kalıcı çözümler için üç temel öneri sundu:
- Teşvik Primi Uygulanmalı: Anızları yakmak yerine toprağa karıştıran veya balyalayarak toplayan üreticilere, dekar başına doğrudan ve somut bir devlet desteği sağlanmalıdır. Bu, üreticinin ek maliyetini karşılayacak ve çevreci uygulamaları teşvik edecektir.
- Ekonomiye Kazandırılmalı: Çeltik sapları artık bir atık olarak değil, değerli bir hammadde kaynağı olarak görülmelidir. Biyokütle enerji santrallerine girdi sağlaması veya sanayide farklı alanlarda kullanılması için projeler geliştirilmeli, bu sayede hem çevre korunmalı hem de ülke ekonomisine katkı sağlanmalıdır.
- Toprak ve Sağlık Korunmalı: Anız yakmanın toprağın verimli üst katmanındaki mikroorganizmaları yok ettiği ve uzun vadede toprak verimliliğini düşürdüğü bilimsel bir gerçektir. Aynı zamanda, çıkan dumanın insan sağlığına verdiği zararlar göz ardı edilmemelidir. Bu konuda kamuoyunda farkındalık artırıcı çalışmalar yapılmalıdır.
Eşme, tüm bu çözüm önerilerinin hayata geçirilmesi için kamu idaresi temsilcileri ve üretici birliklerinin ortak bir paydada buluşarak iş birliği yapması gerektiğinin altını çizdi. Ortak hareket edilmediği takdirde, her yıl anız yangınlarının neden olduğu dumanın ve çevresel tahribatın faturasının halk tarafından ödenmeye devam edeceğini belirtti. Keşan DOÇEK Başkanı, vatandaşların bu konuda yetkililerden acil ve etkin çözümler beklediğini sözlerine ekledi.
