İstanbul'un köklü tarihini gün yüzüne çıkarmak için çalışmalarını sürdüren İBB Miras, yüzlerce çeşmeyi suyla buluşturma misyonuna bir yenisini daha ekledi. Kentin dört bir yanında 240 tarihî çeşmede restorasyon, bakım ve onarım faaliyeti yürüten İBB Miras, son olarak Karaköy Perşembe Pazarı'nın sembol yapılarından Kethüda Yahya Ağa Çeşmesi'ni restore ederek İstanbul'a yeniden armağan etti.

Kethüda Yahya Ağa Çeşmesi'nin Tarihi ve Mimari Özellikleri

Kitabelerinden elde edilen bilgilere göre, Hicri 1145 (Miladi 1732-33) yılında Sadrazam Hekimoğlu Ali Paşa'nın kethüdası Yahya Ağa tarafından inşa ettirilen bu abidevi çeşme, 18. yüzyıl Osmanlı mimarisinin önemli örneklerinden biri. Kesme taştan inşa edilen yapı, klasik Osmanlı üslubunu yansıtan sivri kemerli ve hazneli bir meydan çeşmesi olarak öne çıkıyor. Ancak zamanın yıpratıcı etkisiyle çeşmenin ayna taşı ve teknesi gibi özgün unsurları kaybolmuş, zemindeki kaymalar nedeniyle deniz cephesine doğru eğilmişti. Bu durum, yapının tarihî ve mimari değerini koruma altına almayı zorunlu kılıyordu.

Kapsamlı Restorasyon Süreci Titizlikle Tamamlandı

İBB Miras tarafından yürütülen restorasyon çalışmaları, büyük bir titizlik ve bilimsel yöntemlerle gerçekleştirildi. Çeşmenin ön cephesinin ayna taşına kadar zemine gömülmüş olması nedeniyle, Koruma Bölge Kurulu'nun onaylı projesi doğrultusunda hareket edildi. Bu kapsamda:

  • Mevcut taşlar tek tek belgelenerek envantere kaydedildi ve özenle söküldü.
  • Yapının zemini sağlamlaştırılarak gelecekteki olası kaymaların önüne geçildi.
  • Çeşmenin çevresindeki bitki kökleri ve diğer bitki oluşumları temizlendi, yapının çürümesini engelleyici önlemler alındı.
  • Cidar tuğlaları özgün tekniklere uygun olarak yeniden örüldü.
  • Sökülen mevcut taşlar dikkatlice yerlerine yerleştirildi ve eksik kalan taşlar, yapının özgün dokusuna uygun yeni taşlarla tamamlandı.

Tüm bu uygulamalar, onaylı restorasyon projesine tamamen uygun biçimde, yapının özgün malzeme ve teknikleri esas alınarak hayata geçirildi. Böylece, Kethüda Yahya Ağa Çeşmesi, hem tarihî kimliğini koruyarak hem de modern koruma prensiplerine uygun olarak restore edilmiş oldu.

Tarihi Çeşme, Karaköy'ün Sahil Peyzajına Yeniden Değer Katıyor

Yaklaşık üç asırlık geçmişiyle İstanbul'un tarihî ticaret ve kıyı alanlarından Karaköy Perşembe Pazarı'nda yeniden hayat bulan Kethüda Yahya Ağa Çeşmesi, bölgenin kültürel mirasına önemli bir katkı sağlıyor. İBB Miras'ın başarılı restorasyon çalışmaları sayesinde koruma altına alınan bu yapı, bulunduğu meydan ve sahil şeridiyle kurduğu güçlü ilişkiyle bölgenin tarihî dokusunun ayrılmaz bir parçası haline geldi. Çeşme, sadece mimari bir eser olmanın ötesinde, geçmişten günümüze uzanan bir köprü görevi görerek İstanbullulara tarihle iç içe bir yaşam alanı sunuyor. Bu tür restorasyonlar, kent belleğinin korunması ve gelecek nesillere aktarılması açısından büyük önem taşıyor.