Küresel enerji piyasalarını yakından ilgilendiren gelişmeler, uluslararası kamuoyunda endişe yaratmaya devam ediyor. Esenyel & Partners Kurucu Ortağı ve Denizcilik Hukuku Uzmanı Selçuk Esenyel, Hürmüz Boğazı’nda yaşanan gerilimin ardından Babül Mendeb Boğazı’nın da risk altına girdiğini belirterek kritik uyarılarda bulundu.
Yemen’de Husilerin İsrail’e yönelik füze saldırısıyla birlikte, halihazırda gerilimin yüksek olduğu Hürmüz Boğazı’nın ardından uluslararası dikkat Babül Mendeb Boğazı’na çevrildi. Esenyel, iki stratejik geçidin aynı anda tehdit altında olmasının küresel enerji arz güvenliği açısından ciddi sonuçlar doğurabileceğini ifade etti.
Hürmüz Boğazı’nda Gerilim Tırmanıyor
Son haftalarda Hürmüz Boğazı çevresinde yaşanan gelişmeler, özellikle ABD-İsrail ile İran arasındaki gerilimin artmasıyla daha da kritik bir hal aldı. İran’ın bazı gemilerin geçişine izin vermeyeceğini açıklamasıyla birlikte boğazdan geçen ticari gemi sayısında ciddi düşüş yaşandı. Bu durum, yalnızca petrol değil, gübre ve tarım ürünleri tedarik zincirinde de küresel risk oluşturdu.
Babül Mendeb Boğazı Yeni Kriz Noktası
Uzmanlara göre Babül Mendeb Boğazı üzerinden gerçekleşen küresel petrol taşımacılığı, dünya ticareti açısından kritik öneme sahip. ABD Enerji Bilgi İdaresi verilerine göre deniz yoluyla taşınan petrolün yaklaşık yüzde 10’u bu dar geçitten sağlanıyor.
Selçuk Esenyel, Husilerin bölgede artan saldırılarıyla birlikte ticari gemilerin ciddi risk altında olduğunu belirterek, “İki boğazın aynı anda risk altında olması küresel enerji arz güvenliği için benzeri görülmemiş bir tehdit” dedi.
Uluslararası Hukuk Tartışmaları Gündemde
Esenyel, Hürmüz Boğazı’nın tamamen kapatılmasının uluslararası hukuka aykırı olduğunu vurgulayarak, Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi (UNCLOS) kapsamında transit geçiş hakkının korunması gerektiğini ifade etti.
Masum geçiş ve transit geçiş kavramlarına da değinen Esenyel, boğazların süresiz ve genel şekilde kapatılmasının hem barış hem de savaş hukuku açısından mümkün olmadığını belirtti.
Küresel Ekonomi ve Enerji Zinciri Risk Altında
Bölgede yaşanan gelişmelerin yalnızca enerji piyasalarını değil, aynı zamanda küresel gıda fiyatlarını ve tedarik zincirlerini de etkilediği belirtiliyor. Enerji arzındaki aksama, dünya genelinde fiyat dalgalanmalarına neden olurken, ticaret rotalarında yaşanan belirsizlikler ekonomik baskıyı artırıyor.
Uzmanlar, uluslararası toplumun bu süreçte daha hızlı ve somut adımlar atması gerektiğini vurgularken, küresel ticaretin güvenliği için koordineli hareket edilmesinin önemine dikkat çekiyor.
