Türkiye ekonomisinin önemli dinamiklerinden biri olan mali aracı kuruluşlar sektörü, 2025 yılında dikkat çekici bir büyüme kaydetti. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayımlanan Mali Aracı Kuruluş İstatistikleri, sektörün hem katma değer hem de istihdam açısından gösterdiği ivmeyi gözler önüne serdi. Avrupa Topluluğunda Ekonomik Faaliyetlerin İstatistiki Sınıflaması (NACE Rev. 2.1) baz alınarak hazırlanan verilere göre, geçtiğimiz yıl mali aracı kuruluşlarda 22 bin 113 girişim aktif olarak faaliyet gösterdi. Bu girişimlerin sağladığı faktör maliyetiyle katma değer, yaklaşık 3 trilyon liraya yaklaşarak 2 trilyon 993 milyar liraya yükseldi. Sektörün toplam üretim değeri ise 4 trilyon 610 milyar lira olarak belirlendi.
Mali Aracı Kuruluşlar Sektör Yapısı ve Katma Değer Dağılımı
2025 yılı verilerine göre, mali aracı kuruluşlar sektöründeki toplam 22 bin 113 girişimin yapısı detaylandırıldı. Bu girişimlerin 273'ü finansal hizmet faaliyetlerinde bulunurken, 74'ü sigorta, reasürans ve emeklilik fonları alanında hizmet verdi. Geriye kalan 21 bin 766 girişim ise finansal hizmetler ile sigorta faaliyetlerine yönelik yardımcı faaliyetlerde uzmanlaştı. Sektörün ürettiği toplam katma değerin dağılımına bakıldığında, finansal hizmet faaliyetlerinin yüzde 80'lik pay ile en büyük dilimi oluşturduğu görüldü. Sigorta, reasürans ve emeklilik fonları yüzde 11,1'lik, finansal hizmetler ve sigorta faaliyetlerine yardımcı olan kuruluşlar ise yüzde 8,9'luk paya sahip oldu.
Üretim değeri tarafında ise finansal hizmetlerin payı yüzde 74,9 olarak gerçekleşirken, sigorta, reasürans ve emeklilik fonlarının payı yüzde 17,3, yardımcı faaliyetlerin payı ise yüzde 7,8 olarak kaydedildi. Bu veriler, finansal hizmetlerin sektördeki baskın rolünü bir kez daha teyit etti. Bir önceki yıla kıyasla, mali aracı kuruluşlarda katma değer yüzde 70,9 oranında, üretim değeri ise yüzde 61,2 oranında önemli bir artış gösterdi. Bu artışlar, sektörün genel ekonomik büyüme içindeki yerini güçlendirdiğini ortaya koydu.
İstihdamda Artış ve Personel Maliyetleri
Mali aracı kuruluşlar sektörü, sadece ekonomik büyüme değil, aynı zamanda istihdam yaratma konusunda da önemli bir rol oynadı. 2024 yılında 352 bin 597 olan yıllık ortalama çalışan sayısı, 2025 yılında 360 bin 745 kişiye yükseldi. Bu artış, sektörün işgücü piyasasına olan katkısını gösterdi. Toplam istihdamın büyük bir kısmı, yüzde 65,9 ile finansal hizmet faaliyetlerinde yoğunlaştı. Sigorta, reasürans ve emeklilik fonları yüzde 7,7'lik bir istihdam payına sahipken, finansal hizmetler ile sigorta faaliyetleri için yardımcı faaliyetlerde bulunan kuruluşlar yüzde 26,4'lük bir oranda istihdam sağladı.
Sektörün toplam personel maliyeti 712 milyar 175 milyon lira olarak kayıtlara geçti. Bu maliyetin yüzde 84,8'ini maaş ve ücretler oluştururken, yüzde 15,2'si sosyal güvenlik masraflarından kaynaklandı. Bu dağılım, çalışanların gelirlerinin önemli bir kısmının doğrudan maaş ve ücretlerden oluştuğunu, sosyal hakların da personel maliyetinde belirli bir paya sahip olduğunu gösterdi.
Kadın İstihdamı ve Sabit Sermaye Yatırımları
Mali aracı kuruluşlarda istihdamın cinsiyet dağılımı da dikkat çekiciydi. 2025 yılında ücretli çalışan kadın sayısı 174 bin 949 olarak belirlenirken, erkek çalışan sayısı 176 bin 328 oldu. Bu verilere göre, sektördeki ücretli çalışanların yüzde 49,8'ini kadınlar, yüzde 50,2'sini ise erkekler oluşturdu. Bu oranlar, sektörde cinsiyet eşitliğine yakın bir dağılım olduğunu gösterdi.
Sektörün geleceğe yönelik yatırımları da raporlandı. Mali aracı kuruluşların 2025 yılındaki sabit sermaye yatırımlarının toplam satın alma değeri 157 milyar 495 milyon lira olarak gerçekleşti. Bu yatırımlarda en yüksek pay, yüzde 78,8 ile finansal hizmet faaliyetlerinde gözlemlendi. Sigorta, reasürans ve emeklilik fonlarının payı yüzde 7 iken, yardımcı finansal faaliyetlerin payı yüzde 14,2 oldu. Bu yatırımlar, sektörün teknolojik gelişmelere uyum sağlama ve hizmet kalitesini artırma çabalarını yansıttı.
TÜİK'in açıkladığı bu veriler, mali aracı kuruluşlar sektörünün Türk ekonomisi için stratejik önemini ve dinamik yapısını bir kez daha kanıtladı. Sektör, hem ürettiği katma değerle hem de sağladığı istihdamla ülke kalkınmasına önemli katkılar sunmaya devam ediyor.
