Türkiye ekonomisinin önemli göstergelerinden biri olan cari işlemler dengesi, mayıs ayında dikkat çeken bir tablo sergiledi. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından açıklanan ödemeler dengesi verilerine göre, 2026 yılının mayıs ayında cari işlemler hesabı 1 milyar 459 milyon dolar açık verdi. Bu durum, yıllıklandırılmış cari açık rakamını yaklaşık 37,3 milyar dolara taşıdı. Ancak, altın ve enerji dışarıda bırakıldığında cari işlemler hesabı 3 milyar 626 milyon dolar fazla vererek, bu kalemlerdeki dengenin pozitif yönde seyrettiğini gösterdi.
Dış Ticaret Açığı ve Hizmet Gelirleri: Cari Dengeye Etkileri
Mayıs ayında ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret açığı 4 milyar 340 milyon dolar olarak kayıtlara geçti. Yıllıklandırılmış verilere bakıldığında ise dış ticaret dengesi 74,4 milyar dolar açık verirken, hizmetler dengesi 62,5 milyar dolarlık önemli bir fazla sağladı. Bu dönemde birincil gelir dengesi 24,1 milyar dolar, ikincil gelir dengesi ise 1,3 milyar dolar açık verdi. Özellikle hizmetler dengesinden kaynaklanan net girişler mayıs ayında 5 milyar 207 milyon dolar seviyesinde gerçekleşti. Bu kalemde taşımacılık hizmetlerinden 2 milyar 243 milyon dolar, seyahat kaleminden ise 3 milyar 815 milyon dolar net gelir elde edilmesi, turizm ve lojistik sektörlerinin ülke ekonomisine katkısının devam ettiğini gösterdi.
Yıllıklandırılmış Cari Açığın Finansman Kaynakları
Yıllıklandırılmış cari açığın finansmanında çeşitli kalemler öne çıktı. Net doğrudan yatırımlar 1,8 milyar dolar, net portföy yatırımları 5,3 milyar dolar ve krediler 46,7 milyar dolar katkı sağladı. Ticari krediler ise 200 milyon dolarlık bir katkı ile bu finansman sürecine destek verdi. Ancak, bu olumlu katkılara karşın net efektif ve mevduatlar 18,8 milyar dolarlık negatif bir etki oluşturdu. Ayrıca, Merkez Bankası’nın döviz cinsinden net rezerv azalışı 32,3 milyar dolar olarak gerçekleşerek, rezervler üzerindeki baskıyı gözler önüne serdi.
Doğrudan ve Portföy Yatırımlarında Son Durum
Mayıs ayında doğrudan yatırımlar kaynaklı net çıkış 455 milyon dolar olarak kaydedildi. Bu durum, yurt dışı yerleşiklerin Türkiye’ye doğrudan yatırımlarının 296 milyon dolar artmasına rağmen, Türkiye’de yerleşiklerin yurt dışındaki doğrudan yatırımlarının 751 milyon dolar yükselmesinden kaynaklandı. Gayrimenkul yatırımlarında da benzer bir tablo görüldü; yurt içi yerleşikler yurt dışında 143 milyon dolarlık alım yaparken, yabancı yatırımcıların Türkiye’deki gayrimenkul alımları 184 milyon dolar oldu.
- Yurt dışı yerleşiklerin Türkiye'ye doğrudan yatırımları: 296 milyon dolar artış
- Türkiye'de yerleşiklerin yurt dışındaki doğrudan yatırımları: 751 milyon dolar artış
- Yurt içi yerleşikler tarafından yurt dışında yapılan gayrimenkul alımları: 143 milyon dolar
- Yabancı yatırımcıların Türkiye'deki gayrimenkul alımları: 184 milyon dolar
Portföy yatırımları ise mayıs ayında 3 milyar 69 milyon dolar net çıkış kaydetti. Yurt dışı yerleşikler, hisse senedi ve yatırım fonu piyasasında 2 milyar 786 milyon dolar, devlet iç borçlanma senetleri piyasasında ise 287 milyon dolar net satış gerçekleştirdi. Yurt dışından kredi kullanımında bankalar 2 milyar 653 milyon dolar, diğer sektörler 755 milyon dolar net kullanım gerçekleştirirken, Genel Hükümet 180 milyon dolarlık net geri ödeme yaptı. Merkez Bankası verilerine göre, resmi rezervlerde mayıs ayında 3 milyar 300 milyon dolarlık net azalış yaşanması, ekonomik dengelerin hassasiyetini bir kez daha vurguladı.
Bu veriler, Türkiye ekonomisinin dış denge dinamiklerini yakından takip eden uzmanlar ve yatırımcılar için önemli ipuçları sunuyor. Cari açığın yönetimi ve sürdürülebilir finansman kaynaklarının çeşitlendirilmesi, önümüzdeki dönemde ekonomik politikaların ana gündem maddelerinden biri olmaya devam edecek.
