Milli Eğitim Bakanlığı (MEB), Türk eğitim sisteminde önemli bir yeniliğe imza atarak ortaokul ve liselerde Ortak Yazılı Sınav Sistemi'ni uygulamaya koymaya hazırlanıyor. Özellikle açık uçlu sorulara odaklanan bu yeni sistem, 2026-2027 eğitim öğretim yılının ilk döneminde başlayacak. İstanbul Ataşehir Ahmet Keleşoğlu Fen Lisesi'nde düzenlenen tanıtım programında, sistemin detayları kamuoyuyla paylaşıldı.
Ortak Yazılı Sınav Sistemi Nedir ve Neden Gerekli?
Milli Eğitim Bakan Yardımcısı Yelkenci'nin açıklamalarına göre, Ortak Yazılı Sınav Sistemi, ölçme ve değerlendirmeyi sadece bir sonuç aracı olarak değil, öğrencilerin ve öğretmenlerin gelişimini destekleyen bütüncül bir süreç olarak ele alıyor. Bu sistemle, öğrencilerin sadece ezber bilgilerini değil, aynı zamanda analiz etme, yorumlama, problem çözme ve düşüncelerini gerekçeleriyle ifade etme gibi üst düzey bilişsel becerilerinin geliştirilmesi hedefleniyor. Açık uçlu soruların ağırlıklı olarak kullanılacak olması, bu hedefin temelini oluşturuyor.
Yeni sistem, sınav hazırlama ve değerlendirme süreçlerini dijital bir platform üzerinden kolaylaştıracak. Öğretmenler için sınav planlamasından soru hazırlamaya, değerlendirmeden öğrenci ve sınıf bazlı analizlere kadar geniş bir yelpazede hizmet sunacak olan bu platform, Eğitim Bilişim Ağı (EBA) üzerinden erişilebilir olacak.
Hangi Sınıflarda ve Kaç Branşta Uygulanacak?
MEB'in resmi internet sitesinde yer alan bilgilere göre, Ortak Yazılı Sınav Sistemi'nin 2026-2027 eğitim öğretim yılının birinci dönemindeki ilk yazılı sınavlarından itibaren uygulanmaya başlanması planlanıyor. Sistem, ortaokullarda 5, 6 ve 7’nci sınıflarda, liselerde ise 9, 10 ve 11’inci sınıflarda olmak üzere toplam 16 farklı branşta kullanılacak.
Uygulama kapsamına alınan dersler oldukça geniş bir yelpazeyi kapsıyor. Bunlar arasında:
- Türkçe
- Matematik
- Fen Bilimleri
- Sosyal Bilgiler
- İngilizce
- Türk Dili ve Edebiyatı
- Fizik
- Kimya
- Biyoloji
- Tarih
- Coğrafya
- Felsefe
- Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi
gibi temel dersler bulunuyor. Bu geniş kapsam, öğrencilerin farklı alanlardaki öğrenme çıktılarını daha objektif ve kapsamlı bir şekilde değerlendirmeyi amaçlıyor.
Soru Havuzu ve Sınav Oluşturma Süreci
Sistemin temelini, öğretim programlarındaki öğrenme çıktılarıyla uyumlu ve farklı bilişsel düzeylerde hazırlanmış beceri temelli açık uçlu sorulardan oluşan zengin bir soru havuzu oluşturacak. İlk ortak yazılı sınavlar öncesinde yaklaşık 8 bin sorunun havuza eklenmesi hedeflenirken, sonraki her sınav dönemi için de yaklaşık 8 bin yeni sorunun hazırlanması planlanıyor. Bu sayede, soru çeşitliliği ve güncelliği sürekli sağlanmış olacak.
Sınavların oluşturulma süreci de belirli bir metodolojiye dayanacak. Sınavlar, zümre öğretmenlerinin yıl başında belirlediği konu-soru dağılım tablolarındaki senaryolara göre hazırlanacak. Her sınavda, öğrenme çıktılarına yönelik iki soru zümre öğretmenlerinin ortak kararıyla hazırlanacak. Diğer sorular ise öğretmenlerin belirleyeceği güçlük düzeylerine göre havuzdan seçilecek. Soruların puanları ile kolay, orta ya da zor düzeyleri, öğretmenlerin mesleki değerlendirmeleri doğrultusunda belirlenecek. Bu yaklaşım, öğretmenlerin sınavlara aktif katılımını sağlayarak yerel ihtiyaçlara uygun sınavlar hazırlanmasına olanak tanıyacak.
Öğrenci ve Velilere Yönelik Ayrıntılı Geri Bildirim
Ortak Yazılı Sınav Sistemi, sadece not vermenin ötesine geçerek öğrenci ve velilere detaylı geri bildirim sunmayı hedefliyor. Sınavların ardından, soru bazlı puanlar e-Okul sistemine girilerek sonuçlar öğrenme çıktılarıyla ilişkilendirilecek. Bu sayede öğretmenler, öğrencilerinin hangi konularda güçlü olduğunu ve hangi alanlarda desteğe ihtiyaç duyduğunu net bir şekilde görebilecek.
Öğrenciler ve veliler de artık sadece genel bir puana değil, öğrenme sürecindeki gelişime ilişkin çok daha ayrıntılı bilgilere ulaşabilecekler. Bakan Yardımcısı Yelkenci, sistem kapsamında oluşacak verilerin öğrencilerin bireysel gelişimini izlemenin yanı sıra, genel eğitim politikalarının geliştirilmesine de önemli katkılar sunabileceğini vurguladı. Ayrıca, yapay zekâ destekli soru yazımı ve açık uçlu soruların puanlanmasına yönelik çalışmaların da gelecekte sistemle bütünleştirilmesinin planlandığı belirtildi. Bu yenilikçi yaklaşım, Türk eğitim sistemini daha şeffaf, analitik ve öğrenci odaklı bir yapıya kavuşturmayı amaçlıyor.
