Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından yayımlanan Eylül ayı fiyat gelişmeleri değerlendirmesine göre, ülkemizde tüketici fiyatları bu dönemde yüzde 1,84 oranında artış gösterdi. Bu artışla birlikte, yıllık enflasyon bir önceki aya kıyasla 1,78 puanlık bir düşüşle yüzde 29,73 seviyesine geriledi. Merkez Bankası, mevsimsellikten arındırılmış verilerin, aylık enflasyonun ana eğiliminin Ağustos ayına göre belirgin bir şekilde zayıfladığını ortaya koyduğunu vurguladı. Bu durum, enflasyonla mücadelede olumlu bir sinyal olarak yorumlandı.
Gıda Fiyatlarında Düşüş, Enerjide Yükseliş Dikkat Çekti
Eylül ayında gıda ve alkolsüz içecek fiyatlarında yüzde 0,20'lik bir gerileme yaşandı. Bu düşüşle birlikte grubun yıllık enflasyonu 6,17 puan azalarak yüzde 27,62'ye indi. Özellikle işlenmemiş gıda fiyatlarındaki yüzde 2,33'lük düşüşte, taze meyve ve sebze arzındaki olumlu gelişmelerin etkili olduğu belirtildi. İşlenmiş gıda fiyatlarındaki aylık artış ise yüzde 1,40'a geriledi. Öte yandan, enerji fiyatları küresel gelişmelerin etkisiyle yüzde 6,25 artış gösterdi. Akaryakıt fiyatları aylık bazda yüzde 10,91 yükselirken, bu durum grubun yıllık enflasyonunu 6,88 puan artırarak yüzde 46,11'e çıkardı. Katı yakıt ve tüp gaz fiyatlarında da artış gözlemlenirken, konut elektriği fiyatları sabit kaldı.
Hizmetler, Giyim ve Dayanıklı Tüketim Malları Piyasasındaki Gelişmeler
Hizmet fiyatları Eylül ayında yüzde 2,15 oranında arttı. Grubun yıllık enflasyonu ise 2,63 puan düşüşle yüzde 37,65 olarak kaydedildi. Yeni eğitim-öğretim yılının başlamasıyla eğitim hizmetlerinde yüzde 14,19'luk önemli bir fiyat artışı yaşanırken, okul servis ücretlerindeki yükseliş de dikkat çekti. Ancak hava yolu yolcu taşımacılığı fiyatlarındaki düşüş, ulaştırma hizmetlerindeki aylık artışı sınırlayıcı bir etki yarattı. Kira fiyatlarındaki aylık artış yüzde 3,10, yıllık kira enflasyonu ise yüzde 41,34 olarak belirlendi. Lokanta ve otel grubunda fiyatlar yüzde 1,41 artarken, yurt ücretlerinde yüzde 19,99'luk aylık bir artış gerçekleşti.
Temel Mallar ve Üretici Fiyat Endeksi
Temel mal fiyatları Eylül'de yüzde 2,11 artış kaydetti ve grubun yıllık enflasyonu yüzde 15,90 seviyesinde gerçekleşti. Yeni sezon ürünlerinin piyasaya sürülmesiyle giyim ve ayakkabı fiyatları yüzde 4,01 yükseldi. Dayanıklı tüketim mallarında da fiyat artışı yüzde 2,02 ile hızlanma gösterdi. Elektrikli aletler, beyaz eşya, mobilya ve otomobil gibi kalemlerde de fiyat artışları kaydedildi. Yurt içi üretici fiyatları ise Eylül ayında yüzde 2,07 artarken, yıllık üretici enflasyonu 0,57 puan düşüşle yüzde 27,38 oldu. Ana sanayi grupları arasında enerji fiyatları yüzde 3,55'lik artışla öne çıkarken, ara malı fiyatları yüzde 2,04 yükseldi. Diğer ana sanayi gruplarındaki artışlar ise yüzde 1,5-1,6 aralığında seyretti.
TCMB'nin bu değerlendirmesi, enflasyonla mücadeledeki son durumu ve ekonomik göstergelerdeki eğilimleri anlamak açısından önem taşıyor. Özellikle gıda fiyatlarındaki düşüşün devam edip etmeyeceği ve enerji fiyatlarındaki küresel etkilerin seyrinin, önümüzdeki dönem enflasyon görünümü üzerinde belirleyici olacağı tahmin ediliyor.
