Antalya'nın Muratpaşa ilçesinde, Belediye Başkanı Ümit Uysal'ın vizyonuyla hayata geçirilen 'Çevreci Komşu Kart' uygulaması, Türkiye'nin atık yönetimi stratejilerine yön veren öncü bir model olarak öne çıktı. Nisan 2016'da pilot olarak başlatılan ve kısa sürede tüm ilçeye yayılan bu proje, geri dönüşümü kalıcı bir kent kültürü haline getirmeyi başardı. 'Atma, biriktir, kazanalım' sloganıyla yola çıkan Çevreci Komşu Kart, vatandaşların evlerinde ayrıştırdığı geri dönüştürülebilir atıkları ekonomik değere dönüştürdü ve bu sayede hem çevreye hem de ekonomiye büyük katkı sağladı.
25 Milyon Kilogram Atık Ekonomiye Kazandırıldı
Projenin başlangıcından Haziran 2026'ya kadar geçen sürede, Çevreci Komşu Kart kapsamında toplam 25 milyon 818 bin 921 kilogram geri dönüştürülebilir atık toplandı. Bu büyük miktar, ekonomiye 13 milyon 268 bin 111 lira olarak geri döndü ve vatandaşların kartlarına yüklendi. Muratpaşa Belediyesi, 23 bin 34 haneye kart dağıtarak geri dönüşüm bilincini yaygınlaştırırken, elektronik atık, bitkisel atık yağ ve tekstil atıkları gibi farklı kategorileri de sisteme dahil ederek projenin kapsamını genişletti. Bu süreçte 20 bin 970 elektronik atık, 121 bin 567 litre bitkisel atık yağ ve 623 bin 401 kilogram tekstil atığı ayrı ayrı toplanarak doğaya kazandırıldı.
Doğaya On Yıllık Büyük Katkı ve Ulusal Örnek
Çevreci Komşu Kart projesi, sadece ekonomik bir değer yaratmakla kalmadı, aynı zamanda çevreye de gözle görülür faydalar sağladı. Geri dönüştürülen atıklar sayesinde 206 bin 905 ağacın kesilmesi önlendi, 1 milyon 99 bin metrekareden fazla orman alanı korundu. Ayrıca, 91 milyon 281 bin litre su, 144 milyon 625 bin kilovatsaat elektrik ve 51 milyon 652 bin litre yakıt tasarrufu elde edildi. Karbondioksit salımı ise 814 bin 364 kilogram azaltılarak iklim değişikliğiyle mücadeleye katkıda bulunuldu.
Muratpaşa'nın bu öncü uygulaması, ulusal ve uluslararası alanda yedi ödülle taçlandırıldı ve 43 belediye tarafından yerinde incelenerek Türkiye genelindeki Sıfır Atık uygulamalarına temel teşkil etti. Projenin ortaya koyduğu kaynağında ayrıştırma yaklaşımı, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın ulusal düzeydeki politikalarına yön verdi ve farklı şehirlerde geliştirilen geri dönüşüm projelerine ilham kaynağı oldu.
Ödüllü Toplama Dönemi Başarıyla Tamamlandı
Çevreci Komşu Kart'ın öncülük ettiği kaynağında ayrıştırma ve geri kazanım modelinin, Sıfır Atık uygulamalarıyla ülke genelinde yaygınlaşması, atık yönetim sistemlerindeki değişimler ve geri dönüşüm piyasasındaki yeni ekonomik koşullar doğrultusunda projenin ödüllü toplama dönemi başarıyla tamamlandı. Ancak bu, Muratpaşa'nın çevre dostu uygulamalarından vazgeçtiği anlamına gelmiyor.
Başkan Uysal: Türkiye’ye Model Olduk
Muratpaşa Belediye Başkanı Ümit Uysal, Çevreci Komşu Kart'ın on yıllık kesintisiz uygulamasıyla dünya ölçeğinde örnek bir başarıya imza attığını vurguladı. Uysal, "Çevreci Komşu Kart, bir teşvik projesi olarak başladı ve Muratpaşa'nın kültürüne dönüştü. On yıl boyunca kesintisiz uyguladığımız ödüllü sistemle 25 milyon kilogramdan fazla atığı ekonomiye kazandırdık, yüz binlerce ağacı ve milyonlarca litre suyu koruduk. Ancak en büyük başarımız, komşularımızın geri dönüşümü günlük yaşamın doğal bir parçası haline getirmesidir" ifadelerini kullandı. Başkan Uysal, Muratpaşa'da geliştirilen bu modelin Türkiye'ye örnek olduğunu ve Sıfır Atık uygulamalarına temel oluşturduğunu belirterek, projeye sahip çıkan tüm komşularına teşekkür etti. Uysal, Muratpaşa'da ayrıştırılan atıkları toplamaya ve yeni sürdürülebilir çevre modelleri geliştirmeye devam edeceklerini de sözlerine ekledi.
- Proje Başlangıcı: Nisan 2016
- Toplanan Atık Miktarı: 25.8 milyon kg
- Ekonomiye Katkı: 13.2 milyon TL
- Korunan Ağaç Sayısı: 206.905
- Tasarruf Edilen Su: 91.2 milyon litre
