NATO Devlet ve Hükûmet Başkanları Zirvesi, 7-8 Temmuz tarihlerinde Ankara'da Türkiye'nin ev sahipliğinde düzenlendi. 36. kez toplanan bu önemli zirvenin ardından yayımlanan sonuç bildirisi, İttifak'ın geleceğe yönelik stratejilerini ve önceliklerini ortaya koydu. Bildiride en dikkat çekici maddelerden biri, 50 milyar dolarlık yeni savunma anlaşması oldu. Bu anlaşma, kolektif üretim kapasitesini artırma ve inovasyonu hızlandırma taahhüdünü içerirken, savunma sanayii iş birliklerinin derinleştirilmesi hedefleniyor.

NATO'dan Kolektif Savunma Vurgusu ve Yeni Yatırımlar

İletişim Başkanlığı'nın resmi internet sitesinde yer alan bildiriye göre, Ankara'da bir araya gelen üye ülkeler, NATO'nun kurucu maddelerinden olan ve kolektif savunmayı öngören 5. maddeye ve transatlantik bağa olan 'sarsılmaz bağlılıklarını' yeniden teyit etti. Bildiride, 'Bir müttefike yönelik saldırı, tüm müttefiklere yönelik saldırıdır' ifadesiyle birliğin ve dayanışmanın önemi vurgulandı. İttifak'ın, 1 milyar vatandaş için barış, güvenlik ve refahın temeli olmaya devam edeceği belirtilirken, caydırıcılık ve savunmaya yönelik 360 derecelik yaklaşımın sürdürüleceği kaydedildi.

Rusya'nın Avrupa-Atlantik güvenliğine yönelik uzun vadeli tehdidi ve terörizmin devam eden tehdidi karşısında 'Lahey Savunma Taahhüdü'nün hayata geçirildiği' aktarıldı. Bu çerçevede, Avrupalı müttefikler ve Kanada'nın, 2025 yılına kadar temel savunma ihtiyaçları için yatırımlarını 139 milyar dolardan fazla artırdığı bilgisi paylaşıldı. Bu yatırımların, ihtiyaç duyulan kabiliyetleri sağlarken, savunma sanayii ve dayanıklılığı da güçlendirdiği ifade edildi.

Savunma Sanayiinde İş Birliği ve Teknoloji Hamlesi

Ankara Zirvesi'nde alınan kararlar arasında, savunma sanayiindeki iş birliğinin artırılması da önemli bir yer tuttu. Bildiride şu ifadelere yer verildi:

  • 50 milyar doları aşan yeni tedarik anlaşması duyuruldu.
  • Kolektif üretim kapasitesini artırma ve inovasyonu hızlandırmak için sanayiyle birlikte çalışma taahhüdünde bulunuldu.
  • Müttefikler arasındaki savunma ticareti engellerini kaldırma çalışmalarının sürdürüleceği belirtildi.
  • Savunma sanayisindeki derinliği ve iş birliğini en üst düzeye çıkarmak için NATO ortaklıklarından yararlanılacağı ifade edildi.

Geleceği inşa etmek adına daha güçlü bir NATO içinde daha güçlü bir Avrupa ve modernize edilmiş bir İttifak hedefi benimsendi. Avrupalı müttefikler ve Kanada'nın, ABD ile birlikte İttifak'ın savunması konusunda daha fazla sorumluluk üstlendiği vurgulandı. NATO'nun caydırıcılık ve savunmasının, uzay ve siber unsurlarla desteklenen nükleer, konvansiyonel ve füze savunma kabiliyetleri bileşimine dayandığına dikkat çekildi. Muharebe üstünlüğünün korunması konusundaki kararlılık yinelenirken, silahlı kuvvetlerin konuşlandırılması, desteklenmesi ve sürdürülebilirliğinin sağlanması için yatırım yapılacağı belirtildi. Ayrıca, derinlikte hassas vuruş, entegre hava ve füze savunması, insansız sistemler, ileri teknolojiler ve istihbarat kabiliyetleri dahil olmak üzere tüm alanlarda belirlenen kabiliyet hedeflerinin hayata geçirileceği ifade edildi. Birbiriyle uyumlu çalışabilen transatlantik muharebe bulutu geliştirilmesi ve güçlü yapay zekâ modellerinin benimsenmesi de zirve gündeminde yer aldı.

Ukrayna'ya Kesintisiz Destek ve Bölgesel Güvenlik Meseleleri

Zirve sonuç bildirisinde, Ukrayna'ya verilen desteğin devam edeceği de güçlü bir şekilde vurgulandı. Ukrayna'nın transatlantik güvenliğe katkı sağladığı belirtilirken, müttefiklerin Ukrayna'nın özgürlüğünü, egemenliğini ve toprak bütünlüğünü savunmasına yönelik sarsılmaz desteğinde birlik içinde olduğu bir kez daha altı çizildi. Avrupalı müttefikler ve Kanada'nın, Ukrayna'ya yönelik güvenlik yardımının büyük bölümünü ikili ve çok taraflı yollarla finanse ettiği hatırlatıldı. Müttefikler, bu desteğin uzun vadede adil, öngörülebilir ve sürdürülebilir olması gerektiğinin altını çizdi.

Bildiride, müttefiklerin 2026 yılı için Ukrayna'ya askerî teçhizat, yardım ve eğitim desteği kapsamında 70 milyar avro taahhüdünde bulunduğu ve 2027'de de en az aynı seviyede desteği sürdürme yönündeki egemen taahhütlerini teyit ettiği açıklandı. Avrupa Birliği'nin Ukrayna Destek Kredisi aracılığıyla Ukrayna'ya çok yıllı finansman sağlama kararının memnuniyetle karşılandığı kaydedildi.

İttifak'ın daha geniş güvenlik ortamını şekillendiren stratejik rekabet, yaygın istikrarsızlık, hibrit tehditler ve tekrarlayan krizlere yanıt vermeye ve uyum sağlamaya devam ettiği belirtildi. Müttefikler, İran'ın hiçbir zaman nükleer silaha sahip olmaması gerektiğini yineleyerek, İran'a Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer özgürlüğüne tam anlamıyla saygı gösterme çağrısında bulundu. Son olarak, Türkiye'nin zirveye gösterdiği cömert ev sahipliği için teşekkür edildi ve bir sonraki toplantıda tekrar bir araya gelme beklentisi dile getirildi.