Uluslararası 16. Kocaeli Kitap Fuarı, bu yıl da kitapseverleri ağırlarken, fuarın dikkat çeken konularından biri de yapay zekâya karşı kitapların korunması oldu. Kocaeli Büyükşehir Belediyesi'nin ev sahipliğinde düzenlenen fuarda bir araya gelen sahaflar, dijitalleşmenin getirdiği kolaylıkların yanı sıra, basılı eserlerin geleceği hakkında önemli uyarılarda bulundu. Sahaflar, özellikle yapay zekâ şirketlerinin kitapları dijitalleştirdikten sonra fiziksel nüshaları yok etme eğilimine karşı çıkarak, kültürel mirasın korunması gerektiğini dile getirdi.
Yapay Zekâ ve Kitapların Geleceği Tartışıldı
Kocaeli Kitap Fuarı'nda düzenlenen kitap müzayedesi öncesinde bir araya gelen sahaflar, yapay zekânın basılı kitaplar üzerindeki potansiyel olumsuz etkilerine dikkat çekti. Sahaflar Birliği Derneği Başkanı Emin Nedet İşli, yapay zekâ şirketlerinin kitapları tarayarak dijital hafızalarına aktardıktan sonra bu eserleri imha etmesini kabul edilemez bulduklarını belirtti. İşli, "Yapay zekâ şirketlerinin kitapları alıp tarama yoluyla hafızalarına aldıktan sonra o kitapları imha etmeleri, yok etmeleri, kesip atmaları, bir daha kullanılmaz hâle getirmeleri bizim tarafımızdan kabul edilebilir bir durum değil" ifadelerini kullanarak, basılı materyallerin fiziksel varlığının korunmasının önemini vurguladı.
Bu açıklama, dijitalleşme çağında bilginin depolanma ve erişim şekillerini yeniden düşündürmeye sevk etti. Basılı kitapların sadece birer bilgi kaynağı olmaktan öte, kültürel birer belge ve tarihi miras taşıyıcıları olduğu gerçeği, sahafların temel argümanını oluşturdu. Dijital kopyaların ne kadar güvenli ve kalıcı olabileceği konusundaki belirsizlikler, orijinal basılı eserlerin değerini daha da artırıyor.
Matbu Kitaplara Sıkı Sıkıya Sarılma Çağrısı
Sahafların ortak kaygısını dile getiren bir diğer önemli isim ise Onur Ocak oldu. Ocak, kitapların günümüzde sadece bilgi edinme aracı olarak görülmemesi gerektiğini, dijitalleşen dünyada basılı eserlerin öneminin giderek arttığını ifade etti. Ona göre, "Kitabı algılayış biçimimizin değişmesi gerekiyor. Daha sıkı sarılmamız gerekiyor. Çünkü artık kitap, sadece bilgi edinebileceğimiz bir vasıtadan ziyade bildiğimiz şeyleri teyit edebileceğimiz vesikalar haline geldi." Bu sözler, matbu kitapların güvenilirlik ve doğrulanabilirlik açısından taşıdığı değeri gözler önüne serdi. İnternet ortamında yer alan bilgilerin doğruluğunun sorgulandığı bir dönemde, basılı kaynaklar adeta birer referans noktası görevi görüyor.
- Bilgi Doğruluğu: Dijital platformlardaki bilgi kirliliği nedeniyle, basılı kitaplar güvenilir birer referans kaynağı olmaya devam ediyor.
- Kültürel Miras: Kitaplar, toplumların hafızasını, tarihini ve kültürünü gelecek nesillere aktaran en önemli araçlardır.
- Fiziksel Deneyim: Kitap okuma deneyimi, dokunma, koklama gibi duyusal öğelerle zenginleşerek eşsiz bir kültürel aktivite sunar.
Sahaflar: Kültürel Mirasın Bekçileri
Kocaelili sahaf Şerafettin Ergül ise konuşmasında kitapların toplumların hafızasındaki yerine değindi ve sahafların bu hafızanın korunmasındaki rolünü vurguladı. Ergül, Kocaeli Büyükşehir Belediyesi'ne fuarda sahaflara özel bir alan ayırarak verdikleri destekten dolayı teşekkür etti. Bu destek, sahafların nadir eserleri kitapseverlerle buluşturmasının yanı sıra, kitap kültürünün ve basılı eserlerin korunması bilincinin yayılmasına da katkı sağlıyor.
Sahaflar, sadece eski kitapları alıp satan kişiler değil, aynı zamanda geçmişten günümüze uzanan bir köprü görevi gören, kültürel mirasın korunması ve aktarılmasında kilit rol oynayan önemli aktörlerdir. Onların yapay zekâya karşı kitapların korunması yönündeki çağrısı, gelecekte bilginin nasıl depolanacağı ve kültürel değerlerin nasıl yaşatılacağı konusunda ciddi bir düşünme sürecini başlatmıştır. Dijitalleşmenin getirdiği hız ve kolaylıklar takdire şayan olsa da, basılı eserlerin eşsiz değerini ve kültürel önemini göz ardı etmemek büyük önem taşımaktadır.
