Sakarya Üniversitesi Fen Fakültesi Matematik Bölümü öğretim üyesi Hidayet Hüda Kösal yürütücülüğünde hazırlanan proje, TÜBİTAK-1005 Ulusal Yeni Fikirler ve Ürünler Araştırma Destek Programı kapsamında destek almaya hak kazandı.

“Yerli Deprem Erken Uyarı ve Sismik İzleme Sistemleri için Eliptik Kuaterniyon Tabanlı Gerçek Zamanlı Sismik Gürültü Azaltma Yazılım Prototipinin Geliştirilmesi” başlıklı proje ile Türkiye’nin deprem teknolojilerinde dışa bağımlılığını azaltacak önemli bir adım atılması hedefleniyor.

Deprem Erken Uyarı Sistemlerinde Yeni Dönem

Proje kapsamında geliştirilecek yazılımın, üç bileşenli sismik kayıtların fiziksel polarizasyon özelliklerini koruyarak daha güvenilir biçimde işlenmesine katkı sunması amaçlanıyor. Böylece erken uyarı sistemlerinde kritik öneme sahip P (Primary - Birincil) dalgasının daha hızlı ve daha güvenilir şekilde tespit edilmesi mümkün olacak.

Uzmanlara göre P dalgasının erken algılanması, büyük sarsıntı öncesi saniyeler kazandırarak can ve mal kayıplarının azaltılmasında hayati rol oynuyor.

Yerli Yazılım, Güçlü Altyapı

Projeyle yalnızca bilimsel açıdan özgün bir yöntem geliştirilmesi değil, aynı zamanda Türkiye’nin doğrulanabilir ve yerli deprem yazılım kapasitesinin artırılması hedefleniyor.

Ortaya çıkacak çekirdek yazılımın, AFAD, Kandilli Rasathanesi ve benzeri ulusal izleme altyapılarında kullanılabilecek bir teknoloji zemini oluşturması öngörülüyor. Bu sayede lisans maliyetlerinin ülke içinde kalması ve dışa bağımlılığın azalması bekleniyor.

Farklı Alanlarda da Kullanılabilecek

Geliştirilecek yöntem ve yazılım bileşenlerinin yalnızca deprem sistemleriyle sınırlı kalmayacağı, yapısal sağlık izleme, jeofizik arama, titreşim analizi ve akustik ölçüm gibi farklı mühendislik alanlarında da kullanılabileceği belirtildi.

Ayrıca proje sayesinde yerli yazılım üretimi, araştırmacı yetiştirilmesi ve uzun vadede ticarileşme süreçlerine katkı sunulması hedefleniyor.

Geniş Akademik Kadro Görev Alıyor

Projede danışman olarak Murat Utkucu yer alırken, Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi’nden Gökhan Atalı, Osman Kırtel, Gözde Sofuoğlu Bilmez ve Burak Süha Yüksel araştırmacı olarak görev alıyor.

Projede ayrıca beş bursiyer, veri hazırlama, analiz, yazılım geliştirme, doğrulama ve test süreçlerinde aktif rol üstlenecek.