Samsun'un şirin ilçesi Yakakent'te, adeta zamanın ruhunu yansıtan, insanlığa olan inancı tazeleyen benzersiz bir alışveriş kültürü yaşanıyor. Sahil şeridinde kurulan basit tezgâhlarda, ne bir satıcıya ne de bir güvenlik kamerasına ihtiyaç duyuluyor. Bu samimi sistemin öncüsü, 44 yıl Milli Eğitim'e hizmet verdikten sonra emekli olan öğretmen Fikret Kol. Kol ve çevredeki diğer üreticiler, kendi bahçelerinde tamamen organik yöntemlerle yetiştirdikleri taze sebzeleri bu güven tezgâhı üzerinden halka ulaştırıyor.
Yakakent Güven Tezgâhı: Nasıl İşliyor?
Emekliliğin ardından kendini toprağa adayan ve güvercin gübresi gibi doğal yöntemlerle ürünler yetiştiren Fikret Kol, hasadının fazlasını Yakakent sahilindeki tezgâhında satışa sunuyor. Kol, gün boyunca ürünlerin başında beklemiyor. Sistemin temelinde yatan prensibi ise şu sözlerle açıklıyor: "İnsanlara güveniyoruz, onlar da güvenimizi boşa çıkarmıyor." Bu sözler, uygulamanın ruhunu en net şekilde özetliyor.
Alışveriş yapmak isteyen vatandaşlar, tezgâhtan istedikleri sebzeleri alıyor ve ürünlerin ücretini masanın üzerinde duran özel bir para kutusuna bırakıyor. Nakit parası o an yanında olmayan alıcılar için de bir çözüm mevcut: Ürünleri alıp daha sonra gelerek ödeme yapabiliyorlar. Hatta bazı vatandaşlar, ödeme yaparken kutuya "Dün almıştım, parasını bugün bırakıyorum" şeklinde notlar bırakarak bu güven ilişkisini pekiştiriyor.
Komşuluk ve Dürüstlük Köprüsü: Diğer Üreticiler de Katılıyor
Fikret Kol'un başlattığı bu örnek uygulama, kısa sürede bölgedeki diğer yerel üreticiler için de bir ilham kaynağı oldu. Çevre köylerden ve mahallelerden gelen üreticiler, kendi yetiştirdikleri ürünleri isim ve fiyat etiketleriyle Kol'a emanet ederek bu tezgâhta satışa sunuyor. Tıpkı 80 yaşındaki Nedime Teyze gibi birçok üretici, sebzelerini tezgâha bırakıp günlük işlerine dönüyor. Alıcılar ise bu ürünlerin ödemesini, tezgâhtaki taşların altına sıkıştırarak gerçekleştiriyor.
Bu sistem, günümüzde hırsızlık olaylarının arttığı, kilitlerin ve güvenlik önlemlerinin hayatın vazgeçilmez bir parçası haline geldiği bir dönemde, adeta bir umut ışığı niteliği taşıyor. Kameranın, kasanın veya bir görevlinin bulunmadığı bu masalar, Yakakent sahilinde insanlığa ve dürüstlüğe olan inancı yeniden canlandırıyor. Bu uygulama, sadece bir alışveriş yöntemi olmanın ötesinde, bir topluluğun ortak değerlerini, karşılıklı saygıyı ve güveni ne kadar önemsediğini gösteren güçlü bir simge haline gelmiştir.
Yakakent'teki bu güven tezgâhı, modern dünyanın getirdiği şüpheciliğe meydan okuyan, samimi ve insana dokunan bir deneyim sunuyor. Buradaki sebzeler, sadece topraktan değil, aynı zamanda köklü bir güven kültüründen de besleniyor. Bölge halkı, bu sayede hem taze ve organik ürünlere kolayca ulaşabiliyor hem de komşuluk ilişkilerinin ve toplumsal değerlerin canlı tutulduğu bir ortamda yaşamanın keyfini çıkarıyor. Bu sistem, Türkiye'nin farklı bölgelerinde de benzer uygulamaların yaygınlaşması için ilham verici bir model teşkil ediyor.
