TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilen yeni yasa teklifiyle, şehit aileleri, gaziler ve terörle mücadelede yaralanan personel başta olmak üzere geniş bir kesimin aylık ve sosyal haklarında önemli iyileştirmeler yapıldı. Oybirliğiyle yasalaşan bu düzenleme, hak sahiplerine yönelik kapsamlı bir destek paketi sunuyor.
Şehit Aileleri ve Bakıma Muhtaç Gazilere Yönelik İyileştirmeler
Yasalaşan teklifle, Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu'nda yapılan değişiklikle, hayatını kaybeden tüm vazife malullerinin anne ve babalarına bağlanacak toplam aylığın net asgari ücretin altına düşmemesi yasal güvence altına alındı. Bu madde, şehit ailelerinin ekonomik güvencesini önemli ölçüde artıracak nitelikte.
Bakıma muhtaç gazi ve malullere ödenen tutarlar da yeni düzenlemeyle artırıldı. Daha önce net asgari ücretin 2 katı olarak uygulanan bu ödeme, artık net asgari ücretin 2,5 katı olarak belirlendi. Bu artış, bakıma muhtaç durumda olan gazilerin yaşam kalitesini doğrudan etkileyecek.
Gazilerin Aylıkları ve Ek Göstergeleri Yeniden Düzenlendi
Terörle Mücadele Kanunu'nda yapılan değişiklikler sayesinde, vazife malulü erbaş ve erler, güvenlik korucuları, öğrenciler ve sivillerin aylıklarında önemli artışlar öngörüldü. Bu kapsamda, bazı hak sahiplerinin aylıkları için yükseköğrenim mezunlarında 8. derece 1. kademe, diğerlerinde ise eğitim durumuna bakılmaksızın 10. derece 1. kademe esas alınacak. Derece yükselmelerinde yükseköğrenim mezunu gibi işlem yapılması, gazilerin kariyer gelişimlerine de katkı sağlayacak.
Ek gösterge rakamları da yeniden belirlendi:
- Birinci derece için 3 bin 600
- İkinci derece için 3 bin
- Üçüncü derece için 2 bin 200
- Dördüncü derece için 2 bin 100
Ayrıca, kapsam dahilindeki kişilere bağlanacak aylığın toplamı, 35 bin 398 gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpılması sonucu bulunacak tutardan düşük olamayacak. Bu madde, gazilerin aylık gelirlerinde belirgin bir artış sağlayacak.
Terörle Mücadelede Yaralanıp Malul Sayılmayanlara Aylık Bağlanması
Kanunun en önemli yeniliklerinden biri, terörle mücadele sırasında yaralanmasına rağmen mevcut mevzuata göre malul sayılmayan personele yönelik oldu. Yeni düzenlemeyle, belirli şartları taşıyan kişilere 17 bin 135 gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpımı sonucu bulunacak tutarda aylık bağlanacak. Bu madde, uzun süredir beklenen bir mağduriyeti gidermeyi hedefliyor.
Kapsam Dahilindeki Personel ve Yaralanma Türleri
Bu düzenleme kapsamına giren personel şunlardır:
- Türk Silahlı Kuvvetleri
- Jandarma ve Sahil Güvenlik Komutanlığı personeli
- Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) mensupları
- Emniyet Hizmetleri Sınıfı personeli
- Askeri öğrenciler
- Güvenlik korucuları
Yaralanma türleri ise oldukça geniş bir yelpazeyi kapsıyor. Ateşli silah, şarapnel, patlayıcı mühimmat, mayın, havan, roket ve el bombası gibi unsurların neden olduğu yaralanmaların yanı sıra, patlamanın basınç ve termal etkileri ile terör örgütü mensuplarının kesici, delici ve ezici saldırıları sonucu meydana gelen yaralanmalar da düzenleme kapsamında değerlendirilecek. Yaralanmanın basit tıbbi müdahaleyle giderilemeyecek nitelikte olması ve olayla yaralanma arasında illiyet bağı bulunması, sağlık kurulu raporuyla tespit edilecek.
15 Temmuz Gazilerine Yeni Haklar ve Sosyal Destekler
15 Temmuz darbe girişimi ile terörle mücadele kapsamında yaralanan, ancak malul sayılmayan veya derece tespiti yapılmayan bazı kamu görevlileri ve sivillere de aylık bağlanacak. Bu kapsamda, 17 bin 135 gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpımı üzerinden aylık ödenmesi öngörülüyor.
Ayrıca, bu kişilere, aylık hükümleri hariç olmak üzere muharip gazilere sağlanan bazı sosyal ve özlük hakları da tanınacak. Bu haklar arasında ücretsiz seyahat ile elektrik ve su kullanımında indirim gibi önemli kolaylıklar bulunuyor. Bu düzenleme, 15 Temmuz gazilerinin sosyal yaşamlarını desteklemeyi amaçlıyor.
Başvuru Süreci ve Yürürlük Tarihleri
Düzenlemenin yürürlüğe girmesinden önce meydana gelen olaylar için başvuruların, yürürlük tarihinden itibaren bir yıl içinde olay tarihindeki kurumlara yapılması gerekecek. Bu süre, hak sahiplerinin başvurularını zamanında yapabilmeleri için belirlendi.
Kanundaki bazı düzenlemeler yayımını takip eden ödeme döneminden itibaren uygulanmaya başlanacak. Terörle mücadelede yaralanıp malul sayılmayan personele ilişkin düzenlemeler ise 1 Eylül 2026'dan geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girecek. Er ve erbaşların yeniden muayene hakkına ilişkin yaş haddi de 55 yaşını doldurdukları tarih esas alınarak yeniden düzenlendi.
TBMM Genel Kurulu'nda 382 oyla kabul edilen bu kapsamlı kanun teklifi, şehit yakınları ve gaziler için uzun zamandır beklenen önemli iyileştirmeleri hayata geçirerek, devletin gazilere ve şehit ailelerine olan vefa borcunu bir kez daha tescillemiş oldu.
