Türkiye'de çocukların dijital ortamdaki güvenliğini sağlamak amacıyla uzun süredir beklenen sosyal medyada çocuklara 15 yaş sınırı resmileşti. Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından hazırlanan ve bugünkü Resmi Gazete’de yer alan “Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkili Yönetmelik”, sosyal ağ sağlayıcılarına önemli sorumluluklar yüklüyor. Bu yeni düzenleme, çocukların çevrimiçi dünyada daha güvenli bir deneyim yaşamalarını hedefliyor.
15 Yaş Altı İçin Sosyal Medya Hizmeti Yasaklandı
Yeni yönetmelik, sosyal ağ sağlayıcılarına 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunma yasağı getiriyor. Bu karar, çocukların erken yaşta maruz kalabilecekleri olumsuz içeriklerden ve siber zorbalık gibi risklerden korunmasını amaçlıyor. Uygulamanın başlamasıyla birlikte, 15 yaşın altındaki bireylerin sosyal medya platformlarına erişimi kısıtlanacak, böylece yaşlarına uygun olmayan içeriklerle karşılaşmaları engellenecek.
15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşını henüz tamamlamamış kullanıcılar için ise farklı bir model öngörülüyor. Bu yaş grubuna, 'çocuklara özgü, ayrıştırılmış hizmet' sunulması zorunlu hale getirildi. Bu özel hizmetler, çocukların yaşlarına ve gelişim düzeylerine uygun, güvenli bir çevrimiçi ortam sağlamayı hedefliyor.
Yaş Doğrulama Sistemi ve Ebeveyn Kontrolleri Geliyor
Yönetmeliğin en kritik unsurlarından biri de yaş doğrulama sistemi. Kullanıcıların yaşlarını doğrulamak için e-Devlet Kapısı üzerinden oluşturulacak 'yaş doğrulama belirteci' kullanılacak. Bu sistem sayesinde, kullanıcıların kimlik bilgilerinin tamamı yerine, sadece ilgili yaş sınırlarını karşılayıp karşılamadıkları doğrulanabilecek. Böylece kişisel verilerin gizliliği de gözetilmiş olacak.
Çocuk Hesaplarında Gizlilik ve Kısıtlamalar
- Varsayılan Gizlilik: 15-18 yaş grubuna sunulacak hizmetlerde, çocuk hesapları varsayılan olarak gizli tutulacak. Bu, çocukların profil bilgilerine ve paylaşımlarına sadece onayladıkları kişilerin erişebilmesi anlamına geliyor.
- Canlı Yayın Yasağı: Çocuk hesaplarında canlı yayın açılmasına izin verilmeyecek. Bu kısıtlama, çocukların istismar edilme veya riskli durumlarla karşılaşma olasılığını azaltmayı hedefliyor.
- Kişiselleştirilmiş Reklam Engeli: Yönetmelik kapsamında, çocuklara yönelik kişiselleştirilmiş reklam gösterimi de yasaklanıyor. Böylece çocukların ticari manipülasyondan korunması amaçlanıyor.
Ayrıca, ebeveynlerin çocuklarının hesap ayarlarını ve kullanım sürelerini kontrol edebilmesi, ücretli işlemler üzerinde denetim kurabilmesi için özel araçların da zorunlu hale getirileceği belirtildi. Bu, ailelere çocuklarının dijital aktiviteleri üzerinde daha fazla söz hakkı tanıyarak, bilinçli ve güvenli internet kullanımını teşvik edecek.
Yürürlük Tarihi ve Mevcut Hesaplar İçin Geçiş Süreci
Yayımlanan yönetmelik, 1 Kasım 2026 tarihinde yürürlüğe girecek. Bu tarih, sosyal ağ sağlayıcılarına gerekli altyapı ve sistem entegrasyonlarını tamamlamaları için yeterli süre tanıyor. Mevcut sosyal medya hesaplarına ilişkin yaş doğrulama işlemlerinin ise 31 Mart 2027’ye kadar tamamlanması öngörülüyor. Bu geçiş süreci, hem kullanıcıların hem de platformların yeni düzenlemeye sorunsuz bir şekilde uyum sağlamasına olanak tanıyacak.
Bu düzenleme ile Türkiye, çocukların dijital ortamda korunması konusunda önemli bir adım atmış oluyor. Uzmanlar, bu tür yönetmeliklerin, çocukların interneti daha bilinçli ve güvenli kullanmalarına katkı sağlayacağını belirtiyor. Velilerin de bu süreçte çocuklarına rehberlik etmesi ve dijital okuryazarlık konusunda farkındalık yaratması önem taşıyor.
