Tarımsal üretimin temel maliyetlerini gösteren Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi (Tarım-GFE), 2026 yılı Eylül ayında önemli bir yükseliş kaydetti. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan verilere göre, tarımsal girdi fiyat endeksi bir önceki yılın aynı ayına kıyasla %32,36 oranında artış gösterdi. Aylık bazda ise bu artış %3,78 olarak gerçekleşti. Bu artışlar, çiftçilerin üretim maliyetlerinin her geçen gün yükseldiğini bir kez daha gözler önüne serdi.
Tarım-GFE'deki Yıllık ve Aylık Değişim Oranları
Eylül 2026 verilerine göre, Tarım-GFE'de önceki aya göre %3,78, bir önceki yılın Aralık ayına göre %25,73, bir önceki yılın aynı ayına göre %32,36 ve on iki aylık ortalamalara göre %32,88 artış yaşandı. Bu rakamlar, tarım sektöründeki maliyet baskısının sürekliliğini ve çiftçilerin artan girdi fiyatlarıyla mücadele ettiğini gösteriyor.
Ana gruplara bakıldığında, tarımda kullanılan mal ve hizmetler endeksinde bir önceki aya göre %4,05 artış, tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetler endeksinde ise %2,02 artış kaydedildi. Yıllık bazda ise tarımda kullanılan mal ve hizmetler endeksi %33,90, tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetler endeksi %22,97 oranında artış gösterdi. Bu durum, tarımsal faaliyetlerin sürdürülebilirliği açısından ciddi endişeleri beraberinde getiriyor.
Hangi Alt Gruplarda En Yüksek Artışlar Görüldü?
Tarımsal girdi fiyatlarındaki artışın alt gruplara dağılımı incelendiğinde, dikkat çekici sonuçlar ortaya çıktı. Yıllık değişimin en yüksek olduğu alt grup, %53,38'lik artışla enerji ve yağlayıcılar oldu. Bu durum, akaryakıt ve enerji fiyatlarındaki küresel yükselişin tarım sektörüne doğrudan yansıdığını gösteriyor. Çiftçilerin mazot, elektrik gibi temel enerji kaynaklarına ödediği bedel, üretim maliyetlerinin önemli bir kısmını oluşturuyor.
Enerji ve Yağlayıcılarda Aylık Rekor Artış
Aylık değişimde de zirvede yine enerji ve yağlayıcılar yer aldı. Bu alt grupta bir önceki aya göre %9,56 oranında artış yaşandı. Bu yüksek oranlı artış, enerji maliyetlerinin kısa vadede dahi çiftçinin bütçesini zorladığını ortaya koyuyor. Diğer önemli alt gruplardaki değişim oranları ise şöyle sıralandı:
- Tarımda kullanılan mal ve hizmetler: Yıllık %33,90, Aylık %4,05
- Tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetler: Yıllık %22,97, Aylık %2,02
- Gübre ve toprak geliştiriciler: Yıllık %X, Aylık %Y (Kaynakta detay verilmediği için genel bir ifade bırakılmıştır.)
- Tohum ve dikim materyalleri: Yıllık %X, Aylık %Y
- Zirai ilaçlar: Yıllık %X, Aylık %Y
Bu veriler, tarımsal üretimde kullanılan her kalemin maliyetinin arttığını ve bunun da nihai ürün fiyatlarına yansıyarak tüketiciyi de etkileme potansiyeli taşıdığını gösteriyor. Artan girdi maliyetleri, tarımsal üretimin karlılığını düşürerek çiftçilerin üretimden vazgeçme riskini artırabilir. Bu durum, gıda güvenliği açısından da önemli bir tehdit oluşturmaktadır. Yetkililerin, çiftçilerin bu ağır yükünü hafifletmek için acil ve kalıcı çözümler üretmesi bekleniyor. (BYZHA)








