Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) personel sisteminde uzun süredir beklenen kapsamlı düzenlemeler içeren kanun teklifi, TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilerek yasalaştı. Bu yeni yasal düzenleme, özellikle TSK personel sisteminde kapsamlı değişiklikler getirerek, uzman erbaşlar, sözleşmeli erler ve subaylar başta olmak üzere pek çok askeri personelin özlük hakları ve kariyer süreçlerini yeniden şekillendiriyor. Kanunla birlikte, Milli Savunma Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı bünyesindeki askeri eğitim ve istihdam politikalarında önemli adımlar atıldı.
Uzman Erbaşlara Yönelik Yeni Sicil Sistemi ve Geçiş Şartları
Yasalaşan düzenlemeyle birlikte uzman erbaşlar için ilk kez ayrıntılı ve objektif bir sicil sistemi oluşturuldu. Bu yeni sistemde sicil dönemi, her yıl 2 Mayıs ile bir sonraki 2 Mayıs tarihleri arasında belirlendi. Uzman erbaşların sicil notları 100 tam puan üzerinden değerlendirilecek olup, olumlu sicil alabilmek için en az yüzde 60 başarı şartı aranacak. Bu yenilik, uzman erbaşların performans değerlendirmelerini daha şeffaf ve ölçülebilir hale getirmeyi hedefliyor.
Ayrıca, uzman erbaşların astsubaylığa geçiş süreçleri de yeniden düzenlendi. Astsubaylığa geçiş yapabilmek için mevcut sicil notlarının ortalamasının yüzde 90 ve üzeri olması zorunluluğu getirildi. Bu geçişlerde uygulanacak usul ve esaslar ise Milli Savunma Bakanlığı tarafından çıkarılacak bir yönetmelikle detaylandırılacak. Bu düzenleme, TSK içinde kariyer basamaklarını tırmanmak isteyen uzman erbaşlara daha net bir yol haritası sunuyor.
Sözleşmeli Erbaş ve Erlere Kamuda İstihdam Fırsatı
Yeni kanunun en önemli maddelerinden biri de, en az 7 yıl görev yaptıktan sonra sözleşmesi sona eren sözleşmeli erbaş ve erlere kamu kurumlarında yeni istihdam imkanları sağlaması oldu. Bu maddeye göre, infaz ve koruma memuru, çarşı ve mahalle bekçisi, orman muhafaza memuru, koruma ve güvenlik görevlisi, zabıta memuru, itfaiye eri, şoför ve destek personeli kadrolarında yapılacak alımlarda, kamu kurumları toplam kontenjan ve atama izinlerinin yüzde 10'unu bu kapsamdaki eski sözleşmeli personele ayırmak zorunda kalacak. Bu düzenleme, TSK'da görev yapan ve belirli bir hizmet süresini tamamlayan personele sivil hayatta yeni bir kariyer kapısı açıyor.
Uzman Erbaşlığa Geçişte Yeni Sınav Kriterleri
Sözleşmeli erbaş ve erlerin uzman erbaşlığa geçiş süreçlerinde de önemli değişiklikler yapıldı. Artık bu geçişlerde fiziki yeterlilik testi ile birlikte yazılı ve/veya mülakat sınavında başarılı olma şartı aranacak. Yazılı sınavda en az 50, fiziki yeterlilik testinde ortalama 60 ve mülakatta 70 puan alma zorunluluğu getirildi. Başarı sıralamasında ise fiziki yeterlilik puanı, hizmet süresi, eğitim durumu ve ödül-ceza puanı gibi ek kriterler de dikkate alınacak. Bu sayede, uzman erbaşlığa geçişlerde daha liyakatli ve donanımlı personelin seçilmesi hedefleniyor.
Subayların Görev Yükümlülükleri ve Askeri Mahal Statüsü
Kanun, Milli Savunma Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı adına tıp ve diş hekimliği eğitimi alan subayların görev yükümlülüklerini tamamlamadan ayrılmaları halinde, belirli bir süreyle hekimlik ve diş hekimliği yapmalarına kısıtlama getirdi. Bu düzenleme, devletin eğitim yatırımlarının karşılığını almasını sağlamayı amaçlıyor. Ayrıca, orduevleri, askeri gazinolar, vardiya yatakhaneleri, gazi uyum evleri ile eğitim merkezleri de askeri mahal statüsüne alındı. Bu, söz konusu yerlerin güvenliğinin ve disiplininin artırılmasına yönelik bir adım olarak değerlendiriliyor.
Askerlik hizmeti dışında herhangi bir nedenle TSK'dan ayrılan subayların, kanunda belirtilen istisnalar dışında yeniden muvazzaf olarak göreve alınamayacağı da hükme bağlandı. Bu madde, TSK'dan ayrılan personelin geri dönüş süreçlerine dair net bir çerçeve çiziyor.
Diğer Önemli Düzenlemeler
- Milli Savunma Bakanlığı bünyesindeki eğitim kurumlarında görev yapan eğitmenlere ödenen ek ders ücretinin uygulama süresi, 2029-2030 eğitim öğretim yılı sonuna kadar uzatıldı. Bu, eğitim personelinin motivasyonunu artırmaya yönelik bir teşvik olarak görülüyor.
- İdari yargıda güvenlik soruşturması, arşiv araştırması ve terör bağlantısı gerekçesiyle kamu görevinden çıkarılan veya göreve alınmayan personele ilişkin davalarda, göreve iade kararlarının nihai mahkeme kararının kesinleşmesinden sonra uygulanması hükme bağlandı. Bu düzenleme, hukuki süreçlerin tamamlanmasının beklenmesini şart koşuyor.
- Kamulaştırma işlemleri, savunma ve güvenlik amaçlı uluslararası hibeler ile Merkez Bankasında açılacak döviz hesaplarının yönetimine ilişkin yeni hükümler de yasaya eklendi. Bu maddeler, devletin mali ve idari işlemlerinde daha şeffaf ve düzenli bir yapı oluşturmayı hedefliyor.
TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilen bu kapsamlı kanun, TSK'nın personel yönetimini modernize etme, kariyer imkanlarını genişletme ve hukuki altyapıyı güçlendirme açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. Düzenlemelerin, TSK'nın operasyonel verimliliğini ve personel memnuniyetini artırması bekleniyor.
