Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), daha önce 2006 ve 2015 yıllarında uyguladığı Zaman Kullanım Araştırması'nın üçüncüsünü 2025 yılında tamamladı. Bu kapsamlı çalışma, ülkenin demografik yapısı içinde fertlerin yaş, cinsiyet ve çalışma durumu gibi değişkenlere göre bir günlerini hangi faaliyetlere ne kadar süre ayırarak geçirdiklerine dair detaylı veriler sunuyor. Araştırmanın sonuçları, Türk toplumunun günlük yaşam alışkanlıklarını anlamak adına önemli bir kaynak teşkil ediyor.
Günlük Yaşamda En Çok Zaman Ayrılan Faaliyetler
2025 Zaman Kullanım Araştırması'na göre, 10 yaş ve üzeri fertler için bir gün içinde en fazla zaman ayrılan faaliyet 'uyku' oldu. Ortalama olarak günde 8 saat 55 dakika uykuya ayrıldığı tespit edildi. Cinsiyetler arası dağılıma bakıldığında, kadınlar günde ortalama 9 saat uyurken, erkeklerde bu süre 8 saat 49 dakika olarak belirlendi. Hafta içi ve hafta sonu uyku sürelerinde de belirgin farklılıklar gözlendi; hafta içi ortalama 8 saat 41 dakika olan uyku süresi, hafta sonu 9 saat 28 dakikaya yükseldi.
Uyku faaliyetini takiben, günlük rutinlerde önemli yer tutan diğer faaliyetler ise şunlar oldu:
- Yemek ve diğer kişisel bakım: 3 saat 15 dakika
- İstihdam faaliyetleri (işte geçirilen zaman, iş arama vb.): 2 saat 25 dakika
- Hanehalkı ve aile bakımı: 2 saat 22 dakika
İstihdam Faaliyetlerinde Cinsiyet Farklılıkları
Araştırma, 15 yaş ve üzeri fertlerin istihdamla ilgili faaliyetlere ayırdıkları süreyi de mercek altına aldı. Buna göre, istihdamla ilgili faaliyetlere ayrılan toplam süre kişi başına ortalama 2 saat 39 dakika olarak kaydedildi. Çalışan fertlerin bu sürenin önemli bir kısmını oluşturduğu görüldü; çalışanlar günde ortalama 5 saat 41 dakikalarını işleriyle ilgili aktivitelere ayırıyor.
Cinsiyet bazında incelendiğinde, istihdam faaliyetlerine ayrılan sürede erkeklerin kadınlara göre daha fazla zaman harcadığı ortaya çıktı. Çalışan erkekler günde ortalama 6 saatlerini işlerine ayırırken, çalışan kadınlarda bu süre 4 saat 58 dakika olarak tespit edildi. Bu durum, Türkiye'deki çalışma hayatında cinsiyetler arası rol dağılımının bir göstergesi olarak yorumlanabilir.
Hanehalkı ve Aile Bakımında Kadınların Yükü
Zaman Kullanım Araştırması'nın dikkat çekici sonuçlarından biri de hanehalkı ve aile bakımına ayrılan süredeki cinsiyet eşitsizliği oldu. 15 yaş ve üzeri fertlerin bu tür faaliyetlere ayırdığı zaman incelendiğinde, kadınların erkeklere kıyasla önemli ölçüde daha fazla zaman harcadığı görüldü. Kadınlar hanehalkı ve aile bakımına günde ortalama 4 saat 3 dakika ayırırken, erkeklerde bu süre sadece 58 dakika ile sınırlı kaldı.
Çalışma durumu da bu süreleri etkiliyor. Çalışan kadınlar, iş hayatının yanı sıra hanehalkı ve aile bakımına günde ortalama 2 saat 38 dakika ayırırken, çalışan erkeklerde bu süre 47 dakika olarak belirlendi. Çalışmayan kadınların ise hanehalkı ve aile bakımına ayırdığı sürenin çok daha yüksek olduğu tahmin ediliyor; bu durum, kadınların ev içi sorumluluklardaki ağır yükünü bir kez daha gözler önüne seriyor. TÜİK'in bu araştırması, toplumsal cinsiyet rolleri ve günlük yaşam pratikleri hakkında değerli bilgiler sunarak, gelecekteki politika yapım süreçlerine ışık tutabilir.
