Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, Türkiye denizcilik sektörünü canlandırmak ve filoyu gençleştirmek amacıyla önemli bir adım attı. 'Hurdaya Ayrılan Türk Bayraklı Gemilerin Yerlerine Yeni Gemi İnşa Edilmesinin Teşvikine Dair Yönetmelik'te yapılan değişiklikler, bugünkü Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Bu yeni düzenleme, Türk bayraklı gemilere hurda teşviki uygulamasının kapsamını genişletirken, sektördeki paydaşlar için yeni fırsatlar sunuyor.
Hurda Teşviki Yönetmeliği Kapsamı Genişletildi
Yapılan değişikliklerle birlikte, teşvik uygulamasında yer alan 'yüklenici' tanımı önemli ölçüde genişletildi. Artık, hurdaya ayrılan geminin yerine yeni gemi inşasını üstlenecek yükleniciler arasında sadece Bakanlıktan işletme izin belgesi bulunan tersaneler değil, aynı zamanda Serbest Bölgeler Kanunu çerçevesinde faaliyet ruhsatına sahip gerçek veya tüzel kişilere ait kıyı tesisleri de yer alabilecek. Bu genişleme, sektördeki rekabeti artırarak daha fazla yatırımcıyı teşvik kapsamına dahil etmeyi hedefliyor.
Öte yandan, Serbest Bölgeler Kanunu kapsamında faaliyet gösteren yüklenicilerin kıyı tesisi işletme izni şartından muaf tutulması, bu bölgelerdeki gemi inşa faaliyetlerinin önünü açacak önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. Bu durum, serbest bölgelerin sunduğu avantajlarla birleşerek, yeni gemi inşa projelerinin daha hızlı ve etkin bir şekilde hayata geçirilmesine katkı sağlayabilir.
Başvuru Şartları ve Tonaj Kriterleri Yeniden Düzenlendi
Yeni yönetmelik, teşvikten yararlanmak isteyen gemi sahipleri için de yeni başvuru şartları getiriyor. Buna göre, hurdaya ayrılacak geminin teşvikten faydalanabilmesi için başvuru tarihi itibarıyla en az üç aydır Milli Gemi Sicili veya Türk Uluslararası Gemi Sicili'nde yararlanıcı adına kayıtlı olması zorunluluğu getirildi. Bu şart, teşvik sisteminin suistimal edilmesini önlemeyi ve gerçekten Türk denizcilik sektörüne hizmet eden gemileri desteklemeyi amaçlıyor.
Yönetmelikle birlikte, hurdaya ayrılan gemilerin yerine inşa edilecek yeni gemilere ilişkin tonaj kriterleri de netleştirildi. Bu kriterler, hem filonun kapasitesini artırmayı hem de daha modern ve çevre dostu gemilerin inşasını teşvik etmeyi hedefliyor:
- Hurdaya çıkarılan gemi 12 bin gros ton ve üzerinde ise, yeni inşa edilecek geminin en az hurda geminin gros tonajının yarısı kadar olması gerekecek.
- Hurdaya çıkarılan gemi 12 bin gros tonun altında ise, yeni inşa edilecek geminin en az hurda geminin gros tonajının üçte biri kadar olması şartı aranacak.
Bu tonaj kriterleri, hem büyük ölçekli gemilerin yenilenmesini teşvik ederken, hem de küçük ve orta ölçekli gemilerin modernizasyonuna destek olmayı amaçlıyor. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından uygulanacak olan bu hükümlerin, Türk deniz ticaret filosunun rekabet gücünü artıracağı ve uluslararası alandaki konumunu güçlendireceği öngörülüyor.
Denizcilik Sektörüne Etkileri ve Gelecek Beklentileri
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'nın bu yeni düzenlemesi, Türk denizcilik sektöründe önemli bir hareketlilik yaratması bekleniyor. Eski ve ekonomik ömrünü tamamlamış gemilerin hurdaya ayrılarak, yerine daha modern, teknolojik ve çevre dostu gemilerin inşası, sektörün genel verimliliğini ve sürdürülebilirliğini artıracak. Ayrıca, gemi inşa sanayine de yeni iş hacimleri kazandırarak istihdama katkı sağlayacak.
Bu teşvikler sayesinde, Türkiye'nin deniz ticaret filosu daha genç ve dinamik bir yapıya kavuşurken, uluslararası taşımacılıkta daha etkin bir rol oynaması hedefleniyor. Bakanlık, bu tür düzenlemelerle denizcilik politikalarını sürekli güncelleyerek, Türkiye'nin 'mavi vatan' vizyonuna uygun adımlar atmaya devam ediyor.
