Türk Kızılay'ın görev, yetki, hak ve muafiyetlerini yeniden düzenleyen kapsamlı bir kanun teklifi, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu'nda kabul edilerek yasalaştı. Yeni Türk Kızılay Kanunu, derneğin afet, savaş, acil durum ve insani krizlerde daha etkin bir rol üstlenmesini sağlamayı amaçlarken, kamu kurumlarıyla ilişkilerini ve uluslararası insani yardım faaliyetlerindeki konumunu da önemli ölçüde güçlendiriyor. Bu önemli düzenleme ile Türk Kızılay'a geniş yetkiler tanınırken, kamu mallarının Kızılay'a tahsis edilmesi gibi kritik maddeler de yer alıyor.
Kızılay'a Doğrudan Alım ve Kamu Malları Tahsisi Yetkisi
Yeni kanunun getirdiği en dikkat çekici yeniliklerden biri, Kızılay'ın afet ve olağanüstü dönemlerdeki alım süreçlerini kolaylaştırması oldu. Buna göre, Kızılay ile sermayesinin yarısından fazlasına sahip olduğu şirket ve iştirakleri tarafından üretilen ilk yardım, afet lojistiği ve geçici barınma hizmetleri, stratejik alım kapsamında değerlendirilecek. Bu ürün ve hizmetler, belirlenen şartlar ve ilgili bakanlıkla yapılacak protokoller çerçevesinde Kamu İhale Kanunu'na tabi olmaksızın doğrudan Kızılay'dan temin edilebilecek.
Ayrıca, kanunla kamu kurum ve kuruluşlarına, Taşıt Kanunu kapsamındaki taşıtlar hariç olmak üzere uygun gördükleri taşınır malları Kızılay'a tahsis edebilme yetkisi verildi. Makine, teçhizat ve benzeri mallar da ilgili mevzuat çerçevesinde bedelsiz olarak Kızılay'a devredilebilecek. Bu düzenleme, Kızılay'ın operasyonel kapasitesini artırma ve kaynaklara daha hızlı erişim sağlama potansiyeli taşıyor.
Uluslararası Yardımlarda Tek Yetkili Kurum ve Veri Erişimi
Yeni kanun, Kızılay'ın uluslararası alandaki konumunu da pekiştiriyor. Uluslararası Kızılhaç Komitesi, Uluslararası Kızılay ve Kızılhaç Dernekleri Federasyonu ile diğer ülkelerin Kızılay ve Kızılhaç kuruluşlarından Türkiye'ye gönderilen ayni ve nakdi yardımların alınması ve kullanılmasında Türk Kızılay'ı tek yetkili kuruluş olarak tanımlandı. Bu yetki, uluslararası yardımların koordinasyonunu ve etkin dağıtımını sağlamak adına büyük önem taşıyor. Kızılay, bu kapsamda savaş esirleri ve sivillerin tutulduğu yerleri ziyaret edebilecek, koşulları izleyebilecek, aile haberleşmesine yardımcı olabilecek, kayıpları araştırabilecek ve insani yardım ulaştırabilecek.
İhtiyaç sahiplerine yönelik yardımlarda mükerrerliği önlemek amacıyla ise Kızılay, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın sosyal yardım verilerine, yapılacak protokoller ve Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) hükümleri kapsamında erişim sağlayabilecek. Bu sayede yardımların daha doğru hedeflere ulaşması ve kaynak israfının önüne geçilmesi hedefleniyor.
Vergi Muafiyetleri, Personel Tazminatı ve Şube Temsiliyeti
Kanunla Kızılay'a sağlanan vergi ve gümrük muafiyetleri de genişletildi. Dernek, kuruluş amacı doğrultusunda ve ticari amaç taşımadan ithal edeceği bilimsel ve tıbbi cihazlar, insan kaynaklı tedavi edici maddeler ve belirli test ürünlerinde gümrük vergisi muafiyetinden yararlanacak. Ayrıca cezaevi yapı harcından da muaf tutulacak. Kamu sağlık kuruluşlarına sağladığı kan bileşenlerinin bedelleri ise sözleşmeler kapsamında Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından Kızılay'a aktarılacak.
Personel haklarına ilişkin önemli bir düzenleme de kanunda yer aldı. Afet, savaş, çatışma ve olağanüstü dönemlerde faaliyet bölgesinde fiilen görev yapan Kızılay personeline nakdi tazminat ödenmesinin önü açıldı. Bu durum, zorlu koşullarda görev yapan Kızılay çalışanlarının motivasyonunu artırmayı hedefliyor.
Öte yandan, Kızılay il ve ilçe şube başkanları, bulundukları yerlerdeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarının mütevelli heyetlerinde yer alacak. Bu temsil hakkı, yerel düzeyde sosyal yardımlaşma faaliyetlerinin daha entegre yürütülmesine katkı sağlayacak.
Yeni düzenlemeyle Kızılay'ın teşkilat yapısı, üyelik sistemi, görevleri ve bütçe uygulamalarına ilişkin esasların Cumhurbaşkanı tarafından onaylanacak tüzükle belirlenmesi de hükme bağlandı. Bu adım, Kızılay'ın kurumsal yapısının daha modern ve etkin bir şekilde yönetilmesini sağlayacak bir çerçeve sunuyor.










