Türkiye'nin su ürünleri sektöründeki parlayan yıldızı Türk somonu, ihracat rakamlarında rekor üstüne rekor kırarak küresel arenada adından söz ettirmeye devam ediyor. Son beş yılda gösterdiği baş döndürücü yükselişle dikkat çeken Türk somonu, 2019 yılında su ürünleri ihracatından aldığı sadece %2,8'lik payı, 2026 yılına gelindiğinde %24 gibi iddialı bir seviyeye taşımayı başardı. Sektör temsilcileri, bu başarının devamlılığı ve daha büyük hedeflere ulaşılması için 'Norveç Modeli'ni örnek alarak dünya pazarında ilk üç ülke arasına girmeyi hedefliyor.
Türk Somonu Çalıştayı'nda Stratejik Hedefler Belirlendi
İzmir'de Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) ev sahipliğinde düzenlenen Türk Somonu Çalıştayı, sektörün mevcut durumunu ve geleceğe yönelik stratejik hedeflerini detaylı bir şekilde ele aldı. Tarım ve Orman Bakanlığı, Ticaret Bakanlığı ve sektörün önde gelen sivil toplum kuruluşlarını bir araya getiren bu önemli toplantıda, Türk somonunun küresel pazardaki muazzam yükselişi ve gelecek vizyonu paylaşıldı.
Türkiye Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçı Birlikleri Sektör Kurulu Başkanı Sinan Kızıltan, çalıştayda yaptığı açıklamada, Türk somonunun bugün itibarıyla 40 farklı ülkeye ihraç edildiğini belirtti. Kızıltan'ın verdiği bilgilere göre, 2019 yılında 29 milyon dolar olan somon ihracatı, 2025 sonunda tarihi bir zirveye ulaşarak 520 milyon doları gördü. 2026 yılının ilk dokuz ayında ise şimdiden 431 milyon dolarlık bir ihracat rakamına ulaşıldığı kaydedildi. Bu veriler ışığında, Türkiye'nin dünya somon ihracatından aldığı pay da 2021'deki %0,8'den %1,7'ye yükseldi.
Norveç Modeli: Küresel Tanıtım ve Pazarlama Stratejileri
Sinan Kızıltan, Türk somonunun küresel pazardaki konumunu güçlendirmek ve hedeflenen ilk üç ülke arasına girmek için 'Norveç Modeli'nin detaylı bir şekilde incelenmesi gerektiğini vurguladı. Kızıltan, küresel somon devi Norveç'in başarısının arkasında yatan stratejilere dikkat çekerek şunları söyledi:
- Norveç Deniz Ürünleri Konseyi'nin milyonlarca dolarlık tanıtım bütçeleri.
- Erling Haaland gibi dünya çapında tanınan sporcularla yapılan küresel marka elçiliği çalışmaları.
Kızıltan, Türkiye'nin de benzer bir tanıtım ve pazarlama programını hayata geçirmesi halinde, dünyanın en çok somon ihraç eden ilk üç ülkesinden biri olmasının önünde hiçbir engel bulunmadığını ifade etti. Bu stratejik adımın, Türk somonunun marka değerini artırarak küresel pazardaki rekabet gücünü maksimize edeceği öngörülüyor.
Bakanlıklardan Tam Destek: Pazar Çeşitliliği ve Markalaşma Vurgusu
Çalıştayda konuşan Ticaret Bakanlığı İhracat Genel Müdürü Dr. Mehmet Ali Kılıçkaya, Türk somonunun ulaştığı mevcut seviyenin, aslında çok daha büyük bir potansiyelin sadece başlangıcı olduğunu belirtti. Kılıçkaya, sektörün gelecekteki büyüme dinamiklerine olan inancını dile getirdi.
Tarım ve Orman Bakanlığı Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürü Turgay Türkyılmaz ise sektörün sürdürülebilir başarısı için kritik öneme sahip alanların altını çizdi. Türkyılmaz'a göre, pazar çeşitliliğinin artırılması, uluslararası standartlaşma süreçlerine uyum, ürün kalitesinin sürekli iyileştirilmesi ve güçlü bir markalaşma stratejisi, Türk somonunun küresel pazardaki konumunu sağlamlaştıracak temel unsurlar arasında yer alıyor.
Türk somonu sektörü, kamu ve özel sektör iş birliğiyle belirlenen bu stratejik hedefler doğrultusunda, Norveç modelinden ilham alarak küresel devler ligine yükselmek için emin adımlarla ilerlemeye kararlı görünüyor. İhracattaki bu ivmenin devam etmesiyle, Türkiye'nin su ürünleri sektöründe daha büyük başarılara imza atması bekleniyor.
