Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) bünyesinde gümrük iş birliğini güçlendirmek ve ticari süreçleri dijitalleştirmek amacıyla önemli bir adım atıldı. Kırgızistan'ın başkenti Bişkek'te gerçekleştirilen TDT 12. Dönem Gümrük İdare Başkanları Toplantısı'nda, Türkiye'nin liderliğinde geliştirilen e-TIR sisteminin ilk pilot uygulamasının Azerbaycan ile başlatılacağı duyuruldu. Bu e-TIR hamlesi, uluslararası taşımacılıkta dijitalleşme ve kolaylaştırma hedefine yönelik kritik bir gelişme olarak kayıtlara geçti.
e-TIR Sistemiyle Sınır Geçişleri Dijitalleşiyor
Ticaret Bakan Yardımcısı Sezai Uçarmak başkanlığındaki Türk heyetinin katıldığı toplantı, 12 Ekim 2026 tarihinde Bişkek'te düzenlendi. Kırgızistan, Azerbaycan, Kazakistan, Özbekistan ve gözlemci üye Türkmenistan'ın yanı sıra Dünya Gümrük Örgütü (DGÖ) ve Uluslararası Karayolu Taşımacılığı Birliği (IRU) temsilcileri de toplantıda hazır bulundu. Bakan Yardımcısı Uçarmak, yaptığı konuşmada, Türk devletleri arasındaki ticari ilişkilerin geliştirilmesinde gümrük süreçlerinin dijitalleşmesinin ve sınır geçişlerinin kolaylaştırılmasının hayati önemine vurgu yaptı. Bu çerçevede, uluslararası taşımacılıkta büyük bir rol oynayan TIR sisteminin dijitalleştirilmiş hali olan e-TIR uygulamasının ilk pilot çalışmasının 2026 yılı bitmeden Azerbaycan ile Dilucu-Sederek Gümrük Kapıları arasında hayata geçirileceğini açıkladı. Bu sayede, sınır geçişlerinin daha hızlı, güvenli ve uluslararası standartlara uygun bir şekilde gerçekleştirilmesi hedefleniyor.
Gümrük İşbirliğinde Yeni Eylem Planı ve Yetkilendirilmiş Yükümlü Statüsü
Toplantıda, e-TIR uygulamasının yanı sıra, Türk devletleri arasında gümrük iş birliğinin geleceğine yönelik önemli kararlar da alındı. Yetkilendirilmiş Yükümlü Statüsü (YYS) programlarında kaydedilen ilerlemeler detaylı bir şekilde değerlendirildi. YYS, güvenilir ve uyumlu şirketlere gümrük işlemlerinde kolaylıklar sağlayan bir statü olup, uluslararası ticareti hızlandırmada kritik bir rol oynamaktadır. Ayrıca, TDT üyesi ülkeler arasında 2027-2031 dönemini kapsayacak yeni bir Gümrük İşbirliği Eylem Planı hazırlanmasına yönelik kararlılık da dile getirildi. Bakan Yardımcısı Uçarmak, Türkiye'nin bu yeni eylem planına aktif bir şekilde katkı sağlayacağını belirterek, gümrük entegrasyonu ve ticaretin kolaylaştırılması alanlarındaki iş birliğinin sürdürülmesinin önemini vurguladı. Bu eylem planının, bölgedeki ticari hacmi artırma ve gümrük süreçlerini daha verimli hale getirme potansiyeli taşıdığı ifade edildi.
Türk İş İnsanlarıyla İstişareler ve Bölgesel Sorunlara Çözüm Arayışları
Bişkek'teki yoğun programına devam eden Ticaret Bakan Yardımcısı Sezai Uçarmak, toplantının ardından Kırgızistan'da faaliyet gösteren Türk iş insanlarıyla bir araya geldi. Bişkek Büyükelçisi Mekin Mustafa Kemal Ökem'in de katıldığı bu buluşmada, Bakan Yardımcısı Uçarmak, firmaların faaliyetleri hakkında detaylı bilgi aldı. Türk iş dünyasının karşılaştığı sektörel ve bölgesel sorunların çözümüne yönelik kapsamlı istişareler gerçekleştirildi. Bu istişarelerin, Türk firmalarının Kırgızistan'daki yatırımlarını ve ticari faaliyetlerini daha etkin bir şekilde sürdürmelerine katkı sağlaması bekleniyor. Bölgesel iş birliğinin sadece devletlerarası değil, aynı zamanda iş dünyası düzeyinde de güçlendirilmesi, Türk devletleri arasındaki ekonomik entegrasyonun önemli bir parçası olarak değerlendiriliyor.
